Αλί Λαριζανί versus Γιούργκεν Χάμπερμας

“Better a Lion’s Day than a hundred years of chacals”

(Καλύτερα μια μέρα λιονταριού παρά εκατό χρόνια τσακαλιού)

του Σάββα Μιχαήλ

Ο “επίσημος” αστικός Τύπος αφιέρωσε πολλές νεκρολογίες με επαίνους στον Γερμανό φιλόσοφο Γιούργκεν Χάμπερμας, ο οποίος πέθανε πρόσφατα σε ηλικία 97 ετών. Αντίθετα, για τον Ιρανό φιλόσοφο και ηγέτη Αλί Λαριτζανί, ο οποίος δολοφονήθηκε από την τρομοκρατική μηχανή του σιωνιστικού κράτους τις ίδιες ημέρες, σε ηλικία 67 ετών, μαζί με τον γιο του και άλλους αξιωματούχους, ο Δυτικός Τύπος (συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών μέσων ενημέρωσης) δημοσίευσε μόνο τα συνηθισμένα ψεύδη προπαγάνδας για «έναν αδίστακτο χασάπη και ισλαμιστή φονταμενταλιστή»…

Μια σπάνια εξαίρεση, τις παραμονές αυτής της δολοφονίας, ήταν το άρθρο του Ισραηλινού Gid’on Lev (Γκίντον Λεβ), που δημοσιεύτηκε στην ισραηλινή εφημερίδα Haaretz στις 14 Μαρτίου 2026. Ο τίτλος του λέει πολλά: «Αδίστακτος ηγέτης και λαμπρός φιλόσοφος: Ποιος είναι ο Αλί Λαριτζανί, ο πιο ισχυρός άνθρωπος του Ιράν;»

Το άρθρο του Λεβ περιλαμβάνει πολλές απ’ τις συνήθεις ψευδείς κατηγορίες των σιωνιστών για την πολιτική του Λαριτζανί. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι το άρθρο επικεντρώνεται κυρίως στο σημαντικό φιλοσοφικό έργο του Ιρανού ηγέτη, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τις πολυπλοκότητες του ιρανικού καθεστώτος και την βαθύτερη φιλοσοφική έρευνα της αλήθειας και των πνευματικών ζητημάτων της Ισλαμικής Ιρανικής Επανάστασης – αυτό ακριβώς που ο Μισέλ Φουκώ, στα άρθρα του της επαναστατικής περιόδου τού 1978-79, είχε ονομάσει «πολιτική πνευματικότητα».

Ο Αλί Λαριτζανί δεν ήταν μόνο ειδικός στη φιλοσοφία των μαθηματικών του Καντ, αποκαλύπτοντας τις πολύπλοκες συνδέσεις μεταξύ της καντιανής μεταφυσικής, της πολιτικής θεωρίας και της θεολογίας στην πορεία προς τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό. Η έρευνα του Ιρανού ακαδημαϊκού δεν διερεύνησε μόνο τον τομέα της αναλυτικής φιλοσοφίας που κυριαρχεί στην αγγλοσαξονική παράδοση. Πάνω απ’ όλα, ασχολήθηκε με την κύρια φιλοσοφική πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι πιο συνειδητοποιημένοι τομείς της ηγεσίας του Ιράν: πώς μπορούν να λυθούν οι πολυπλοκότητες μεταξύ της κληρονομιάς της Παράδοσης και των απαιτήσεων της Νεωτερικότητας, ξεπερνώντας τα όρια τόσο της Παράδοσης όσο και της (κυριαρχούμενης από τον δυτικό καπιταλισμό) Νεωτερικότητας σήμερα;

Ο Λαριτζανί, καθώς και άλλοι μελετητές στην Ισλαμική Δημοκρατία, έχουν επαναφέρει, σε νέο επίπεδο, τα ερωτήματα που έθεταν στο παρελθόν η ισλαμική φιλοσοφία και ιδιαίτερα οι Άραβες Μουσουλμάνοι και Εβραίοι φιλόσοφοι στην Ανδαλουσία, όπως ο Ιμπν Ρούσντ/Αβερρόης και ο Μοσέ μπεν Μαϊμόν/Μαϊμονίδης. Με την επιστροφή  στην παράδοση αυτή, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ανανεωμένης μελέτης, ξεκινώντας από τον ίδιο τον Αγιατολάχ Χομεϊνί που μελετούσε την «Πολιτεία» του Πλάτωνα μέχρι τον Λαριτζανί και άλλους (νεκρούς ή ζωντανούς). Δεν είναι η ανάγκη για νομιμοποίηση, αλλά οι πιέσεις του παρόντος, η κρίση της ύστερης αστικής νεωτερικότητας που συγκρούεται με τα ιστορικά της όρια, που καθοδηγούν την έρευνα του Αλί Λαριτζανί για «την ενότητα της αλήθειας στις ποικίλες πτυχές της», όπως έγραψε, απορρίπτοντας την πλάνη μιας «διπλής αλήθειας» θρησκείας και επιστήμης.

Αναμφίβολα, μια τέτοια έρευνα της αλήθειας είναι πιο γόνιμη στην σκέψη από την ανοιχτή ρήξη με την «Κριτική Θεωρία» που σημάδεψε το έργο του ύστερου Χάμπερμας, ο ευρωκεντρισμός του, η υπεράσπιση της γενοκτονίας του Σιωνισμού στη Γάζα, η φιλελεύθερη απολογητική του για την κατάρρευση της «διεθνούς τάξης κανόνων των Κυρίαρχων » μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.