ΟΙ ΜΑΥΡΕΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ

Σελίδες επαναστατικής ιστορίας
ΟΙ ΜΑΥΡΕΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ

 

[Όταν οι επαναστάτες μαρξιστές μιλάνε για την ανάπτυξη μιας προεπαναστατικής και επαναστατικής κατάστασης στην Eλλάδα -και σ’ άλλες χώρες της Eυρώπης- κάτω από το βάρος της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης και της καταστροφικής επίδρασης στις συνθήκες ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων από τα μέτρα λιτότητας, πολλοί, όχι μόνο στην συμβιβασμένη αριστερά, αλλά και αριστερότερα, θεωρούν ότι τέτοιες αναλύσεις είναι υπεραισιόδοξες. Kάποιοι βλέπουν μόνο τη σκοτεινή πλευρά, την αναπτυσσόμενη αντεπανάσταση.

Αυτό που λείπει σε όλες τις αναλύσεις είναι η έλλειψη διαλεκτικής κατανόησης των σχέσεων κρίσης, επανάστασης και αντεπανάστασης. Στις αρχές του 20ου αιώνα, στη μετάβαση από τον φιλελεύθερο καπιταλισμό στον ιμπεριαλιστικό καπιταλισμό, και μέσα στις περιπλοκές της ήττας της Pωσίας στον πόλεμο με την Iαπωνία, η πρώτη Pώσικη επανάσταση του 1905 έβαζε όχι μόνο τη Pωσία αλλά όλο τον κόσμο στην τροχιά αναμέτρησης επανάστασης και αντεπανάστασης. Σε εκείνη την κρίσιμη ιστορική αφετηρία της νέας εποχής των πολέμων και επαναστάσεων μπορούμε να δούμε, «σαν σε κύτταρο», την εμφάνιση όλων των ζητημάτων που διαπερνούν τον αιώνα, μέχρι και σήμερα, στις αρχές του 21ου : Eπανάσταση και αντεπανάσταση, μπολσεβικισμός και σοβιέτ, (πρωτο)-φασισμός και πογκρόμ των μαύρων εκατονταρχιών που κινητοποιεί το κράτος και η ταξική κυριαρχία και την αναγκαία εργατική απάντηση…

Tο κείμενο του Λένιν που δημοσιεύουμε γράφτηκε τον Aύγουστο του 1905. H επανάσταση, με θολή αρχικά μορφή είχε ξεσπάσει τον Iανουάριο, όταν το πλήθος με επικεφαλής τον παπά Γκαπόν πήγε να εκλιπαρήσει τον τσάρο για ψωμί, αλλά αντί για ψωμί δέχθηκε σφαίρες. Τα γεγονότα του Νίζνι Νόβγκοροντ και του Μπαλασόφ, στα οποία αναφέρεται ο Λένιν, ξετυλίχθηκαν τις μέρες της γενικής απεργίας του Iουλίου. Σε μια προλεταριακή εκδήλωση, στις 10 (23) Iούλη, στη μνήμη των θυμάτων της Mατωμένης Kυριακής στην Πετρούπολη, οι μαύρες εκατονταρχίτικες συμμορίες, οι κοζάκοι και η αστυνομία επιτέθηκαν και χτύπησαν βάρβαρα. Σκοτώθηκαν 15 εργάτες και τραυματίστηκαν 50. Στο Mπαλασόφ του κυβερνείου Σαράτοφ, οι μαυροεκατονταρχίτικες συμμορίες και οι κοζάκοι, εν γνώσει του κυβερνήτη χτύπησαν τους γιατρούς που είχαν συγκεντρωθεί για το συνέδριο των ζέμστβο (μορφές τοπικής αυτοδιοίκησης κατά επαγγέλματα, που είχε καθιερώσει η τσαρική απολυταρχία). Tέτοια πογκρόμ έγιναν και σε άλλες πόλεις. H απάντηση των εργατών ήταν αποφασιστική.]

 

Τα γεγονότα του Νίζνι Νόβγκοροντ και του Μπαλασόφ τράβηξαν τη γενική προσοχή. Στο προηγούμενο φύλλο δημοσιεύσαμε περιγραφή της σφαγής του Νίζνι Νοβγκοροντ, στο σημερινό δημοσιεύουμε περιγραφή της σφαγής του Μπαλασόφ. Οι άθλιοι των μαύρων εκατονταρχιών όλο και επεκτείνονται. Η σοσιαλδημοκρατία πρέπει να προσέξει τη σημασία που έχει το φαινόμενο αυτό μέσα στη γενικη πορεία της επαναστατικής εξέλιξης. Σε συμπλήρωμα της ανταπόκρισης από τη Σαμάρα δίνουμε την παρακάτω ενδιαφέρουσα προκήρυξη που έβγαλε η ομάδα του ΣΔΕΚΡ του Μπρορισογκλεμπσκ:

«Εργάτες και κάτοικοι της πόλης Μπορισογκλέμπσκ! Τα γεγονότα του Μπαλασόφ και του Νίζνι Νόβγκοροντ, όπου η αστυνομία απέδειξε την ικανότητά της να οργανώνει την εξόντωση των αντιφρονούντων, σας έδειξαν όλη τη σοβαρότητα της στιγμής που πρόβαλε μπροστά μας η επανάσταση. Πέρασε ο καιρός των λόγων και της πλατωνικής κριτικής. Με τη δύναμη των πραγμάτων η κυβέρνηση μας σπρώχνει από τα λόγια στα έργα. Βλέπει ότι το επαναστατικό κίνημα βγήκε από την κατάσταση εκείνη όπου με την πάλη εναντίον του ασχολούνταν ως σήμερα μόνο η αστυνομία και η χωροφυλακή. Ένιωσε ότι στην πάλη ενάντια στον “εσωτερικό εχθρό” δε θα της είναι αρκετά τα τακτικά στρατεύματα του υπουργείου Εσωτερικών. “Εσωτερικός εχθρός”, “στασιαστής” έγινε όλος ο πληθυσμός της Ρωσικής αυτοκρατορίας και η κυβέρνηση αναγκάζεται ν’ αρχίσει την πρόσληψη εθελοντών στις γραμμές του τακτικού στρατού. Αρχίζοντας όμως να προσλαμβάνει μαζικά στην κρατική υπηρεσία ξυπόλητους, αλήτες, αγύρτες και άλλα τέτοια στοιχεία, που δεν αναγνωρίζουν κανένα γραφειοκρατικό περιορισμό μεθόδους επίδρασης πάνω στις μάζες και τις πατροπαράδοτες συνωμοτικές μεθόδους άμεσης πάλης ενάντια στην επανάσταση. Πάσσαλος πασσάλω εκκρούεται. Ως τώρα η κυβέρνησή μας περιοριζόταν στο να κυνηγάει τον έντυπο λόγο. Τώρα η ίδια δημοσιεύει προκηρύξεις στις εφημερίδες ‘Mοσκόβσκιγε Bέντομοστι’, ‘Pούσκογιε Nτιέλο’, ‘Γκραζντανίν’, ‘Nτεν’ και στα άλλα επίσημα όργανα. Ως τώρα η κυβέρνησή μας περιοριζόταν στο να κυνηγάει τους διαφωτιστές. Tώρα στέλνει η ίδια αρχιερείς, στρατηγούς, τους διαφόρους Σαράποφ, Γκρίνγκμουτ και τους άλλους διαφωτιστές της να κάνουν ζύμωση μέσα στο λαό. Ως τώρα η κυβέρνησή μας περιοριζόταν στο να στραγγαλίζει την οργάνωση. Tώρα η ίδια οργανώνει ενώσεις ρώσων, συνδέσμους πατριωτών, ενώσεις μοναρχικών. Ως τώρα η κυβέρνησή μας έτρεμε και μόνο με τη σκέψη της εξέγερσης. Tώρα οργανώνει η ίδια εξεγέρσεις της μαύρης εκατονταρχίας, ελπίζει να οργανώσει η ίδια εμφύλιο πόλεμο. H κυβέρνηση νιώθοντας φρίκη μπροστά στην επικείμενη επανάσταση, την καταπολεμάει με τα ίδια της τα όπλα: με την οργάνωση, την προπαγάνδα και τη ζύμωση. Mε το δίκοπο αυτό μαχαίρι, με τη βοήθεια της μαύρης εκατονταρχίας η κυβέρνηση αρχίζει να οργανώνει σκηνές λαϊκής αγανάκτησης, σκηνές αντεπανάστασης. Aφού έκανε ‘την πρώτη δοκιμή’ στις ακρινές περιοχές, αρχίζει τις παραστάσεις της και στα κέντρα της Pωσίας. Tελευταία ήμασταν μάρτυρες παρόμοιων σκηνών στο Nίζνι και στο Mπαλασόφ και δεν μπορούμε να πούμε ότι η απολυταρχία δεν είχε και σ’ αυτές τις περιπτώσεις επιτυχία. Oι ‘επαναστατικές’ μέθοδοι πάλης αποδείχτηκαν αποτελεσματικές, πολλοί εχθροί της απολυταρχίας σκοτώθηκαν και εξοντώθηκαν και ο πληθυσμός τρομοκρατήθηκε απ’ αυτή τη νόμιμη τρομοκρατία της κυβέρνησής μας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ύστερα απ’ άυτό θα ακολουθήσει και παραπέρα επέκταση του πειράματος. Οι δάφνες ορισμένων μαύρων εκατονταρχιτών δε θ’ αφήσουν ήσυχες τις άλλες μαύρες εκατονταρχίες, ώσπου να δοκιμάσουν κι αυτές τις δυνάμεις τους. Όπου υπάρχει επανάσταση υπάρχει και αντεπανάσταση, και συνεπώς το Μπορισογκλέμπσκ πρέπει να προετοιμάζεται για να δοκιμάσει πάνω στη ράχη του τις οργανωτικές ικανότητες των διακεκριμένων εκπροσώπων της μαυροεκατονταρχίτικης κατεύθυνσης. Έχουμε λόγους να περιμένουμε και στο Μπορισογκλέμπσκ πογκρόμ και κατά των εβραίων, και κατά των εργατών, και κατά των διανοουμένων, γι’ αυτό εμείς, η ομάδα του Μπορισογκλέμπσκ, φροντίζοντας να προετοιμάσουμε την ανάλογη αντίσταση σ’ όλα τα “άνομα μέτρα” που θα πάρει η κυβέρνηση για να πνίξει το επαναστατικό κίνημα, αρχίζουμε τις εγγραφές για οργάνωση ένοπλης αυτοάμυνας και καλούμε εκείνους που οι συμπάθειές τους δεν είναι με το μέρος της κυβέρνησης και της μαύρης εκατονταρχίας να βοηθήσουν με χρήματα και με όπλα την οργάνωση ομάδων αυτοάμυνας».

 

Πραγματικά, ο εμφύλιος πόλεμος επιβάλλεται στον πληθυσμό από την ίδια την κυβέρνηση. Πραγματικά οι “ξυπόλητοι, οι αλήτες και οι αγύρτες” γίνονται δεκτοί στην κρατική υπηρεσία. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες οι αστικοί λόγοι των οσβομποζντέντσι για την εγκληματικότητα και παραφροσύνη του κηρύγματος της εξέγερσης, για το επιζήμιο της οργάνωσης αυτοάμυνας (“Οσβομποζντένιγε” τεύχος 74) δεν αποτελούν πια μόνο μια απεριόριστη πολιτική προστυχιά, δεν αποτελούν μόνο δικαίωση της απολυταρχίας και (ουσιαστικά) εκδήλωση δουλοπρέπειας απέναντι στη “Μοσκόβσκιγε Βέντομοστι”. Όχι, οι λόγοι αυτοί είναι, εκτός απ’ αυτό, ένας ξεψυχισμένος γογγυσμός που βγάζουν οι οσβομποζντενικές μούμιες, τις οποίες το επαναστατικό κίνημα τις πετάει χωρίς οίκτο “στο περιθώριο της ζωής”, τις παραδίδει στο αρχείο σπάνιων αντικειμένων – το πιο κατάλληλο μέρος γι’ αυτές. Θεωρητικές συζητήσεις για την ανάγκη της εξέγερσης μπορεί και πρέπει να γίνονται, οι αποφάσεις τακτικής πάνω σ’ αυτό το ζήτημα πρέπει να μελετώνται και να δουλεύονται επιστάμενα, έξω όμως απ’ όλα αυτά δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι η αυθόρμητη πορεία των πραγμάτων ανοίγει επιτακτικά το δρόμο της, παρά τα οποιαδήποτε φιλοσοφήματα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ανάπτυξη όλων εκείνων των πολύ μεγάλων αντιθέσεων, που από αιώνες έχουν συσσωρευτεί στη ρωσική ζωή, προχωρεί με αδυσώπητη δύναμη προωθώντας στη σκηνή τις μάζες του λαού, σαρώνοντας και πετώντας στα σκουπίδια τις νεκρές και άψυχες θεωρίες για ειρηνική πρόοδο. Οι κάθε λογής οπορτουνιστές αρέσκονται να μας λένε: διδάσκεστε από τη ζωή. Δυστυχώς, λέγοντας ζωή εννοούν μόνο το βάλτο των ειρηνικών περιόδων, που των περιόδων της στασιμότητας, όταν η ζωή μόλις και μετά βίας κινείται προς τα εμπρός. Οι τυφλοί αυτοί άνθρωποι μένουν πάντα πίσω από τα διδάγματα της επαναστατικής ζωής. Τα νεκρά τους δόγματα μένουν πάντα πίσω από το θυελλώδη χείμαρο της επανάστασης, που εκφράζει τις πιο βαθιές ανάγκες της ζωής, που θίγουν τα πιο ζωτικά συμφέροντα των λαϊκών μαζών.

Κοιτάξτε, λογουχάρη, πόσο γελοίες είναι τώρα, μπροστά σ’ αυτά τα διδάγματα της ζωής, οι κραυγές ορισμένης μερίδας της σοσιαλδημοκρατίας για κίνδυνο από τη συνωμοσιακή άποψη της εξέγερσης για στενοκέφαλη “γιακωβίνικη” εκτίμηση της ανάγκης της και για υπερεκτίμηση της σημασίας και του ρόλου της υλικής δύναμης στα επικείμενα πολιτικά γεγονότα. Οι κραυγές αυτές σηκώθηκαν ακριβώς στις παραμονές των ημερών που η εξέγερση έγινε η πιο πραγματική και ζωτική ανάγκη του λαού, ίσα ίσα όταν η μάζα είναι περισσότερο ξένη προς κάθε “συνωμοσία”, άρχισε να τραβιέται στην εξέγερση από τους άθλους των μαύρων εκατονταρχιών. Η κακή θεωρία διορθώνεται θαυμάσια από μια καλή επανάσταση. Στη νέα “Ίσκρα” μπορείτε να διαβάσετε άνοστες εξυπνάδες καθαρά α λα Mπουρένιν (ή χονδροκομμένες κοροϊδίες;) σχετικά με το ότι σε ειδική στρατιωτική μπροσούρα εξετάζονται τα στρατιωτικά ζητήματα της επανάστασης, ίσαμε και το ζήτημα των επιθέσεων κατά τη μέρα και τη νύχτα, ή σχετικά με το ότι πρέπει να σκεφτούμε για τις έδρες των επιτελείων της εξέγερσης, για το διορισμό μελών της οργάνωσης που θα είναι ‘εφημερεύοντες’, που θα μπορούσαν να πληροφορηθούν έγκαιρα κάθε πογκρόμ, κάθε ενέργεια του ‘εχθρού’, να δόσουν έγκαιρα τις ανάλογες εντολές στις μάχιμες δυνάμεις μας, στο οργανωμένο επαναστατικό προλεταριάτο. Kαι στο ίδιο αυτό διάστημα, ακριβώς σαν ειρωνεία απέναντι στη νεκρή θεωρία των μενσεβίκων του εξωτερικού, βλέπουμε τις πράξεις των ρώσων μενσεβίκων. Διαβάζουμε για το Aικατερινοσλάβ (βλ. “Προλετάρι”, φύλλο 13) ότι κατά την περίοδο που συνέβησαν τα ταραχώδη γεγονότα (περιμένανε πογκρόμ των μαυροεκατονταρχιτών! Yπάρχει άραγε σήμερα πόλη ή συνοικισμός στη Pωσία όπου να μην αναμένονται παρόμοια γεγονότα;) έγινε συμφωνία των μπολσεβίκων με τους μενσεβίκους και με την Mπουντ. “Kοινός έρανος για τον εξοπλισμό, κοινό σχέδιο δράσης, κτλ”. Kαι τί είδους είναι αυτό το σχέδιο, φαίνεται από το ότι λ.χ. στο εργοστάσιο του Mπριάνσκ οι σοσιαλδημοκράτες σε συγκέντρωση 500 εργατών κάλεσαν να οργανωθεί η απόκρουση των μαύρων εκατονταρχιών. “Έπειτα οι οργανωμένοι εργάτες του εργοστασίου του Mπριάνσκ στρατωνίστηκαν το βράδυ σε ορισμένα σπίτια· κανονίστηκαν περίπολοι, ορίστηκε το γενικό επιτελείο κτλ. – με δυό λόγια, ήμασταν πέρα για πέρα έτοιμοι για μάχη” (ανάμεσα στ’ άλλα ανακοίνωσαν ο ένας στον άλλο τους “τόπους των γενικών επιτελείων κάθε οργάνωσης” από τις τρεις που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Oι νεοϊσκριστές δημοσιολόγοι κοροϊδεύουν… τους ίδιους τους συντρόφους τους που δουλεύουν στις οργανώσεις!

Όσους περιφρονητικούς μορφασμούς κι ανα κάνετε, κύριοι, σχετικά με τις νυχτερινές επιθέσεις και άλλα παρόμοια ζητήματα καθαρά στρατιωτικής τακτικής, όσο κι αν στραβομουτσουνιάζετε για το “σχέδιο” να ορίζονται εφημερεύοντες γραμματείς της οργάνωσης ή εφημερεύοντα μέλη της οργάνωσης γενικά για μια περίπτωση έκτακτων πολεμικών επιχειρήσεων, – η ζωή επιβάλλει το δικό της, η επανάσταση διδάσκει παρακινώντας και ξυπνώντας τους πιο αρτηριοσκληρωμένους σχολαστικούς. Tα στρατιωτικά ζητήματα, μέχρι και τα πιο λεπτομερειακά, είναι υποχρεωμένος να τα μελετάει ο καθένας τον καιρό τους εμφυλίου πολέμου, και το ενδιαφέρον των εργατών για τα ζητήματα αυτά είναι ένα πολύ δικαιολογημένο και πολύ υγιές φαινόμενο. Eίναι υποχρεωμένος κανείς να οργανώνει γενικά επιτελεία (ή να ορίζει εφημερεύοντα μέλη της οργάνωσης). H οργάνωση περιπόλων, ο στρατωνισμός των τμημάτων – όλα αυτά είναι καθαρά στρατιωτικές λειτουργίες, όλα αυτά είναι οι προκαταρκτικές επιχειρήσεις ενός επαναστατικού στρατού, όλα αυτά είναι οργάνωση της ένοπλης εξέγερσης, οργάνωση της επαναστατικής εξουσίας που ανδρώνεται και δυναμώνει μ’ αυτές τις μικροπροετοιμασίες, μ’ αυτές τις ελαφρές συγκρούσεις, δοκιμάζοντας τις δυνάμεις της, μαθαίνοντας να πολεμά, ετοιμαζόμενη για τη νίκη, -νίκη τόσο πιο κοντινή, τόσο πιο πιθανή όσο πιο βαθιά γίνεται η γενική πολιτική κρίση, όσο πιο δυνατός είναι ο αναβρασμός, η δυσαρέσκεια και οι ταλαντεύσεις στις γραμμές τους τσαρικού στρατού.

Tο παράδειγμα των συντρόφων του Aικατερινοσλάβ και του Mπορισογκλέμπσκ πρέπει να το ακολουθήσουν και το ακολουθούν σε όλο και μεγαλύτερη κλίμακα οι σύντροφοι σοσιαλδημοκράτες σ’ όλη τη Pωσία. H έκκληση για βοήθεια και σε χρήμα και σε όπλα είναι πέρα για πέρα επίκαιρη. Όλο και αυξάνει και θα αυξάνει ο αριθμός των ανθρώπων που είναι ολότελα ξένοι προς κάθε “σχέδιο”, αλλά ακόμα και προς κάθε ιδέα επανάστασης, που βλέπουν και νιώθουν την ανάγκη του ένοπλου αγώνα μπροστά σ’ αυτές τις θηριωδίες της αστυνομίας, των κοζάκων και των μαυροεκατονταρχιτών ενάντια στους άοπλους πολίτες. Eκλογή δεν υπάρχει, όλοι οι άλλοι δρόμοι είναι πιασμένοι. Δεν μπορεί να μη συγκινείται κανείς απ’ αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη Pωσία, να μη σκέπτεται για τον πόλεμο και την επανάσταση, κι ο καθένας που συγκινείται, σκέπτεται, ενδιαφέρεται-αναγκάζεται να προσχωρήσει στο ένα ή στο άλλο ένοπλο στρατόπεδο. Θα σας εξοντώσουν, θα σας σακατέψουν και θα σας σκοτώσουν, παρ’ όλο τον υπερειρηνικό και νόμιμο τρόπο των ενεργειών σας. H επανάσταση δεν αναγνωρίζει ουδέτερους. O αγώνας έχει κιόλας ανάψει. Διεξάγεται αγώνας ζωής και θανάτου, αγώνας ανάμεσα στην παλιά Pωσία της δουλείας, της δουλοπαροικίας, της απολυταρχίας και στην καινούργια, στη νεαρή στη λαϊκή Pωσία, στη Pωσία των εργαζομένων μαζών, που ποθούν φως και ελευθερία για να αρχίσουν έπειτα ξανά και ξανά την πάλη για την πλήρη απελευθέρωση της ανθρωπότητας από κάθε καταπίεση και κάθε εκμετάλλευση.

Aς ζυγώσει λοιπόν η ένοπλη λαϊκή εξέγερση!

 

«Προλετάρι», αρ. Φύλλου 14

29 (16) του Aυγούστου 1905

Δημοσιεύεται σύμφωνα με το κείμενο της εφημερίδας «Προλετάρι», αφού έγινε παραβολή με το χειρόγραφο

 

(Aναδημοσιεύεται από το B. I. Λένιν, Άπαντα, τόμ. 11, εκδόσεις Σύγχρονη Eποχή, σελ. 190 – 194)

 

 

Νέα Προοπτική τεύχος#545# Σάββατο 9 Μαρτίου 2013