Δεκέμβρης '44 - Ανοικτή πληγή

Δεκέμβρης ’44 – Ανοιχτή πληγή

 

68 χρόνια μετά και ενώ όλο το μεταπολιτευτικό σκηνικό έχει καταρρεύσει και τα αναχώματα της σαθρής έτσι και αλλιώς άρχουσας τάξης στην Ελλάδα γκρεμίζονται το ένα μετά το άλλο, ο Δεκέμβρης του ’44 επιμένει να υπενθυμίζει ότι διακόπηκε εκτρωματικά, ότι μένει ανεκπλήρωτος στην ιστορία, κι απαιτεί την ολοκλήρωση εκείνης της μεγάλης επανάστασης των εργατών και αγροτών.

Είναι η ίδια η Ζωή που απαιτεί εκδίκηση για όλες τις πληγές και τα βάσανά της. Για να υπάρξει μέλλον.

Είναι το μέλλον της ανθρωπότητας μέσα σε αυτό το απροσδόκητο παρόν -που η τυπική λογική δεν κατανοεί- που ξαναθέτει διαρκώς τα ζητήματα του παρελθόντος και την αναγκαιότητα της λύσης τους. Γι’ αυτό πολλοί μένουν άναυδοι, αμήχανοι, συγχυσμένοι, μπροστά σε ό,τι προκύπτει. Γιατί όλα μπαίνουν σε νέα βάση από την σκοπιά της επανάστασης στο σήμερα και όχι στο φαινομενικό χθες. Τώρα μάλιστα, που λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και των συνεπειών της στην ταξική πάλη, η Ευρώπη βουλιάζει στην ύφεση, όπου και το τελευταίο εγχείρημα να ενοποιηθεί από τα πάνω καταρρέει όλα τα παλιά «φαντάσματα» παρελαύνουν αναδεικνύοντας τις βαθιές ρυτίδες μιας γερασμένης και παρηκμασμένης άρχουσας τάξης που χρειάζεται να ταφεί.

 

Τα Δεκεμβριανά έγιναν όταν τέλειωσε η φασιστική κατοχή της Ελλάδας από τα στρατεύματα του Άξονα (Ιταλία, Γερμανία, Βουλγαρία). Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος τέλειωνε,  η μεταπολεμική κατάσταση έμπαινε επί τάπητος, βάζοντας και ζητήματα που προκύπτανε από την δικτατορία του Μεταξά το 1936 και ό,τι ακολούθησε τα χρόνια μέχρι τον πόλεμο και την κατοχή. Η ίδια η κατοχή επιδείνωσε την κατάσταση. Στις 12 Οκτώβρη του ΄44 έφυγαν οι Γερμανοί. Η Αθήνα τυπικά απελευθερώθηκε μα ουσιαστικά πεινούσε και υπέφερε. Ο πληθωρισμός κάλπαζε με ξέφρενους ρυθμούς ενώ οι μαυραγορίτες πλούτιζαν. Κανένας φασίστας, τσολιάς, δοσίλογος, συνεργάτης των ναζί δεν τιμωρήθηκε. Βέβαια όλοι αυτοί έτρεμαν και την σκιά τους μιας και είχαν χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια τους.

Βασική έγνοια της κυβέρνησης “εθνικής ενότητας” του Γεωργίου Παπανδρέου ήταν να αφοπλιστούν οι αντάρτες και να διαλυθεί ο ΕΛΑΣ. Έτσι θα αποκαταστούσε τον κρατικό μηχανισμό αστικής κυριαρχίας που είχε καταβαραθρωθεί λόγω της κατοχής και το ανύπαρκτο από πάντα κύρος του. Η τάξη επιβαλλόταν από τα εγγλέζικα στρατεύματα του στρατηγού Σκόμπι, διοικητή των ελληνικών δυνάμεων μαζί και του ΕΛΑΣ όπως επιβλήθηκε με την συμφωνία της Καζέρτας. Ο Σκόμπι έστειλε τελεσίγραφο την 1 Δεκέμβρη στον ΕΛΑΣ να παραδώσει τα όπλα και να φύγει από την Αθήνα μέχρι τις 10 Δεκέμβρη, πράγμα που ζήτησε νωρίτερα και ο Γ. Παπανδρέου. Η ηγεσία του ΚΚΕ και του ΕΑΜ απάντησε με ειρηνική διαδήλωση στις 3 Δεκέμβρη, ημέρα Κυριακή. Εκατοντάδες χιλιάδες λαού κατέβηκε στο Σύνταγμα από κάθε γωνία της Αθήνας κρατώντας πλακάτ και πανό. Ενα έγραφε ” ΖΗΤΩ Η ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ, ΛΙΚΝΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ” και ένα άλλο χαρακτηριστικά ” ΟΤΑΝ Η ΤΥΡΑΝΝΙΑ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΟΝ ΛΑΟ, ΑΥΤΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ”. Όταν πορεία έφτασε στον Άγνωστο Στρατιώτη άρχισαν να ρίχνουν τα πολυβόλα από τις στέγες του παλατιού και του υπουργείου. Η πλατεία συνεχίζει να γεμίζει παρ’ όλα αυτά. Από το ξενοδοχείο Μ. Βρετάνια οι δημοσιογράφοι γίνονται μάρτυρες σφαγής. Σε λίγα λεπτά 28 νεκροί και πάνω απο 150 τραυματίες. Στη σφαγή συμμετέχουν ανελλιπώς και αξιωματικοί της ελληνικής αστυνομίας.

Και ενώ ο κόσμος περίμενε από το ΕΑΜ να απαντήσει δεν έκανε τίποτα. Τα πολυβόλα πάνω στη στέγη των γραφείων του ΚΚΕ τα οποία θα μπορούσαν να γαζώσουν όλη την περιοχή έμειναν σε σιγή. Αντί για πυρ κάποιες προφορικές βρισιές και απειλές. Ο λαός ζητάει εκδίκηση φωνάζοντας συνθήματα “θάνατος στους δολοφόνους”, “συναγωνιστές στα όπλα”, “λαοκρατία και όχι άλλη κατοχή”.

Τις πρώτες απογευματινές ώρες ο γραμματέας της ΚΕ του ΕΑΜ προσπάθησε να καθησυχάσει τα πλήθη· ζήτησε ψυχραιμία και πίστη στο ΕΑΜ και τον δίκαιο αγώνα του λαού. Τους ανακοίνωσε την απόφαση της ΚΕ του ΕΑΜ για παλλαϊκή κηδεία των θυμάτων και τους κάλεσε να αποχωρήσουν με τάξη και πειθαρχία στις γειτονιές τους. Ο κόσμος παρ’ όλη την δίψα για εκδίκηση πειθαρχεί και αποχωρεί. Βέβαια το θέαμα της αποχώρησης ήταν τόσο μεγαλειώδες που κατατρόμαξε ως τα μύχια της ψυχής τους ξένους και ντόπιους αντεπαναστάτες.

Αυτή η πειθαρχία στις άνωθεν εντολές δεν κράτησε πολύ. Οι προκλήσεις από αστυνομικούς, Χίτες και ΕΔΕΣίτες οδήγησαν το πλήθος του κόσμου σύντομα σε αντεπίθεση. Το ίδιο βράδυ διέλυσε τις συμμορίες τους, χτύπησε και κατέλαβε αστυνομικά τμήματα, αναγκάζοντάς τους όλους να λουφάξουν στην αστυνομική διεύθυνση υπό την προστασία της μηχανοκίνητης βρετανικής φρουράς. Λίγες ώρες μετά είχαν καθαριστεί όλες οι συνοικίες της Αθήνας.

Παρότι το ΚΚΕ έκανε μεγάλες προσπάθειες να πετύχει έναν συμβιβασμό, ο εμφύλιος δεν αποφεύχθηκε. Αλλά τα πράγματα εξελίχθηκαν ανάποδα. Μετά από έναν μήνα και πλέον συνεχών μαχών στους δρόμους της Αθήνας και παρ’ όλο που οι Βρεταννοί και Έλληνες αντεπαναστάτες είχαν περιοριστεί σε ένα πολύ μικρό κομμάτι της Αθήνας οι αντάρτες νικήθηκαν. Ο ΕΛΑΣ νικήθηκε χωρίς να δώσει μάχη. Υποχωρεί από την Αθήνα με ευθύνη της ηγεσίας του και λίγο μετά παραδίδει τα όπλα τηρώντας τις αποφάσεις της συμφωνίας της Βάρκιζας. Χιλιάδες αγωνιστές διώχθηκαν και δολοφονήθηκαν. Οι Βρετανοί και οι φασιστοσυμμορίες νίκησαν επειδή ο ΕΛΑΣ εμποδίστηκε να δώσει μάχη. Η ηγεσία του ΚΚΕ έκανε τα πάντα για να ηττηθεί το επαναστατικό κίνημα. Έγινε έτσι ο καλύτερος συνεργάτης του Σκόμπι, του Τσόρτσιλ και της καπιταλιστικής αντεπανάστασης. Ο Άρης Βελουχιώτης με σχεδόν όλο τον μάχιμο ΕΛΑΣ είχε σταλεί στην Ήπειρο να κυνηγήσει τον Ζέρβα. Άλλα στρατιωτικά τμήματα των ανταρτών εμποδίστηκαν να μπουν στην Αθήνα, ενώ τα τμήματα του ΕΛΑΣ που μάχονταν μέσα στην πόλη, έρριχναν το βάρος στις φασιστικές συμμορίες, τους Χίτες και τους χωροφύλακες, αφήνοντας στο απυρόβλητο τις βρετανικές δυνάμεις, οι οποίες προστάτευαν με τανκς τους περί ου ο λόγος αντεπαναστάτες.

Το γεγονός που φανερώνει τις προθέσεις του ΚΚΕ να πιέσει για συμφωνία και όχι να νικήσει στρατιωτικά είναι η υπονόμευση του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετάνια με 750 κιλά δυναμίτη. Όλη η στρατιωτική διοίκηση των Εγγλέζων, μαζί και η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσαν να εξοντωθούν. Η εντολή για πυροδότηση δεν έγινε δόθηκε ποτέ.

Ήδη από τον Ιούλη του 1944 το Sunday Observer του Λονδίνου ανέφερε ότι “οι ηγέτες του ΕΑΜ είναι έτοιμοι να μπουν στην κυβέρνηση Παπανδρέου. Όμως διστάζουν να κάνουν αυτό το βήμα χωρίς την έγκριση αυτών που εκπροσωπούν, μην τυχόν αυτό διασπάσει ακόμα παραπέρα το κίνημα αντίστασης και φέρει εμφύλια διαμάχη στην Ελλάδα. Το κύριο εμπόδιο στην πλήρη ενότητα είναι η αδιάλλακτη στάση ορισμένων κατώτερων ηγετών του ΕΑΜ”.

Έτσι, μετά από τρεις μέρες εσωτερικής πάλης, το ΕΑΜ μπόρεσε να στείλει τρεις αντιπροσώπους από τα βουνά στην κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου. Αυτό το γεγονός έδωσε ένα τρομερό πλεονέκτημα στον Τσόρτσιλ. Ήταν νίκη της αντίδρασης. Η δυσφημισμένη κυβέρνηση του Καΐρου απέκτησε “λαΐκή υποστήριξη”.

Μ’ αυτόν τον τρόπο φτιάχτηκε ένα λαϊκό μέτωπο ταξικής συνεργασίας που στόχος του ήταν να στραφούν οι μάζες από τον δρόμο της σοσιαλιστικής επανάστασης στον δρόμο της διατήρησης του καπιταλισμού. Ήδη η πολιτική αυτή είχε μπει σ’ εφαρμογή από τους σταλινικούς από το 1936 με το σύμφωνο Σκλάβαινα-Σοφούλη, το ξεπούλημα του Μάη του ’36 στην Θεσσαλονίκη και την επιβολή έτσι της δικτατορίας του Μεταξά στις 4 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς. Η θεωρητική βάση  δινόταν από τις αποφάσεις  της  6ης  ολομέλειας του 1934, του ΚΚΕ.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ τα μαθήματα για τις ταξικές συνεργασίες και τα λαϊκά μέτωπα είναι επίκαιρα. Η Χρυσή Αυγή, αυτή η ναζιστική συμμορία, δολοφονεί μετανάστες ενώ την ίδια στιγμή βρίσκει έδαφος στα ΜΜΕ κάτω από την σκέπη της κοινοβουλευτικής αστικής δημοκρατίας.

Στα μαγειρέματα ταξικής συνεργασίας που προωθούνται ανοιχτά (ΣΥΡΙΖΑ) ή με επικάλυψη ενός σεχταριστικού απομονωτισμού (ΚΚΕ) που πάντα είναι μαγιά για το  επόμενο δεξιό ζιγκ ζαγκ, η δική μας απάντηση είναι η δημιουργία Ενιαίου Μετώπου της Εργατικής Τάξης, που θα παλέψει να αντιμετωπίσει την κυβέρνηση των μνημονίων και τους φασίστες κι η παραπέρα πάλη για την νίκη της επανάστασης και την Εργατική Εξουσία. Βγάζουμε τα μαθήματα από το παρελθόν παλεύοντας να νικήσουμε. Απ’ αυτή την άποψη ο κόκκινος Δεκέμβρης του ’44 απαιτεί σήμερα την εκπλήρωση των ονείρων και των πόθων του.-

Γιάννης Αντίκυρας

Νέα Προοπτική τεύχος#539# Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012