του Θόδωρου Κουτσουμπού
Είναι δύσκολο να αποχαιρετάς έναν σύντροφο με τον οποίο συμβάδισες επί δεκαετίες στους αγώνες για την κοινωνική απελευθέρωση, τη σοσιαλιστική επανάσταση και τον κομμουνισμό.
Αποχαιρετάμε τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου με τιμή και σεβασμό. Είναι ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στους αγώνες της εργατικής τάξης, των καταπιεσμένων, των αδικημένων, των στιγματισμένων και των φυλακισμένων.
Νεαρός φοιτητής οργανώθηκε στην ΕΔΕ (το πρόδρομο σχήμα του ΕΕΚ) τον καιρό της χούντας. Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου, Κατερίνα Μάτσα, Σάββας Μιχαήλ – στο ίδιο έτος στην ιατρική σχολή Αθήνας, οργανώθηκαν στην παράνομη τροτσκιστική οργάνωση και έδρασαν μέσα στις συνθήκες της δικτατορίας. Ο Θόδωρος αρθρογραφούσε στην παράνομη Πρωτοπορία και μετά την πτώση της χούντας, τέτοιες μέρες πριν 52 χρόνια, στη Σοσιαλιστική Αλλαγή και την Επαναναστατική Μαρξιστική Επιθεώρηση. Θ. Νικόλας ήταν το ψευδώνυμο με το οποίο υπέγραφε.
Μόλις την περασμένη βδομάδα, στο Camping του ΕΕΚ στις Ροβιές Ευβοίας, στην εισήγηση για τους 200 της Καισαριανής και την επανάσταση του 1941-49, κάνοντας μια μικρή αναδρομή στη διαφορετική πολιτική και θεωρητική φυσιογνωμία του ΕΕΚ σε σχέση με τις άλλες τροτσκιστικές οργανώσεις αναφερθήκαμε στη συμβολή του Θόδωρου Μεγαλοοικονόμου και της Κατερίνας Μάτσα και φυσικά των ντοκουμέντων του Γιώργου Βιτσώρη για το αντάρτικο – την επαναστατική εποποιία της συνδυασμένης επανάστασης, της προλεταριακής επανάστασης και του πολέμου των χωρικών. Τα άρθρα τους στην Επαναναστατική Μαρξιστική Επιθεώρηση, για εμένα προσωπικά ήταν αφετηρία και πηγή έμπνευσης για βαθύτερη έρευνα στη μέγιστη αυτή επαναστατική κοινωνική εμπειρία.
Να σημειώσουμε ότι εκείνα τα χρόνια της πρώτης μεταπολίτευσης, με το εκρηκτικό κίνημα των βιομηχανικών εργατών, ο Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου για πολύ καιρό πήγαινε μια φορά την βδομάδα για πολλούς μήνες στο Μαντούδι, όπου οι μεταλλεργάτες έδιναν μια μεγάλη ταξική μάχη, για να βοηθήσει τους συντρόφους και να διαδόσει την επαναστατική εφημερίδα.
Η συμβολή του στην Ψυχιατρική, στο κίνημα αποασυλοποίησης, ενάντια στην επίσημη ψυχιατρική, στο επιστημονικό και αγωνιστικό επίπεδο είναι αδιαμφισβήτητη και θα μιλήσουμε για αυτή. Προηγουμένως ας σημειώσουμε ότι ο Θόδωρος Μεγαλοοικοκονόμου αρχικά εργάστηκε ως παθολόγος γιατρός στα (τότε) ΙΚΑ Αγίας Βαρβάρας και Νικαίας. Αργότερα στην Ιταλία θήτευσε στη σχολή του μεγάλου ψυχίατρου Φράνκο Μπαζάλια, τις ιδέες του οποίου έφερε στην Ελλάδα. Δούλεψε ως ψυχίατρος στο Δρομοκαῒτειο και αργότερα στο Δαφνί.
Υπήρξε από τους βασικούς συντελεστές των Τετραδίων Ψυχιατρικής που εξέδιδε η επιστημονική επιτροπή του ΨΝΑ με υπεύθυνη σύνταξης την Κατερίνα Μάτσα. Ήταν στην ομάδα της εναλλακτικής ψυχιατρικής ή ορθότερα αμφισβήτησης της επίσημης κρατικής ψυχιατρικής, που αγωνίστηκαν για την αποασυλοποίηση.
Μετά τον παγκόσμιο σάλο που ξεσήκωσε η αποκάλυψη του σκανδάλου στη Λέρο, όπου η επίσημη Ελλάδα, η επίσημη ψυχιατρική και οι τοπικές αρχές κρατούσαν ως ζώα ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα, ο Μεγαλοοικοκονόμου στάλθηκε στη Λέρο και μαζί με άλλους φωτισμένους ψυχιάτρους οργάνωσαν την αποασυλοποίηση – και την αντιμετώπιση των ασθενών ως ανθρώπων και όχι ζώων. Αντί να σέρνονται γυμνοί στο λασπωμένο δάπεδο του ιδρύματος, με τον Θόδωρο πήγαν βγήκαν έξω, είδαν το ηλιοβασίλεμα και ονειρεύτηκαν, όπως δείχνει ένα ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε τότε.
Και μετά την επιστροφή του από τη Λέρο πάλεψε ενάντια στις προλήψεις, τις κατεστημένες ιδέες για την αποασυλοποίηση, συχνά ερχόμενος σε σύγκρουση με τοπικές φοβισμένες ομάδες, που συνήθως τις έπειθε για την εγκατάσταση δομών ψυχικής υγείας μέσα στην κοινωνία, όπως π.χ. στον Κορυδαλλό…
Τα βιβλία του: Λέρος, Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής (εκδ. Άγρα), Δρομοκαΐτειο, Λέρος, Δαφνί, ΕΝΑΣ ΤΟΙΧΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΛΛΟ (εκδόσεις των συναδέλφων), Η Ελευθερία Είναι Θεραπευτική, με συν-συγγραφέα την Αικατερίνη Τεμπέλη (εκδόσεις των συναδέλφων) και μια πληθώρα άρθρων στα Τετράδια Ψυχιατρικής και άλλα περιοδικά είναι ένας φάρος επιστημονικής διείσδυσης και αγώνα για την αντιμετώπιση των ψυχικών νοσημάτων και των ασθενών ως ανθρώπων.
Μαζί με άλλους συναδέλφους του, ψυχολόγους και αλληλέγγυους ήταν επίσης η “ψυχή” της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα για την Ψυχική Υγεία.
Μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν στα κινήματα για την καθολική ανθρώπινη χειραφέτηση. Θα περιθάλπει ασθενείς στις εργατικές συνοικίες. Ψυχικά πάσχοντες στο Δρομοκαΐτειο, το Δαφνί, τη Λέρο. Στα κοινωνικά ιατρεία, όπου όλα είναι εθελοντικά, κανείς δεν πληρώνεται, κανείς δεν πληρώνει, στα Πατήσια, στο Ίλιον. Θα είναι δίπλα στους ανθρώπους των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας. Στις δομές προσφύγων, στη Νοταρά και αλλού. Μέχρι το τέλος της ζωής του, ακόμη και μετά την πρώτη επίθεση της άσχημης ασθένειας, θα βρίσκεται κάθε βδομάδα τις ίδιες μέρες στο Κοινωνικό Ιατρείο Ιλίου. Στην περίοδο του Covid-19 θα είναι στην πρώτη γραμμή της πάλης κατά του ανορθολογισμού, αλλά και κατά της κρατικής διαχείρησης της πανδημίας και της καταστολής των αγώνων.
Ειδική αναφορά αξίζει να κάνουμε για την αλληλεγγύη και την ιατρική του φροντίδα σε φυλακισμένους – διωκόμενους από το κράτος. Η Σοφία Κυρίτση και ο Φίλιππας Κυρίτσης για πολύ καιρό είχαν την φροντίδα του Θόδωρου Μεγαλοοικονόμου.
Τα τελευταία χρόνια οι πολιτικοί μας δρόμοι χώρισαν, χωρίς η βαθειά εκτίμηση και η συνεργασία μας να πάψει. Η συνεργασία μας συνεχίστηκε, ιδίως στο Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ιλίου, που μαζί με τον σύντροφο Δημήτρη Γεωργίου ήταν ο βασικός γιατρός. Μετά από μία περίοδο που έμεινε ανένταχτος, ο Θόδωρος έγινε μέλος του ΝΑΡ/Κομμουνιστική Απελευθέρωση και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
¡Hasta la victoria siempre! σύντροφε Θόδωρε Μεγαλοοικονόμου. Το μέλλον της κοινωνίας δεν είναι ο καπιταλισμός, είναι η επανάσταση και ο κομμουνισμός. Και εσύ έχεις συμβάλει σε αυτό.
Στη συντρόφισσα Δώρα, στα παιδιά του, τον Κωνσταντίνο και τον Τάσσο, στους αγαπημένους του και δικούς μας αγαπημένους, δίνουμε τα πιο θερμά μας συλλυπηρήρια.
Η κηδεία του συντρόφου Θόδωρου Μεγαλοοικονόμου θα γίνει την Τρίτη 12:30 στο Α’ Νεκροταφείο.
***
Από όλα τα θερμά αποχαιρετιστήρια στον άνθρωπο, τον αγωνιστή και τον επιστήμονα, επιλέγω ένα μήνυμα, στο facebook του Κώστα Καφετζη, αδελφού της 12χρονης του Κολωνού.
Κώστας Καφετζης
6 ώρ.
Θέλω να αποχαιρετήσω εδώ τον Θοδωρή Μεγαλοοικονόμου. Θοδωρή μου, καλό σου ταξίδι. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν λυγίζουν ποτέ, που δεν κάνουν ούτε μισό βήμα πίσω. Ένας τέτοιος ήσουν εσύ. Ένας άνθρωπος του δρόμου και της αληθινής αλληλεγγύης, που ήξερε πάντα να στέκεται όρθιος στο πλευρό των ανθρώπων, μέχρι το τέλος. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ, Θοδωρή, όλα όσα περάσαμε. Ήσουν ο βράχος της οικογένειάς μας, δίπλα στη μάνα μου και την αδελφή μου με μια μόνιμη διάθεση να βοηθήσεις και να μας στηρίξεις. Εκεί που οι άλλοι σώπαιναν, μέσα στις δικαστικές αίθουσες, εσύ όρθωνες το ανάστημά σου. Παρόλο που σου το απαγόρευαν, εσύ ως μάρτυρας υπεράσπισης κοιτούσες το σύστημα στα μάτια και φώναζες με όλη σου τη δύναμη τη λέξη που έπρεπε να ακουστεί: ΠΑΙΔΟΒΙΑΣΤΕΣ. Δεν έκανες πίσω στιγμή. Έλεγες τα πράγματα με το όνομά τους και με τη σειρά που έπρεπε για τους δικούς μου ανθρώπους. Έγινες η φωνή μας. Η απουσία σου μας ραγίζει την καρδιά, αλλά το παράδειγμά σου μας δίνει δύναμη. Οι άνθρωποι σαν εσένα δεν ξεχνιούνται ποτέ. Ζουν μέσα στην αλληλεγγύη και σε κάθε δίκαιο αγώνα. Θα σε αγαπάμε και θα σε εκτιμούμε πάντα. Καλό ταξίδι, Θοδωρή Μεγαλοοικονόμου. Το αποτύπωμά σου δεν θα σβήσει ποτέ.✊