Εκδηλώσεις για την πρόληψη και την απεξάρτηση με τις Συλλογικές Δράσεις Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το 18 Άνω και τον Δήμο Ικαρίας
“το βράδυ μετράμε τα κύματα. Ο αέρας γλιστρά στις κλειδαριές. Μα η μοναξιά εδώ έχει φωνή. Μια φωνή που σου λέει: κράτα σύντροφε.”
(Ικαρία, 1948) Από προσωπική σημείωση σε γράμμα του Γιάννη Ρίτσου
Πόπη Παπακωνσταντίνου – Ρουμπίνη Δαφνή
Μια γιορτή ζωής και ελπίδας στην Ικαρία: Εκδηλώσεις για την πρόληψη και την απεξάρτηση με τις Συλλογικές Δράσεις Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το 18 Άνω και τον Δήμο Ικαρίας
Με βαθιά συγκίνηση και θερμή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας πραγματοποιήθηκαν στις 23 και 24 Μαΐου 2025 στην Ικαρία εκδηλώσεις του Δήμου Ικαρίας και του Κέντρου Κοινότητας Ικαρίας σε συνεργασία με τις Συλλογικές Δράσεις Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το 18 Άνω με θέμα «Πρόληψη χρήσης ουσιών στην εφηβεία, την εξάρτηση και την απεξάρτηση. Η εμπειρία του 18 Άνω».
Η επιλογή του τόπου και του χρόνου των εκδηλώσεων είχε βαθύ συμβολικό και πολιτικό χαρακτήρα. Η Ικαρία, με την ιστορική της ταυτότητα ως νησί της αντίστασης, της εξορίας, της συλλογικής μνήμης και της ελευθερίας, αποτέλεσε το ιδανικό σκηνικό για μια γιορτή αφιερωμένη στη δυνατότητα της ανάρρωσης, την αξία της αυτογνωσίας και τη δύναμη της κοινότητας.
Παράλληλα, η χρονική συγκυρία είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία, με βάση τον νέο νόμο για την ψυχική υγεία, πλήττονται άμεσα δημόσιες δομές απεξάρτησης όπως το 18 Άνω, θέτοντας σε κίνδυνο τον δημόσιο χαρακτήρα, τον θεραπευτικό πλουραλισμό και την κοινωνική αποστολή προγραμμάτων απεξάρτησης με πολυετές έργο και πολύτιμη εμπειρία. Σε αυτό το ασταθές περιβάλλον, οι εκδηλώσεις αποτέλεσαν μια πράξη αντίστασης και υπεράσπισης ενός θεραπευτικού μοντέλου που με επίκεντρο τον άνθρωπο βασίζεται στην αξιοπρέπεια, την δημιουργικότητα και την ελευθερία.
Παρασκευή 23 Μαΐου, 19:30 – Δημαρχείο Αγίου Κηρύκου:
«Κέντρο Πρόληψης Φάρος και κοινότητα Ικαρίας: 25 χρόνια μαζί»
Κατερίνα Μάτσα: «Ναρκωτικά και κοινωνική παθολογία. Υπάρχει θεραπεία;»
Σάββατο 24 Μαΐου, 12:00 – Πολιτιστικό Κέντρο Ραχών:
Κατερίνα Μάτσα: «Κοινωνική κρίση και ναρκωτικά. Ο ρόλος της πρόληψης»
Σάββατο 24 Μαΐου, 20:30 – ΓΕΛ Ευδήλου:
Κατερίνα Μάτσα & Ρουμπίνη Δαφνή: «Εφηβεία: ο ρόλος του σχολείου στην πρόληψη των εξαρτήσεων»
Η βραδιά του Σαββάτου αποτέλεσε την κορύφωση του διημέρου. Η συγκλονιστική παρουσία του κοινού, η ζεστή υποδοχή των ομιλητριών και η συναισθηματική ανταπόκριση όλων των παρευρισκομένων έδωσαν στην εκδήλωση χαρακτήρα γνήσιας συνάντησης και κοινωνικής ενσυναίσθησης.
Η θεατρική ομάδα των Συλλογικών Δράσεων Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το 18 Άνω παρουσίασε την παράσταση «Το Όνειρο ενός Μικρού Πρίγκιπα», μια διασκευή του έργου του Αντουάν ντ Σαιντ-Εξυπερύ, μεταφέροντας στη σκηνή με ποιητική λιτότητα την πορεία από την απομόνωση προς τη σύνδεση, από την απώλεια στην αγάπη, από το σκοτάδι της χρήσης προς το φως της απεξάρτησης και της ζωής, μια πορεία αυτογνωσίας που ξεκινάει ακούγοντας τη φωνή του παιδιού που κρύβεται μέσα μας. Τα μέλη της θεατρικής ομάδας έστησαν την παράσταση σε λιγότερο από ένα μήνα, μία τεράστια συλλογική προσπάθεια που κατέβαλαν όλα τα μέλη με συγκέντρωση και στοχοπροσήλωση και με κίνητρο τον στόχο της προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο, να «δώσουν πίσω αυτό που πήραν απλόχερα από το πρόγραμμα». Οι ηθοποιοί εμφανίστηκαν στη σκηνή σαν σμάρι και σαν σμάρι εργάστηκαν όλο το διάστημα της προετοιμασίας παίρνοντας δύναμη από την ομάδα, ώστε να δώσουν επί σκηνής τον καλύτερό τους εαυτό.
Τα βιωματικά κείμενα των μελών της ομάδας συγκίνησαν το κοινό, φωτίζοντας τη μοναδικότητα κάθε διαδρομής απεξάρτησης, το στίγμα του εξαρτημένου, τον αγώνα τής απεξάρτησης, την ανάγκη να ακουστούν, τη διεκδίκηση ως τρόπο ύπαρξης. Η συναυλία της μουσικής ομάδας σφράγισε το διήμερο με τραγούδια που γεννήθηκαν από τον αγώνα και τη συλλογικότητα, προσφέροντας χαρά, συγκίνηση και δύναμη. Η βραδιά έκλεισε με χορό επί σκηνής των μελών των Συλλογικών Δράσεων αγκαλιά με εφήβους του νησιού.
Ιδιαίτερη αναφορά οφείλεται στην πολύτιμη συμβολή της διευθύντριας του Γενικού Λυκείου Ευδήλου καθώς και των εκπαιδευτικών τού σχολείου, που με συγκινητική διάθεση προσφοράς και αλληλεγγύης συνέβαλαν καθοριστικά στην επιτυχή πραγματοποίηση της βραδιάς. Χάρη στη δική τους ευαισθησία και διαθεσιμότητα, το σχολείο μετατράπηκε σε έναν φιλόξενο χώρο διαλόγου, γνώσης και συγκίνησης.
Οι εκδηλώσεις αυτές ήταν μια υπενθύμιση πως η απεξάρτηση είναι κοινωνικό και πολιτικό δικαίωμα, όχι ατομική ευθύνη. Ήταν μια πράξη υπεράσπισης του 18 Άνω και όλων των στεγνών προγραμμάτων του. Και ήταν, πάνω απ’ όλα, μια γιορτή ζωής, ελευθερίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε έναν τόπο που ξέρει από αγώνες, από αλληλεγγύη και από ιστορική μνήμη.
Όπως είπε και ο Μικρός Πρίγκιπας: «Η ουσία είναι αόρατη στα μάτια. Μονάχα με την καρδιά βλέπεις καλά». Και εμείς στην Ικαρία αυτές τις δύο μέρες νιώσαμε με την καρδιά μας τι θα πει ανθρωπιά, τι θα πει μοίρασμα, τι θα πει ενσυναίσθηση, τι θα πει αγκαλιά.
Ελπίζουμε πως η μοναδική αυτή πρωτοβουλία του Δήμου Ικαρίας και του Κέντρου Κοινότητας Ικαρίας θα βρει συνέχεια και σε άλλες δράσεις πρόληψης και πως θα αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες περιοχές όπου το πρόβλημα των εξαρτήσεων είναι ιδιαίτερα έντονο.