της Κατερίνας Μάτσα
Η άλλοτε κραταιά Γερμανία, ηγεμονική δύναμη και βιομηχανική καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης του κεφαλαίου, είναι πλέον ο Μεγάλος Ασθενής της. Οι εκλογές της 23 Φεβρουαρίου το δείξανε ανάγλυφα με την δραματική φθορά του αστικού πολιτικού της συστήματος.
Τα δύο κόμματα εξουσίας που την κυβέρνησαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο δεν μπορούν πια να την κυβερνήσουν με τον παλιό τρόπο. Η αρχαιότερη και ισχυρότερη σοσιαλδημοκρατία, το SPD βούλιαξε στην τρίτη θέση με ένα 16%, την χειρότερη ήττα του από το 1877. Η παραδοσιακή χριστιανοδημοκρατική Δεξιά του CDU/ CSU και ο προαλειφόμενος για νέος καγκελάριος Μερτς, πάλι δεν μπορούν να πανηγυρίζουν. Όχι μόνο δεν πιάσανε το στόχο τους να ξεπεράσουν το 30%, αλλά, με το 29 % γνώρισαν την μεγαλύτερη πτώση τους από το 1949!
Αντίθετα, το ανοιχτά ναζιστικό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) συνέχισε την ορμητική άνοδό του, διπλασιάζοντας το ποσοστό του. Από 10,4 % στις προηγούμενες εκλογές έφτασε το 20,8 % σε αυτές. Με μεταμεσονύκτιο τηλεφώνημα στην Φυρερίνα Αλίς Βάιγκελ και με ανάρτησή του ο δισεκατομμυριούχος παρα-πρόεδρος Ίλον Μασκ και ο ίδιος ο Τραμπ χαιρετίσανε την νίκη των Ναζί, ευχόμενοι να βγουν πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές!
Χρειάζεται μια προσεκτική ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων συνολικά, για να κατανοηθεί η κίνηση των γερμανικών μαζών σε αυτή την πολύ κρίσιμη καμπή της Ιστορίας.
Η αύξηση της συμμετοχής στις εκλογές, από 76% το 2021 στο 82% το 2025, υποδηλώνει το μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον του γερμανικού λαού γι’ αυτές τις εκλογές που γίνονταν μέσα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, παρατεταμένης ύφεσης, ακρίβειας και φτώχειας, με το τεράστιο βάρος των συνεπειών από τον Νατοϊκό πόλεμο στην Ουκρανία και την διακοπή της φτηνής ενέργειας από την Ρωσία να έχει γονατίσει τη γερμανική οικονομία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μισοί από εκείνους που ψήφιζαν για πρώτη φορά, ψήφισαν την AfD.
Σε μια πρώτη ανάγνωση, η άνοδος της AfD ήταν φανερή σε όλη τη Γερμανία, αλλά πολύ πιο μεγάλη στα κρατίδια τής πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπου πήρε συνολικά 32%, μια αύξηση 12,7 % μέσα σε 5 χρόνια. Τα ποσοστά του είναι τεράστια στη Σαξωνία, όπου έφτασε το 48,9 %, διπλάσια από του δεξιού CDU. Στο Μπάουτζεν μάλιστα, λίγο πιο ανατολικά, ο υποψήφιός του εκλέχτηκε με 48,3% των ψήφων !
Σε αυτές τις περιοχές οι κάτοικοι θεωρούν ως πρώτη προτεραιότητα το μεταναστευτικό ζήτημα και την «ειρήνη». Δηλώνουν, μάλιστα, ότι δεν τους ενοχλεί η ανοιχτή αναφορά στους Ναζί, που κάνουν κάποιοι ηγέτες της AfD, γιατί είχαν «μπουχτίσει» με τον «αντιφασισμό» στα λόγια των ηγετών του προηγούμενου, σοβιετικού τύπου, καθεστώτος, στο οποίο είχαν ζήσει.
Όμως, άνοδος του ναζιστικού κόμματος σημειώθηκε και στη Δυτική Γερμανία. Πήρε πάνω από 20% στη Ρηνανία – Παλατινάτο, 19% στη Βάδη – Βιτεμβέργη και 19% στη Βαυαρία. Είναι εντυπωσιακό ότι σε δύο παραδοσιακά προπύργια του Σοσιαλδημοκρατικόυ κόμματος (SPD), Κάιζερλάουτεν και στο Γκελσενκίχεν, η AfD βρέθηκε επικεφαλής με 25,9 % ! Φαίνεται πως το SPD έχει χάσει το εργατικό – λαϊκό του έρεισμα, που το κέρδισε το ναζιστικό κόμμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι άνεργοι το ψήφισαν σε ποσοστό 34%. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του είναι εργάτες. Παίρνει μεγάλα ποσοστά στη Ρούρ αλλά και στο βιομηχανικό νότο της χώρας, εκεί όπου καταργήθηκαν 100.000 θέσεις εργασίας μέσα σε ένα χρόνο. Κερδίζει ψήφους, επίσης, στα ευάλωτα κοινωνικά στρώματα, με την επισφαλή οικονομική κατάσταση, φτάνοντας το 39%, με το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα να πέφτει στο 12% !
Το κοινωνικό προφίλ των ψηφοφόρων του ναζιστικού κόμματος είναι άνδρες, μέσης ηλικίας, σε αγροτικές περιοχές. Στις γυναίκες πήρε μόνο το 18% των ψήφων, Στους νέους 18-24 ετών πήρε το 21%, δεύτερο κόμμα, με πρώτη την “Αριστερά”. Την αριστερή Linke, την ψήφισε το 35% αυτής της νεανικής, ηλικιακής ομάδας, ενώ βγήκε πρώτη και στον γυναικείο πληθυσμό της χώρας.
Φαίνεται, επίσης, πως οι ηλικιωμένοι και οι συνταξιούχοι προσελκύονται λιγότερο από το AfD ψηφίζοντας τα παραδοσιακά κόμματά τους.
Το Ναζιστικό Κόμμα, επίσης, έχει μικρότερη δύναμη στις μεγάλες πόλεις και ιδιαίτερα στις κεντρικές συνοικίες, όπου μένουν κυρίως νέοι. Για παράδειγμα, στο προλεταριακό Αμβούργο η AfD βγαίνει πέμπτη, το ίδιο και στο Βερολίνο, το Μόναχο, την Κολωνία, την Φραγκφούρτη, στις πανεπιστημιουπόλεις Μίνστερ, Βόννη, Φράϊμπουργκ, Μπρισγκάου.
Τελικά, η αύξηση των ψήφων των ναζί προέρχεται από την δεξαμενή της Δεξιάς και από αποχές του 2021. Το CDU/CSU είχε το χαμηλότερο σκορ μετά τον πόλεμο. Από τις αποχές των προηγούμενων εκλογών πήρε μόνο 900.000 ψήφους, ενώ οι εκλογείς της Δεξιάς το 2021 έγιναν η δεύτερη πηγή ψήφων της AfD το 2025.
Η στρατηγική του Μερτς, του ηγέτη της γερμανικής Δεξιάς, του ηγέτη των Φιλελευθέρων Λίντνερ αλλά και της αριστεροδέξιας Σάρα Βάγκενκνεχτ να παίξουν στο γήπεδο της Ακρας Δεξιάς, επικεντρώνοντας στην αντιμεταναστευτική υστερία, ναυάγησε πανηγυρικά. Έστειλε ψηφοφόρους στην αγκαλιά των Ναζί και συνάμα έβγαλε στους δρόμους, σε όλες τις μεγάλες πόλεις, σε μαζικότατες διαδηλώσεις εκατοντάδες χιλιάδες λαού, σε αλληλεγγύη με τους πρόσφυγες καί ενάντια στην κυβέρνηση. Αυτό, κατά κύριο λόγο, εκτόξευσε τη Linke, που μπήκε μπροστά στις διαδηλώσεις ενάντια στους φασίστες, ενώ το Ιανουάριο του 2025 ακόμα βούλιαζε στο 3% και φαινόταν ότι θα έμενε εκτός Βουλής. Ενώ κατέρρεε με την δεξιά συνθηκολόγα της πολιτική, σαν γερμανική παραλλαγή του ΣΥΡΙΖΑ, και με άθλια φιλοϊμπεριαλιστική στάση στο Ουκρανικό, η όψιμη στροφή της στη μάχη κατά του φασισμού, υπέρ των μεταναστών και κατά της διάλυσης του Κράτους Πρόνοιας την κατέστησαν την έκπληξη των εκλογών.
Οι απώλειες των σοσιαλδημοκρατών πήγαν βασικά στη Δεξιά, ενώ, αντίθετα εκείνες της νεολαίας που άλλοτε υποστήριζε τους εκφυλισμένους πλέον Πράσινους στράφηκαν στη Linke. Δεν είναι τυχαίο ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της, η Linke, στην περιοχή του Βερολίνου το πήρε σε συνοικίες που μένουν σήμερα προλετάριοι, μετανάστες και νεολαία, στις ίδιες συνοικίες από όπου ξεκίνησε το 1919 η προλεταριακή επανάσταση των Σπαρτακιστών της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λήμπκνεχτ!
(Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το Mediapart 24/2/25)