Ένας χρόνος μετά την θυσία του Μοχάμεντ Μπουαζίζι

Η επαναστατική πυρκαγιά κατακαίει στην Αραβία

 

“Ο γιος μου πέθανε υπερασπίζοντας την αξιοπρέπεια και την ελευθερία. Είμαστε φτωχοί και νόμιζαν πως δεν έχουμε καμία δύναμη. Ο γιος μου έχει χαθεί, αλλά κοίτα τι συμβαίνει, πόσοι άνθρωποι εμπλέκονται. Τίποτα δε θα είχε συμβεί αν δεν είχε αντιδράσει στη σιωπή και την έλλειψη σεβασμού. Δεν είναι πια γιος της Τυνησίας. Είναι γιος ολόκληρου του κόσμου.”

Μανούμπια, μητέρα του Μοχάμεντ Μπουαζίζι

Το ημερολόγιο έγραφε 17 Δεκεμβρίου 2010 όταν ο 26χρονός απόφοιτος πληροφορικής αποφάσισε να αυτοπυρποληθεί μπροστά στο κτίριο των τοπικών αρχών στη γενέτειρά του, την πόλη Σίντι Μπουζίντ της Τυνησίας. Ο Μπουαζίζι αντιμέτωπος με την μαζική ανεργία, όπως το σύνολο της τυνηζιάνικης νεολαίας, εμπορεύοταν λαχανικά σαν πλανώδιος πωλητής. Η τοπική αστυνομία κατέσχεσε το καροτσάκι και το εμπόρευμά του διότι αρνήθηκε να τους δώσει “φιλοδώρημα”. Η διαμαρτυρία του είχε ως αποτέλεσμα να δεχθεί δημοσίως ένα χαστούκι από μια γυναίκα αστυνομικό. Η αξιοπρέπεια και η απελπισία τον οδήγησαν να λουστεί με εύφλεκτο υλικό και να παραδοθεί στις φλόγες. Υπέκυψε στα τραύματά του μέσα στο νοσοκομείο στις 5 Ιανουαρίου, όταν οι διαδηλώσεις ενάντια στο καθεστώς Μπεν Αλί -εξ αιτίας του τραγικού συμβάντος- κορυφώνονταν. Οι φλόγες που τύλιξαν το σώμα του Μπουαζίζι έμελλε να απλωθούν σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο σαρώνοντας τυρράνους και καθεστώτα δεκαετιών μέσα από την κινητοποίηση εκατομμυρίων εκμεταλλευομένων και καταπιεσμένων. Η επαναστατική πλημμυρίδα απλώθηκε από την Τυνησία μέχρι τη Λιβύη, την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, τη Συρία, την Υεμένη, τo Μαρόκο, την Αλγερία. Η κινητοποίηση των μαζών πήρε διαφορετική μορφή, ένταση ή ταχύτητα στις διαφορετικές χώρες σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες της ανάπτυξής τους, αλλά είναι σαφές ότι υπάρχει μια αλληλεπιδρώσα δυναμική, ένα νέο κύμα της παγκόσμιας επανάστασης το οποίο αναπτύσσεται γρήγορα στον αραβικό κόσμο, με πηγή την παγκόσμια καπιταλιστική χρεοκοπία.

Ένα χρόνο μετά, καθεστώτα τα οποία έμοιαζαν ακλόνητα έχουν ανατραπεί και οι επαναστατημένες μάζες είναι αντιμέτωπες με νέες προκλήσεις. Βασικά στηρίγματα για την γεωπολιτική ηγεμονία του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στην περιοχή, όπως ο Μπεν Αλί, ο Μουμπάρακ ή ο Καντάφι είναι παρελθόν, και μια λύση αναζητάται στην κατεύθυνση του “δημοκρατικού μετασχηματισμού”, της τοποθέτησης δηλαδή διαφορετικών κομματιών των καθεστώτων που ανατράπηκαν στο ρόλο του μετανοημένου και εκδημοκρατισμένου διαδόχου.

 

Μια γεύση από αυτή τη δημοκρατία ένιωσαν στο πετσί τους οι Αιγύπτιοι, εργάτες και νεολαίοι, διαδηλωτές στο κέντρο του Καΐρου το σαββατοκύριακο 17 και 18 Δεκεμβρίου. Οι διαδηλωτές προσπάθησαν να πραγματοποιήσουν καθιστική διαμαρτυρία μπροστά στην έδρα της κυβέρνησης, στην οδό Κασρ Ελ Αϊνι, την προηγούμενη ημέρα, Παρασκευή. Αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν πως στρατιώτες, αστυνομικοί, αστυνομικοί με πολιτικά και παρακρατικοί μπράβοι επιτέθηκαν από την ταράτσα του κτηρίου της κυβέρνησης με πέτρες, βόμβες μολότοφ και πραγματικά πυρά στους συγκεντρωμένους. Στόχος της διαμαρτυρίας ήταν ο αποκλεισμός της εισόδου στο -νεο-διορισθέντα από το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο- πρωθυπουργό Καμάλ Ελ Γκανζούρι. Ο Γκανζούρι υπήρξε στέλεχος του κυβερνώντος Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος του Μουμπάρακ και διετέλεσε πρωθυπουργός στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Η αιγυπτιακή εργατική τάξη και η νεολαία τον μισεί όπως και τον προκάτοχό του Εσάμ Σαράφ, τον οποίο αντικατέστησαν κάτω από την πίεση των μαζικών αιματηρών διαδηλώσεων του Νοεμβρίου ενάντια στο κυρίαρχο Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο. Τότε, στην επονομαζόμενη “Ταχρίρ 2” ή “Δεύτερη Επανάσταση” υπήρξαν περισσότεροι από 40 νεκροί και πολλές εκατοντάδες τραυματίες.

 

Τα βίαια γεγονότα της περασμένης Παρασκευής συνεχίστηκαν τις δύο επόμενες μέρες καθώς ο στρατός και η αστυνομία επιτέθηκε στην καθιστική διαμαρτυρία της πλατείας Ταχρίρ με γκλομπ. Ξυλοκοπήθηκαν άγρια ακόμα και γυναίκες, ενώ οι δυνάμεις καταστολής εισέβαλαν και στο νοσοκομείο που έχει στηθεί στην πλατεία. Οδοφράγματα στήθηκαν από το στρατό για να μην μπορούν να προσεγγίσουν ξανά διαδηλωτές την έδρα της κυβέρνησης. Ο απολογισμός των αιματηρών επεισοδίων είναι 9 νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες. Οι συγκρούσεις λαμβάνουν χώρα ανάμεσα στους δύο γύρους των εκλογών για τη Λαϊκή Συνέλευση, την Κάτω Βουλή της Αιγύπτου. Τα διεθνή ΜΜΕ εστίασαν στις πρώτες ελεύθερες εκλογές στην Αίγυπτο μετά από 60 χρόνια και η χούντα του κυρίαρχου Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (SCAF) στοιχημάτισε στη δημοκρατική αναβάπτισή της μέσα από τις κάλπες. Το αίμα στους δρόμους και η εισβολή των μαζών στο προσκήνιο δεν αφήνει, εν τέλει, ελπίδες στους από πάνω για μια ομαλή “δημοκρατική μετάβαση”. Η “δημοκρατική μετάβαση” δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εισαγωγικά καθώς ακόμα και μετά το πέρας όλων των εκλογικών διαδικασιών στα τέλη του 2012 δυνάμει της Συνταγματικής Διακήρυξης του στρατού, το SCAF θα διατηρεί το δικαίωμα να εκδίδει ή να απορρίπτει νομοσχέδια, να συντάσσει προϋπολογισμό, να διορίζει μέρος των μελών της Λαϊκής Συνέλευσης, να καλεί και να αναβάλλει συνεδριάσεις της Λαϊκής Συνέλευσης και να υπογράφει διεθνείς συνθήκες ή να εκπροσωπεί γενικά το αιγυπτιακό κράτος στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό πως ανάμεσα στα 100 μέλη της Συντακτικής Συνέλευσης, η οποία θα συντάξει το “νέο δημοκρατικό σύνταγμα της ελεύθερης Αιγύπτου”, μόλις τα 20 θα αναδειχθούν ανάμεσα από τους βουλευτές της Λαϊκής Συνέλευσης και τα υπόλοιπα 80 θα διορισθούν από το SCAF. Η βουλή αποκτά ένα ρόλο παρα-ανακτόρου και το ρόλο του υποτακτικού είναι πρόθυμο να αναλάβει το κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, το μετριοπαθές ισλαμιστικό κόμμα των Αδελφών Μουσουλμάνων. Ο εκπρόσωπος των Αδελφών Μουσουλμάνων δήλωσε πως αναζητά την “αρμονία” ανάμεσα στις “τρεις εξουσίες: το κοινοβούλιο, την κυβέρνηση και το στρατό”. Το πολιτικό Ισλάμ φαίνεται να είναι ο νικητής της εκλογικής μάχης με τους μετριοπαθείς Αδελφούς Μουσουλμάνους και το κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης να συγκεντρώνει το 40% των ψήφων και τους ακροδεξιούς Σαλαφίτες και το Αλ Νουρ να συγκεντρώνει το 25%. Πρέπει να ληφθεί υπόψιν φυσικά η σημαντική αποχή. Η αρχική ανακοίνωση της εκλογικής επιτροπής για τη συμμετοχή στον πρώτο γύρο των εκλογών ήταν 67% η οποία διαψεύστηκε από τον ίδιο τον επικεφαλής της εκλογικής επιτροπής Αμπντούλ Μοϊζ Ιμπραήμ λόγω “κόπωσης” και τοποθετήθηκε στο 52%.

Ο δεύτερος γύρος των εκλογών άρχισε την Τετάρτη με μειωμένη συμμετοχή και τους ισλαμιστές να συνασπίζονται για να ελέγξουν τις μετεκλογικές εξελίξεις. Λαμβάνοντας υπόψιν όλους τους περιορισμούς της υψηλής αποχής και των καταγγελιών νοθείας στον πρώτο γύρο ή τις πελατειακές σχέσεις που έχουν καλλιεργηθεί μέσα από τα συσσίτια και το φιλανθρωπικό έργο των ισλαμιστών, η ψήφος στους ισλαμιστές δεν εκφράζει μόνο την αίγλη του πολιτικού Ισλάμ μετά την κατάρρευση της αραβικής εθνικιστικής αριστεράς στον αραβικό κόσμο, αλλά και τη ψευδαίσθηση που καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους για μια δυνατότητα ως η “ήρεμη δύναμη” να εγγυηθούν την ομαλότητα των εξελίξεων. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Οι ισλαμιστές οι οποίοι ουσιαστικά απείχαν από τις πρώτες διαδηλώσεις ενάντια στον Μουμπάρακ και αδυνατούν να ασκήσουν οποιοδήποτε έλεγχο στο εργατικό κίνημα της Αιγύπτου θα συντριβούν ανάμεσα στις ανεξέλεγκτες δυνάμεις του βαθέως κράτους της στρατιωτικής χούντας και την άνοδο του επαναστατικού κινήματος των αιγυπτιακών εργατικών και πληβειακών μαζών.

 

Η μόνη πραγματική διέξοδος για την εργατική τάξη και το φτωχό λαό δεν είναι η ψευδεπίγραφη ομαλότητα των αστών πολιτικάντηδων αλλά η επανάσταση μέχρι τη νίκη. Μόνο ένα επαναστατικό σχέδιο δράσης και ένα πρόγραμμα βασισμένο στις αρχές της Διαρκούς Επανάστασης μπορεί να οδηγήσει την επανάσταση στη νίκη για να συντρίψει το καθεστώς και ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό εγκαθιδρύοντας την επαναστατική δικτατορία των συμβουλίων των εργατών και των φτωχών αγροτών. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή η οποία συνεχίζει να φλέγεται· για το επαναστατικό κίνημα στη Συρία όπου την περασμένη βδομάδα σκοτώθηκαν περισσότεροι από 250 άνθρωποι μέσα σε δύο ημέρες συγκρούσεων με το στρατό στις πιο ματωμένες μέρες της επανάστασης· για το Μπραχρέιν όπου η καταπιεσμένη σιιτική μειονότητα ξαναβγήκε στους δρόμους εννιά μήνες μετά την αιματηρή καταστολή του περασμένου Απριλίου καταλαμβάνοντας την εθνική όδο που οδηγεί στο χώρο που βρίσκονταν η πλατεία Μαργαριταριου που ισοπεδώθηκε μετά την καταστολή της εξέγερσης. Η ολοκλήρωση της επανάστασης και η επέκταση της επαναστατικής πυρκαγιάς στην άλλη πλευρά της Μεσογείου και τις Μητροπόλεις του δυτικού κόσμου είναι ο μόνος τρόπος για να δικαιωθούν οι χιλιάδες μάρτυρες της επανάστασης και μαζί τους ο Μοχάμεντ Μπουαζίζι, “ο γιος ολόκληρου του κόσμου”.