του Μιχάλη Καμπίτη
Η ανάλυσή μου λέω να αρχίσει από ένα απόσπασμα ποιήματος του αγωνιστή της ελευθερίας και αείμνηστου Μανώλη Γλέζου που οι ντόπιοι νεολαίοι φασίστες ίσως καθοδηγούμενοι από άλλους μεγαλύτερους, θέλησαν να αμαυρώσουν τη μνήμη του στο χωριό του στην Απείρανθο, αναθαρρημένοι και από την αποφυλάκιση του φασίστα Κασιδιάρη και να προβούν σε πράξεις βίας κατά αντιπάλων συνομήλικών τους και βανδαλισμούς κατεβάζοντας παλαιστινιακές σημαίες και γράφοντας φασιστικά συνθήματα καθώς και τα σύμβολα του Μαίανδρου και της Χρυσής Αυγής, σε τοίχους στοχοποιημένων σπιτιών και στο βιβλιοπωλείο της Λένας.
Ποίημα Το χωριό μου
………………………
Τ’ ανέφαλα τα μαύρα
Τον κατσιφόρα διώξε,
………………………
Μανώλης Γλέζος
Η ροπή της τμημάτων της νεολαίας προς την τυφλή βία, τη βαρβαρότητα και κατ’ επέκταση στο φασισμό, αποτελεί ένα σύμπτωμα τριών κυρίως αιτίων: Βαθύτερης κρίσης νοήματος, κοινωνικής αποξένωσης και αυταρχικής ή κακής εκπαίδευσης.
1. Βαθύτερη κρίση νοήματος
Η άκρως επιθετική συμπεριφορά των νέων είναι εξωτερική εκδήλωση ενός υπαρξιακού κενού, ανίας, απελπισίας και σταθερών σημείων αναφοράς (οικογένεια, σχολείο και κοινωνικές σχέσεις).
Στα ερωτήματα μεγάλης μερίδας της νεολαίας: Ποια η αξία μου; γιατί να προσπαθώ; Ποιό το μέλλον μου;, ποιοί οι στόχοι και τα οράματά μου; υπάρχουν σαφείς και καθοριστικές απαντήσεις σ’ αυτά μέσα από την αβεβαιότητα και το χάος που ζούμε; Δεν υπάρχουν υγιή πρότυπα στόχοι και αξίες, γι’ αυτό και οι αδύναμοι νέοι έρχονται αντιμέτωποι με τη λογική τού παραλόγου, δηλαδή να συγκρούονται: η έμφυτη ανάγκη για σκοπό, με τη σιωπή ενός κυνικού κόσμου. Ο αδύναμος νέος αναζητά μια εύκολη ταυτότητα, αποδοχή και αδελφότητα και τη βρίσκει ανάμεσα σε συμμορίες και φασίστες «καλοθελητές» που καλύπτουν προσωρινά τον διαλυμένο κοινωνικό ιστό του νέου. Αποτέλεσμα αυτού είναι να δραστηριοποιείται και να επιδίδεται σε τυφλή βία, σε βαρβαρότητα, σε μηδενισμό (νιχιλισμό) των πάντων (υπαρξιακό και ηθικό) χάνοντας έτσι κάθε σεβασμό και αξιοπρέπεια. Να όμως που η γνήσια εξέγερση κατά τον Καμύ οδηγείται από ανθρώπινη αξιοπρέπεια και όχι από την τυφλή βία και μίσος που οδηγεί στο Φασισμό.
Πρέπει να βοηθήσουμε τους νέους να μετατρέψουν την τυφλή και καταστρεπτική τους οργή αλλά και την αδικία, σε δημιουργική εξέγερση, που δεν καταστρέφει αλλά δημιουργεί και τότε μπορεί να αναφωνήσει κάποιος: εξεγείρομαι άρα υπάρχω.
Η λύση: Άμεση δράση και αντιδομές, δηλαδή δημιουργία εναλλακτικών κοινοτήτων, όπως αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι κ.λπ. και αποδόμηση της φασιστικής παρουσίας στο δρόμο.
2. Κοινωνική αποξένωση
Το διεφθαρμένο κράτος με τη στρεβλή κοινωνία, από τη μια να σε ταΐζει με: τη διαφθορά, τα ψεύτικα και παχιά λόγια των κάθε λογής δημαγωγών, να σε χειραγωγεί, να σε στρατιωτικοποιεί, να σε εκμεταλλεύεται, να σταματά να σου προσφέρει σταθερότητα, να σε ταΐζει πόλεμο-κρίση, φτώχεια, εθνικισμό, ρατσισμό, και από την άλλη ο γονιός που σε κακομαθαίνει με το να σου τα παρέχει όλα και με την κοινωνία στο κατόπιν να σου τα στερεί, πληγώνοντας τη ματαιοδοξία σου, τότε είναι που ερεθίζονται τα άγρια ένστικτα της ανθρώπινης φύσης και έχουμε τα αποτελέσματα της βαρβαρότητας και όχι μόνο.
3. Αυταρχική και κακή Εκπαίδευση
Ο νέος σε όλα τα στάδια της μάθησής του, χρειάζεται μια εκπαίδευση: που να βασίζεται στις πραγματικές του ανάγκες, που να του καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, την επαρκή πειθαρχία και όχι το φόβο της τιμωρίας, επίσης την προσφορά μιας πραγματικής ελεύθερης κοινότητας που θα του μάθει να μη φοβάται τη διαφορετικότητα. Να του μάθει να μπορεί να ονειρεύεται για στόχους, σκοπούς και μέλλον. Να του μάθει να εκφράζεται ελεύθερα και να αμφισβητεί, να συμμετέχει στα κοινά, και να είναι ενεργός και όχι παθητικός δέκτης. Να του μάθει την αξία της ομαδικότητας και συνεργασιμότητας. Να αποκτήσει υπευθυνότητα και εμπειρίες προκειμένου για όλα τα ανωτέρω να τιθασεύσει το θηρίο που κρύβει μέσα του και να θωρακίσει τον εαυτό του απέναντι στα φασιστικά πρότυπα και ιδέες. Τέλος το σύγχρονο σχολείο μέσης εκπαίδευσης, πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως εξετασιοκεντρικό εργοστάσιο βαθμών εντείνοντας το άγχος και τον ανταγωνισμό των νέων και να μετατραπεί σε μια ζωντανή μαθησιακή κοινότητα.
Συμπεράσματα
Οι νέοι προσελκύονται στο φασισμό, όχι από κάποια έμφυτη κακία, αλλά ως αποτέλεσμα βαθειάς κοινωνικοοικονομικής κρίσης του καπιταλισμού σε συνδυασμό με την αποτυχία της αριστεράς να δώσει μια πειστική διέξοδο. Οι νέοι κυρίως των μικροαστικών τάξεων βρέθηκαν αντιμέτωποι με το απόλυτο αδιέξοδο της ανεργίας και φτώχειας, χωρίς ελπίδα και ένα ορατό αύριο. Νοιώθουν παγιδευμένοι από τους κάθε λογής δημοκόπους και κάλπικους επαναστάτες και βρίσκονται στην ανάγκη μιας καθαρής ενημέρωσης, δυναμικής δράσης και ριζοσπαστικοποίησης για ριζικές αλλαγές. Η βία των νέων δεν είναι η αιτία για να κλείσουν το υπαρξιακό τους κενό που μετατρέπεται σε ανία, θυμό και τελικά σε τυφλή βία, αλλά βαθύτερα, είναι το ορατό σύμπτωμα μιας κοινωνίας που ξέχασε να τροφοδοτεί τις ψυχές των παιδιών με αξίες και ελπίδα και τους αντιμετωπίζει ως αριθμούς, προϊόντα ή ανύπαρκτα μέλη της. Όταν οι συνθήκες ζωής είναι σκληρές (μετά από πολεμο και κρίση) που αφαιρούν από τους ανθρώπους τη σταθερότητα και ευημερία, τότε ο πόλεμος και η κρίση μετατρέπονται σε βίαιο δάσκαλο που ισοπεδώνει το ήθος, αλλάζει τα μυαλά των ανθρώπων και τη σημασία των λέξεων, στερώντας από τους νέους πνευματικά αντισώματα, ελπίδα και σταθερές αξίες υιοθετώντας τη διαστρεβλωμένη έννοια της δύναμης και της βίαιης επιβολής. Στη σημερινή εποχή της λεγόμενης ειρήνης, οι νέοι βιώνουν ένα αόρατο πόλεμο αξιών, ζώντας σε ένα περιβάλλον γεμάτο: έντονο ανταγωνισμό, υλισμό (όχι με τη φιλοσοφική του έννοια), και απομονωτισμό από τα social media και trap, αλλά και αβεβαιότητας από το άγνωστο και ομιχλώδες μέλλον.
Το όποιο κατακερματισμένο εργατικό κίνημα και η ηγεσία στο σύνολό της, αδυνατεί να διαχειριστεί το πρόβλημα αφήνοντας το φασισμό να κερδίζει μεγάλο κομμάτι της νεολαίας (κυρίως σε Γαλλία και Γερμανία, λιγότερο βέβαια κομμάτι εδώ στην Ελλάδα), μετατρέποντάς την σε ανθρώπινη σκόνη και άθυρμα στα χέρια της άρχουσας τάξης.
Τι πρέπει να γίνει
Οι νέοι πρέπει:
- Να μάθουν να αγαπούν το ωραίο, το δίκαιο και την αρμονία και να εξισορροπούν ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα.
- Να μάθουν να ισορροπούν ανάμεσα στον πραγματικό και τοξικό ψηφιακό κόσμο.
- Να μάθουν ότι η λογική δεν είναι δειλία και ότι η τυφλή επιθετική συμπεριφορά και βαρβαρότητα δεν είναι μαγκιά.
- Να μάθουν να διεκδικούν τα δίκια τους με: λόγο, τέχνη – ζωγραφική – γλυπτική, αθλητισμό και κοινωνική προσφορά.
- Να μάθουν να στέκονται αλληλέγγυοι στον αδύναμο και να δημιουργούν κοινότητες αξιών και όχι βίας.
- Να μάθουν ότι η πραγματική δύναμη και αξιοπρέπεια, κρύβεται στο να μάχεσαι ενάντια σε ό,τι υποτιμά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και όχι με το να επιβάλλεσαι στον αδύναμο.
Η επαναστατική αριστερά, πρέπει να ριζοσπαστικοποιήσει τους νέους και να ξεμπροστιάσει τους φασίστες και ψευτοεξεγερμένους, πάντα στο πλευρό του κεφαλαίου και του κράτους, και να δείξει αποφασιστικότητα, δύναμη και ένα ξεκάθαρο σχέδιο ανατροπής του καπιταλισμού, που δηλητηριάζει τους νέους με τα υποπροϊόντα του και τη ψεύτικη ενημέρωση (social media, trap, faκe news). Οι νεολαία μας είναι σαν ένα λευκό χαρτί πάνω στο οποίο μπορείς να γράψεις τα πιο όμορφα επαναστατικά ή αντιδραστικά/φασιστικά πράγματα. Οι νέοι μας στο σύνολό τους, δεν έχουν ακόμα εμπεδώσει την ταξική συνείδηση, πράγμα που τους κάνει ευάλωτους στην αστική και φασιστική προπαγάνδα, αν βρεθούν χωρίς καθοδήγηση. Παρατηρώντας ότι ο φασισμός στρατολογεί με σπεκουλάτσια νέους προσφέροντάς τους μια ψεύτικη αντισυστημική ταυτότητα για να χυπήσουν τις απεργίες-κινητοποιήσεις των εργατών, είναι αναγκαίο ιδιαίτερα σήμερα να κερδίσουμε τα μυαλά των νέων, με την καθοδήγηση και τη δημιουργία ενός ενιαίου ιδεολογικού και επαναστατικού μετώπου δημιουργίας ρήξης και ανατροπής του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος μαζί με όλους τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του.