Ιστορίες Ανεργίας...

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ…

«δεν είμαστε μόνοι μας – δεν είμαστε οι μόνοι… ξεπερνάμε τους φόβους μας, κόντρα στον ατομικό δρόμο με συλλογική ζωή και αλληλεγγύη»
Aγώνας για ζωή όχι για επιβίωση

Τα τελευταία χρόνια της μεγάλης κρίσης, που η ανεργία έχει αναχθεί στο κυρίαρχο πρόβλημα διεθνώς, τα σύγχρονα χαρακτηριστικά της έχουν βαλθεί να τρελάνουν τους ερευνητές επί του αντικειμένου, ακαδημαϊκούς, στατιστικολόγους κλπ.

Πώς, και με βάση ποια δεδομένα, μπορείς να σκιαγραφήσεις έστω και κατά προσέγγιση, το λεγόμενο σε περασμένες περιόδους, «προφίλ του ανέργου», όταν τώρα πια η ανεργία δεν ξεχωρίζει κοινωνικές ομάδες, ηλικίες, μορφωτικά επίπεδα κι άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά; Ποιο λαϊκό σπίτι έχει μείνει ανέπαφο από τον εφιάλτη, ποιο κοινωνικό υπόστρωμα των «από κάτω» δεν βιώνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο την καταστροφή της καπιταλιστικής παραγωγής ως καταστροφή της ίδιας της εργασίας, ως καταστροφή της ίδιας της Ζωής;

Ο εργάτης, που απολύεται ή κλείνει η δουλειά του;

Ο δημόσιος υπάλληλος, που τρέμει μην τυχόν και συμπεριληφθεί στις 25.000 «μελλοθανάτων»;

Ο μικρομαγαζάτορας ή ο αυτοαπασχολούμενος που κλείνει μαγαζιά και λογιστικά «βιβλία» για να βρει καταχρεωμένος τη θέση του στις ουρές του ΟΑΕΔ;

Ο μαθητής και ο φοιτητής, που εγκαταλείπει σχολεία και σχολές, αναζητώντας μάταια δουλειά για να στηρίξει το πενιχρό οικογενειακό εισόδημα (αν υπάρχει κι αυτό;)
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, από το 2010, οι οικογένειες με δύο άνεργα μέλη τριπλασιάστηκαν, από 63.000 σε 190.000. Τα νοικοκυριά με τρεις ανέργους, σχεδόν τετραπλασιάστηκαν (από 10.000 σε 38.000). Σε καθεστώς πλήρους φτώχειας κι εξαθλίωσης ζουν σήμερα, 313.022 νοικοκυριά, χωρίς καν ένα υποτυπώδες εισόδημα, χωρίς έστω κάποιο αποκούμπι. Η μόνη απάντηση της κυβέρνησης για την «αντιμετώπιση» της ανεργίας είναι η παραπέρα διάλυση των εργασιακών σχέσεων για όλη την εργατική τάξη, μέσα από βραχύβια προγράμματα που κυριαρχεί η αποχαλίνωση της εκμετάλλευσης.

Εμείς, ωστόσο, επιλέξαμε το δικό μας «στατιστικό δείγμα» γι’ αυτό το άρθρο, μέσα από τη Νεολαία, που χτυπιέται σφοδρά από την ανεργία (στα 65% φτάνει η ανεργία των νέων στην Ελλάδα, πάνω από 73,4 εκατομμύρια άνεργοι νέοι παγκοσμίως). Στα πλαίσια της κοινωνικής κατάρρευσης, αυτή η προλεταριακή Νεολαία δεν κρύβει μέσα της μόνο αγωνία, φόβο, ανασφάλεια. Κρύβει μέσα της την ελπίδα και την δυνατότητα, πως μπορεί να γίνει ο πυροδότης και πρωταγωνιστής των μεγάλων εκείνων ιστορικών γεγονότων, που θα εξαλείψουν τη δυστυχία, που θα ανοίξουν το δρόμο ολόκληρης της ανθρωπότητας για το Βασίλειο της Ελευθερίας.
Αυτήν ακριβώς τη Νεολαία, ας την αφήσουμε να μιλήσει, μέσα από τα στόματα του Ηλία, του Γιάννη και της Κατερίνας.

Ν.Π.: Τι ηλικία έχεις;

Ηλίας: Είμαι 25 χρονών.
Γιάννης: Είμαι αισίως, 28 χρονών.
Kατερίνα: 23.

Ν.Π.: Έχεις σπουδάσει, και αν ναι τι;

Ηλίας: Είμαι στη σχολή Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων στη Ναύπακτο. Χρωστάω μόνο την πτυχιακή.
Γιάννης: Έχω σπουδάσει Μηχανολογία στο ΤΕΙ Χαλκίδας.
Kατερίνα: Σπουδάζω Γαλλική Φιλολογία.

Ν.Π.: Τι δουλειές έχεις κάνει;

Ηλίας: Διανομή φυλλαδίων, βλάβες στον ΟΤΕ (πρακτική) και σε τηλεφωνικό κέντρο.
Γιάννης: Έχω κάνει βοηθός ελαιοχρωματιστή στο νησί απ’ όπου κατάγομαι, ένα εξάμηνο πριν πάω στη σχολή, εισπράκτορας στα λεωφορεία τρία καλοκαίρια στο νησί πάλι, (η πρακτική, αν νοείται δουλειά, χωρίς χρήματα και επομένως χωρίς να πηγαίνω) και αφού τελείωσα, έχω δουλέψει μια βδομάδα σε call center και άλλη μια βδομάδα σαν βοηθός σε μηχανουργείο συγγενή μου.
Kατερίνα: Κάνω ιδιαίτερα μαθήματα και στο παρελθόν έχω εργαστεί ως πωλήτρια και εντυποδιανομέας.

Ν.Π.: Πόσο καιρό είσαι άνεργος;

Ηλίας: Τρεις εβδομάδες περίπου μετά την απόλυσή μου από το τηλεφωνικό κέντρο.
Γιάννης: Αυτή τη στιγμή -για το κράτος- δεν είμαι άνεργος! Είναι αστείο, αλλά το να παρακολουθώ ένα σεμινάριο επιδοτούμενο με ψίχουλα για 2 μήνες, μου στερεί την κάρτα ανεργίας! Φυσικά, εγώ θεωρώ τον εαυτό μου άνεργο και τώρα, 4μιση μήνες και 9 ακόμη 13, με μια «παρένθεση» δουλειάς μιας βδομάδας ανάμεσα τους!
Kατερίνα: Από τότε που τελείωσα το σχολείο, σε καμία από τις εργασίες που κάνω ή έκανα προ-κρίσης, δεν μου παρείχαν ασφάλιση, σταθερό μεροκάματο ή σταθερό ωράριο εργασίας. Υπάρχει ένας διαρκής φόβος για την επιβίωσή μου, καθώς αποτελώ κατά έναν τρόπο άνεργη-εργαζόμενη.

Ν.Π.: Είσαι εγγεγραμμένος στον ΟΑΕΔ; Όσο καιρό είσαι στα μητρώα του, σου έχει προσφέρει κάτι;

Ηλίας: Δεν έχω γραφτεί ακόμα στον ΟΑΕΔ.
Γιάννης: Τίποτα απολύτως! Το διάστημα που ήμουν γραμμένος στα μητρώα του ΟΑΕΔ ήταν το πολύ 9 μήνες συνεχόμενοι (δηλαδή ελάχιστο για οποιοδήποτε επίδομα). Και εφόσον με το παραμικρό μηδενίζεται ο χρόνος ανεργίας, δε νομίζω να το ξεπεράσω ποτέ…
Α, και για το επιδοτούμενο σεμινάριο που είμαι τώρα, το έμαθα από φίλο, δε με ενημέρωσε κανένας ΟΑΕΔ…
Kατερίνα: Δεν είμαι εγγεγραμμένη στον ΟΑΕΔ, καθώς ποτέ δεν είχα μια δουλειά σταθερή και με ένσημα που θα μου επέτρεπαν να παίρνω το επίδομα. Ωστόσο, είναι εξοργιστικό το πόσο μικρό είναι το ποσό αυτό, το οποίο, ολοένα και λιγότεροι θα παίρνουν με τα νέα μέτρα.

Ν.Π.: Θεωρείς ότι το «Σχέδιο δράσης για την Ανεργία» που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση θα δώσει λύση στα προβλήματά σου;

Ηλίας: Η κυβέρνηση δε μπορεί και δε θέλει να δώσει κάποια λύση στην ανεργία. Το μόνο που προσπαθεί να κάνει είναι να σουλουπώσει τα ποσοστά της ανεργίας.
Γιάννης: Προφανώς και όχι! Οι «απασχολήσεις» αυτές είναι συγκεκριμένου χρόνου και με χρήματα που ίσα-ίσα συνεχίζουν την επιβίωση. Το πολύ-πολύ, να αποκτήσω εργασιακή εμπειρία. Αλλά σε τι; Δε νομίζω ότι θα βρουν κάτι στο αντικείμενό μου, οπουδήποτε μπορεί να δουλέψω.
Το κυριότερο όμως είναι ότι οι θέσεις αυτές που ανοίγουν, είναι ελάχιστες σε σχέση με το πόσοι είναι οι άνεργοι σήμερα (που διαρκώς αυξάνονται!)
Kατερίνα: Ζώντας μέσα στην κρίση και βλέποντας με τι ραγδαίο ρυθμό αυξάνεται το ποσοστό της ανεργίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ένα είναι το συμπέρασμα που μπορώ να βγάλω. Κάνεις δεν έχει ένα συγκροτημένο σχέδιο που θα μπορεί να δώσει ελπίδα στον σημερινό άνεργο. Το στοίχημα είναι, λοιπόν, πώς θα βγούμε από το τέλμα που μας έχουν ρίξει. Βιώνοντας όλη αυτήν την καταστροφή και έχοντας χάσει όχι απλά όσα παλιότερα θεωρούσαμε κεκτημένα, αλλά μας βουλιάζουν σε ένα βαρέλι χωρίς πάτο, το μόνο που μας απομένει είναι να δράσουμε επιτέλους εμείς. Δεν είμαστε ο τελευταίος τροχός της αμάξης, αλλά ακριβώς το αντίθετο, χωρίς εμάς δεν μπορούν.

Ν.Π.: Που σχεδιάζεις να αναζητήσεις δουλειά στη συνέχεια; Αν σε προσλάβουν, θεωρείς ότι με αυτά τα λεφτά θα καταφέρεις να πραγματοποιήσεις τα σχέδια σου (π.χ. να κάνεις παιδιά, να φύγεις από το πατρικό σου κλπ.)

Ηλίας: Δεν ψάχνω κάπου συγκεκριμένα. Κοιτάω κυρίως σε αγγελίες και ρωτάω γνωστούς και φίλους. Σε περίπτωση που βρω κάποια δουλειά ο μισθός που θα παίρνω δε νομίζω να είναι κάτι παραπάνω από το βασικό. Δηλαδή από οικονομικής άποψης δε βλέπω να προχωρούν ιδιαίτερα τα σχέδιά μου.
Γιάννης: Σκοπεύω να αναζητήσω βασικά οπουδήποτε! Η ανάγκη το φέρνει έτσι που μπορείς να κάνεις ελάχιστες επιλογές.
Ό,τι είπα παραπάνω για τις «επίσημες» δουλειές της κυβέρνησης ισχύει και για όλες τις άλλες: όποια και να ‘ναι, θα είναι συγκεκριμένου χρόνου και για χρήματα ίσα-ίσα για να επιβιώνω. Οπότε, δε νομίζω ότι μπορώ να κάνω «μεγαλεπήβολα» σχέδια. Βέβαια, πενία τέχνας κατεργάζεται…
Kατερίνα: Το άγχος της εργασίας είναι ένα καθημερινό φορτίο. Στην περίπτωση που θα με προσλάμβαναν, όντας κάτω από 25 χρόνων, σημαίνει πως θα βιώνω την πλήρη εκμετάλλευση για το απόλυτο τίποτα. Το αυτονόητο είναι πως πάλι θα προσπαθώ να ανταπεξέρχομαι στις βασικές καθημερινές μου ανάγκες και δεν θα περισσεύει για τίποτα παραπάνω. Το βέβαιο είναι, ωστόσο, πως δεν σταματάω να κάνω σχέδια για το μέλλον. Το μέλλον ανήκει σε μένα και σε όσους υποφέρουν μέσα στη δυστυχία που μας έχουν βουλιάξει! Μέσα από συλλογικές διαδικασίες, όπως αυτοοργανωμένοι  χώροι που προσφέρονται για κάτι τέτοιο, εργαζόμενοι, φοιτητές ή μη, άνεργοι προσπαθούμε να σπάσουμε τη μιζέρια που μας κλείνει στα καβούκια μας. Βλέπουμε πως δεν είμαστε μόνοι μας -δεν είμαστε οι μόνοι- και ξεπερνάμε τους φόβους μας, κόντρα στον ατομικό δρόμο που θα ήταν αυτοκτονικός. Η συλλογική ζωή και η αλληλεγγύη είναι τα βασικά μας όπλα. Η ζωή είναι όλη μπροστά μας και περιμένει εμάς!

Άντα Π. – Κώστας Απ.

Νέα Προοπτική τεύχος#550# Σάββατο 1 Ιουνίου 2013