Υφεση και Κρίση Χρέους επιστρέφουν δριμύτερες στην Ευρωζώνη

Υφεση και Κρίση Χρέους

επιστρέφουν δριμύτερες

στην Ευρωζώνη

 

Η επιστροφή της Ευρωζώνης σε ένα νέο φαύλο κύκλο ύφεσης – χρέους είναι το πρώτο θέμα στην ατζέντα της εαρινής Συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, στο τέλος της επόμενης εβδομάδας.

Στην κεντρική του Έκθεση το ΔΝΤ “εκτιμά” ότι η ύφεση που έχει ακολουθήσει την υπερχρέωση οδηγεί σε μία βαθύτερη και μεγαλύτερης διάρκειας ύφεση.

Οι εκθέσεις των οικονομικών αναλυτών βομβαρδίζουν το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα με τις προειδοποιήσεις ότι :

  • η κρίση επιστρέφει δριμύτερη στην Ευρώπη λίγες μόλις εβδομάδες μετά την συμφωνία για το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Ελλάδα.
  • το ευρώ μετά την άνοδό του στο Α τρίμηνο του 2012, συγκεντρώνει και πάλι όλες τις προϋποθέσεις για μία νέα διολίσθηση πριν από το τέλος του χρόνου!
  • το χρηματοπιστωτικό σύστημα ιδιαίτερα στην Ευρώπη αντί να βρει “λύση” με τη βροχή κεφαλαίων που έριξε η ΕΚΤ έχει μπει σε ένα νέο φαύλο κύκλο.

Ως βασική αιτία αυτού του νέου κύκλου ύφεσης εντοπίζεται η επιμονή των κυβερνήσεων των “πλούσιων” χωρών της Ε.Ε., με την Γερμανία επικεφαλής, στις πολιτικές λιτότητας σε συνθήκες ύφεσης και απομόχλευσης (μείωσης των δανείων).

Το “συμπέρασμα” που διαπερνά τη ζώνη του ευρώ και έχει βάλει φωτιά στην επικείμενη σύνοδο του ΔΝΤ είναι ότι η “βροχή” κεφαλαίων ενός και πλέον τρισ. ευρώ μέσω του LTRO (τριετή δάνεια στις τράπεζες) που έριξε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα :

  • δεν κατάφερε να εκτονώσει την πίεση στην κρίση χρέους ούτε την πιστωτική ασφυξία προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
  • Έχει προκαλέσει ένα νέο φαύλο κύκλο κρίσης χρέους μεταξύ κρατών και τραπεζών με σημείο αναφοράς την Ισπανία και την Ιταλία.

Για τη σοβαρότητα της επερχόμενης απειλής ακόμα και ο IIF, το διεθνές χρηματοπιστωτικό ινστιτούτο, που “χειρίσθηκε” την διαδικασία του ελληνικού PSI, έστειλε επιστολή/παρέμβαση τόσο στη διοίκηση του ΔΝΤ όσο και στην Παγκόσμια Τράπεζα προκειμένου να εφιστήσει την προσοχή των “συνέδρων” του ΔΝΤ και της ΠΤ για το “νέο κύκλο” της κρίσης.

Η επιβεβαίωση της ανησυχίας έρχεται πλέον από παντού.

Τα ισπανικά και ιταλικά ομόλογα, παρά τη μαζική απορρόφησή τους από τις ισπανικές και ιταλικές τράπεζες με δανεικά από το πρόγραμμα LTRO, (που τους παρείχε χωρίς όρια η ΕΚΤ), δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν τις τιμές τους που κατρακυλάνε σε επίπεδα ανάλογα εκείνων που προηγήθηκαν της συμφωνίας “διάσωσης” της Ελλάδας.

Τα spreads των ομολόγων των δύο κρατών διευρύνονται σχεδόν σταθερά. Και παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι στις αγορές αναμένονται νέες παρεμβάσεις στήριξης από την Φρανκφούρτη με τη μέθοδο της αγοράς ομολόγων.

Χαρακτηριστικό είναι ότι για τις ισπανικές τράπεζες οι εκτιμήσεις που γίνονται μέχρι στιγμής προϊδεάζουν για ανάγκες που ξεπερνούν τα 200 δισ. ευρώ χωρίς να υπολογίζονται σ’ αυτά οι ανάγκες που μπορεί να προκύψουν από το πεδίο της κρίσης του κρατικού χρέους και ιδιαίτερα του χρέους των περιφερειών.

Η μεγάλη ανησυχία για την Ισπανία και την Ιταλία είναι ότι το ενδεχόμενο επιδείνωσης της κρίσης χρέους λόγω της ύφεσης στις χώρες αυτές δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί από τις δυνάμεις που έχει συγκεντρώσει ο μόνιμος μηχανισμός διάσωσης, το ESM, που πρόσφατα προικοδοτήθηκε με 800 δισ. ευρώ από τα οποία τα 300 υπήρχαν ήδη στο προσωρινό ταμείο το EFSF.

Το επιπλέον πρόβλημα με την Ισπανία και την Ιταλία είναι ότι απορρόφησαν τεράστια ποσά από την ΕΚΤ για να αγοράσουν οι τράπεζές τους κρατικά ομόλογα. Έτσι το πρώτο τρίμηνο του 2012 φάνηκε σαν να εκτονώνεται η πίεση στις τιμές των κρατικών ομολόγων και ταυτόχρονα οι τράπεζες είχαν υψηλά κέρδη από τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Κάτι που γινόταν και με την Ελλάδα πριν ξεσπάσει η κρίση. Στο πλαίσιο αυτό είχε δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η βροχή κεφαλαίων από την ΕΚΤ είχε απομακρύνει τον κίνδυνο τουλάχιστον για τρία χρόνια (τόση είναι η διάρκεια των δανείων που έδωσε η ΕΚΤ). Στη συνέχεια όμως (από τις αρχές Απριλίου) οι τιμές των ομολόγων άρχισαν να πέφτουν. Με αποτέλεσμα οι τράπεζες που είχαν δώσει τα ομόλογα αυτά στην ΕΚΤ για εγγύηση προκειμένου να απορροφήσουν ρευστότητα και να συνεχίσουν τις κερδοφόρες αγορές κρατικών ομολόγων, να είναι υποχρεωμένες να δώσουν επιπλέον τίτλους και εγγυήσεις στην ΕΚΤ για να διατηρήσουν σταθερή την αξία των εγγυήσεων ή να της επιστρέψουν τα λεφτά ! Κάπως έτσι είχε αρχίσει και η κατρακύλα στην Ελλάδα… Η κατάσταση αυτή έχει αρχίσει να επιταχύνει τον φαύλο κύκλο και έτσι αυτό που είχε εμφανισθεί σαν “μάνα εξ ουρανού” δηλαδή το “χρήμα” από την ΕΚΤ τώρα γίνει ο φορέας μιας ραγδαία επιδεινούμενης κρίσης χρέους. Η κατάσταση αυτή έχει τρομάξει τόσο τις αγορές κεφαλαίου που έχουν αρχίσει να ζητούν από κυβερνήσεις με πλεονασματικούς προϋπολογισμούς (Γερμανία) να αρχίσουν να “ξοδεύουν” περισσότερο για να ανακοπεί η επέκταση της ύφεσης !

Αυτοί δηλαδή που είχαν υποστηρίξει με την έναρξη της κρίσης του χρέους την “αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία”, την δραματική περιστολή των κρατικών δαπανών και είχαν εκβιάσει με τις διαρκείς υποβαθμίσεις τις χώρες οι οποίες εμφανίζονταν επιφυλακτικές στο να υιοθετήσουν τις πιέσεις, τώρα υποστηρίζουν την… χαλάρωση για να φρενάρει η ύφεση ! Και αυτό γιατί η ύφεση στην οποία διολισθαίνει η Ευρωζώνη απειλεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα με ένα νέο ισχυρότερο και χειρότερο φαύλο κύκλο μεταξύ της κρίσης του χρέους και της απομόχλευσης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Νέα Προοπτική τεύχος #524# Σάββατο 14 Απριλίου 2012