Χωρίς δουλειά, χωρίς ασφάλιση, χωρίς αποταμίευση

Χωρίς δουλειά, χωρίς ασφάλιση, χωρίς αποταμίευση

Ο ΦΑΥΛΟΣ  ΚΥΚΛΟΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ – ΥΦΕΣΗΣ ΤΣΑΚΙΖΕΙ


Άρδην έχει αλλάξει το εργασιακό τοπίο της χώρας εξαιτίας των Μνημονίων. Ο ιδιωτικός “τομέας”, όπου εργάζεται η πλειοψηφία των μισθωτών εργαζομένων κατακλύζεται πλέον από ελαστικά απασχολούμενους και απολυμένους. Ο δημόσιος “τομέας” σύντομα θα κατακλυσθεί από υπαλλήλους που θα βρίσκονται διαρκώς υπό την απειλή απόλυσης. Οι δραματική επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων και η μείωση των μισθών σπρώχνει σε ακόμα βαθύτερη χρεοκοπία το Κράτος, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες της χώρας, υποβαθμίζοντας ακόμα περισσότερο το βιοτικό επίπεδο των μαζών.

1. Ισοπεδώνονται οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, εξισώνονται μαζί τους οι δημόσιοι υπάλληλοι

Οι σημαντικότερες αλλαγές στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα είναι οι ακόλουθες.

  • Από την 1η Απριλίου έπαψε να ισχύει η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) που είχε υπογραφεί τον Ιούλιο του 2010 μεταξύ ΓΣΕΕ από τη μια μεριά και ΣΕΒ, ΕΣΕΕ και ΓΣΕΒΕΕ από την άλλη.

Αυτή η ΕΓΣΣΕ είχε παραβιαστεί ευθέως το Φλεβάρη του 2012, όταν ο τότε Πρωθυπουργός, Παπαδήμος, μείωσε με προεδρικό διάταγμα τον κατώτατο μισθό κατά 22% για όλους τους ανειδίκευτους εργάτες και κατά 32% για τους ανειδίκευτους έως 24 ετών.

Ο νέος κατώτατος μισθός με τον οποίο αμείβονται σήμερα 300.000 εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, θα καθορισθεί από την ίδια την κυβέρνηση μέχρι τέλος Δεκέμβρη 2013, μετά από “διάλογο” με τους κοινωνικούς εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ) και ειδικούς εμπειρογνώμονες (από το κρατικά χρηματοδοτούμενο ΚΕΠΕ). Αυτός θα δεσμεύει -και μάλιστα προαιρετικά- μόνο τα μέλη των εργοδοτικών ενώσεων! Λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια καθορισμού του (τα ποσοστά της ανεργίας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, τα έσοδα από τις ασφαλιστικές εισφορές κλπ) πρέπει να θεωρήσει κανείς βέβαιο πως ο επόμενος κατώτατος, ο οποίος θα ισχύσει από 1/1/2014 θα είναι χαμηλότερος από το σημερινό.

Παράλληλα, μέχρι το Μάη του 2014 θα έχουν λήξει όλες οι κλαδικές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί μέχρι και πέρσι το καλοκαίρι και αφορούν σε 1.300.000 εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, ανοίγοντας το δρόμο στην εξίσωση των κλαδικών βασικών μισθών με τον κατώτατο μισθό.

Μ’ άλλα λόγια πάνω από 1,6 εκ. εργαζόμενοι (ανειδίκευτοι και ειδικευμένοι) ή το 40% του εργατικού δυναμικού της χώρας βρίσκονται και τυπικά πλέον από φέτος εντελώς στο… έλεος των απαιτήσεων των αφεντικών τους.

Και αυτό γιατί πριν ουσιαστική κατάργηση του κατώτατου μισθού, είχε καταργηθεί το δικαίωμα μονομερούς  προσφυγής των εργαζομένων στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας, είχε θεσμοθετηθεί το δικαίωμα των αφεντικών να διευθετούν οι ίδιοι χωρίς περιορισμούς το εργατικό ωράριο κλπ.

  • Στο έλεος, όμως, των απαιτήσεων των αφεντικών τους (που στην προκειμένη περίπτωση είναι το ίδιο το Κράτος)  θα βρεθούν και οι σχεδόν 700.000 δημόσιοι υπάλληλοι (15% εργατικού δυναμικού).

Το καθεστώς της “κινητικότηταςπου προβλέπει το Μνημόνιο δεν αφορά μόνο 25.000 υπαλλήλους του δημοσίου, ένα ποσοστό των οποίων (επίορκοι, πλαστογράφοι πτυχίων, “κοπανατζήδες”) θα πρέπει να απολυθεί μέχρι το 2014, ενώ ένα άλλο θα πρέπει να μετακινηθεί, αλλά το σύνολο των υπαλλήλων από εδώ και στο εξής. Και αυτό γιατί μέσω του νέου δημοσιο-υπαλληλικού κώδικα εισάγονται σκληρά ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια στο δημόσιο τόσο όσον αφορά την απασχόληση, όσο και την απόλυση ενός υπαλλήλου.

Έτσι, υπό απόλυση μπορεί να βρεθεί όχι μόνο εκείνος ο δημόσιος υπάλληλος που καταχράστηκε δημόσιο χρήμα, χρηματίστηκε κλπ. αλλά και εκείνος ο οποίος δεν πέτυχε τους στόχους της υπηρεσίας, εκείνος που συγκρούστηκε με τον προϊστάμενό του, εκείνος στον οποίο ασκήθηκε κάποια κατηγορία για οποιοδήποτε πολιτικό ή ακόμα και προσωπικό λόγο, εκείνος που θα αρνηθεί ν’ αλλάξει υπηρεσία γιατί περίσσευε στη δική του, κλπ. Υπό απόλυση, δηλαδή, θα βρεθούν όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι από εδώ και πέρα και όχι μόνο οι 25.000 που προβλέπει το Μνημόνιο.

 Νέα Προοπτική τεύχος#548# Σάββατο 20 Απριλίου 2013

2. Περιθωριποιείται, “ελαστικοποιείται”, γερνά και κακοπληρώνεται το εργατικό δυναμικό της χώρας

Υπό αυτούς τους όρους, αναμένεται να ενισχυθούν ακόμα περισσότερο οι τέσσερις πρωτοφανείς για τα μεταπολεμικά δεδομένα αλλαγές στο εργασιακό και ευρύτερα κοινωνικό τοπίο τοπίο της χώρας:

  • Στο τέλος του 2013, τα ποσοστά της ανεργίας και της ελαστικής απασχόλησης (ασφαλισμένης και ανασφάλιστης), θα έχουν σχεδόν τριπλασιασθεί σε σχέση με εκείνα του 2010 κατακτώντας πλέον το 50% και πλέον του συνόλου του εργατικού δυναμικού της χώρας. Η εκτίναξη της ανεργίας οφείλεται κατά κύριο λόγο στο κλείσιμο περίπου του 15% (στο 25-30% αναμένεται να φτάσει μέχρι τέλος του 2013) των επιχειρήσεων της χώρας κατά την τελευταία τριετία και στο “πάγωμα” των προσλήψεων μόνιμου και μη προσωπικού στο δημόσιο τομέα.

Η μεγαλύτερη μείωση της απασχόλησης έχει προέλθει από τη βιομηχανία και έπειτα από τις υπηρεσίες, αν και από τις υπηρεσίες (εμπόριο, τουρισμός, τράπεζες, κλπ.) παράγεται το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ.

  • Την ίδια στιγμή, έχει εκτιναχθεί ο αριθμός των συνταξιούχων με αποτέλεσμα ο οικονομικά μη ενεργός πληθυσμός (συνταξιούχοι – άνεργοι) να έχει ξεπεράσει κατά πολύ τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό (εργαζόμενοι).

Αξίζει να σημειωθεί πως βρισκόμαστε εν τω μέσω μιας νέας έκρηξης υπογεννητικότητας, καθώς για πρώτη φορά μεταπολεμικά, ο αριθμός όσων γεννήθηκαν το 2011 είναι κατά πολύ μικρότερος του αριθμού όσων απεβίωσαν.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται εμμέσως και στις προβλέψεις Τρόικας, σύμφωνα με τις οποίες, ο αριθμός εκείνων των ατόμων που είναι σε θέση, από άποψη ηλικίας (15-65 ετών) να εργασθούν (ανεξαρτήτως αν θα είναι παραμείνουν σε μία δουλειά ή όχι) θα μειώνεται από εδώ και πέρα συνεχώς…

  • Η μαζική ανεργία – ελαστική απασχόληση σε συνδυασμό με τη μείωση των μισθών όσων συνέχισαν να εργάζονται με  συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου (σχετικά καλοαμειβόμενες θέσεις στον ιδιωτικό τομέα, δημόσιοι υπάλληλοι) έχει οδηγήσει, παράλληλα, σε μία μείωση των αποδοχών του ενεργού πληθυσμού της χώρας κατά 20%, χωρίς σ’ αυτή να περιλαμβάνονται οι έμμεσες περικοπές εξαιτίας της άγριας φορολογίας στα εισοδήματα, στα ακίνητα αλλά και την κατανάλωση.

3. Καταρρέουν όλοι παραδοσιακοί αστικοί μηχανισμοί “αποταμίευσης” και “αναδιανομής” του κοινωνικού  πλούτου

Η δραματική μείωση της απασχόλησης, η μαζική επέκταση των ελαστικών μορφών απασχόλησης και περικοπή των μισθών έχει οδηγήσει σε μία αντίστοιχη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών προς τα Ταμεία, τη μείωση των Κρατικών εσόδων από φόρους και την εκτίναξη των μη – εξυπηρετούμενων δανείων στις Τράπεζες. Η “καταστροφή κεφαλαίων” που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια ξεπερνά κατά τέσσερις φορές το βάθος της επίσημα καταγεγραμμένης ύφεσης… Συγκεκριμένα:

  • Κατά επιπλέον 20 δισ. ευρώ αυξήθηκαν (+35%) οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των πολιτών προς την εφορία εδώ και τρία χρόνια. Συνολικά οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία ξεπερνούν κατά πολύ τα ετήσια φορολογικά έσοδα.

  • Οι ασφαλιστικές εισφορές προς τα ταμεία έχουν μειωθεί πάνω από 20% τα τελευταία τρία χρόνια (πάνω 5 δισ. ευρώ). Την ίδια στιγμή, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των εργοδοτών προς τα ταμεία ανέρχονται σε 15 δισ. ευρώ, ενώ οι ετήσιες απώλειες εσόδων από την ανασφάλιστη εργασία εκτιμώνται σε 5 δισ. ευρώ. Μ’ άλλα λόγια πάνω από 25 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι έχουν χάσει τα ασφαλιστικά ταμεία από το 2010 έως σήμερα. Το ποσό αυτό είναι τουλάχιστον τριπλάσιο σε σχέση με εκείνο που έχουν περικόψει οι μνημονιακές κυβερνήσεις από συντάξεις, φαρμακευτικές δαπάνες, προνοιακές παροχές και λοιπές παροχές υγείας των ασφαλισμένων!

  • Την ίδια στιγμή, τα τραπεζικά δάνεια που έχουν πάψει να πληρώνονται κανονικά ανέρχονται αυτή τη στιγμή περίπου στο 25% του συνόλου των δανείων, ενώ μέχρι τέλος Ιούνη το ποσοστό αυτό αναμένεται να φτάσει στο εντυπωσιακό 50%. Αυτό σημαίνει πως σε ετήσια βάση οι τράπεζες χάνουν πολύ πάνω 6 δισ. ευρώ από τοκοχρεολύσια, ενώ πάνω από 25 δισ. ευρώ χάνονται κάθε χρόνο (75 δισ. ευρώ στην τριετία) λόγω της εκροής καταθέσεων είτε προς το εξωτερικό, είτε προς το… εσωτερικό (για την κάλυψη τρεχόντων αναγκών).

Αθροίζοντας όλες τις παραπάνω απώλειες για τα ασφαλιστικά ταμεία, τα Κρατικά ταμεία και τους ισολογισμούς των τραπεζών, μπορεί κανείς να δει πως σχεδόν 130 δισ. ευρώ έχουν εξαφανιστεί εδώ και τρία χρόνια από τη χώρα. Στην τριετία 2010-12, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 20% του ΑΕΠ ανά έτος. Υπενθυμίζουμε πως η μέση ετήσια ύφεση ανέρχεται μόλις στο 5%…

Δημήτρης Κατσαγάνης


Νέα Προοπτική τεύχος#548# Σάββατο 20 Απριλίου 2013