Βιβλιοπαρουσίαση από την Κατερίνα Μάτσα
ΠΑΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ, Μια αυτοβιογραφική μελέτη της Βασιλείας Αναστασάκη, εκδ. ΒΕΡΓΙΝΑ, Δεκέμβριος 2024
Έχει μεγάλη αξία η αφήγηση από την ίδια την ασθενή το πώς βίωσε την ψυχική διαταραχή, που διαγνώστηκε κάποια στιγμή στη ζωή της. Η συγγραφέας του βιβλίου, μια γυναίκα με οικογένεια, με πανεπιστημιακές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθηγήτρια Αγγλικών αρχικά και σήμερα διπλωματούχος Κλινικής Ψυχολογίας, καταγράφει αναλυτικά τη ζωή της, πριν και μετά την εμφάνιση της διπολικής διαταραχής (σχιζοσυναισθηματική διαταραχή διπολικού τύπου, όπως διαγνώστηκε).
Έχει ανακαλύψει ότι το γράψιμο βοηθά τον ασθενή. Γράφει, λοιπόν για τους γιατρούς της (ψυχίατρους και μη), για τη γενεαλογία της, την ιστορία της πριν και μετά το πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο που παρουσιάστηκε όταν σπούδαζε στην Αμερική, για τις προσπάθειες που έκανε να το ξεπεράσει. «Εμείς, οι ασθενείς με μανιοκατάθλιψη είμαστε δημιουργικά άτομα», αποφαίνεται και η πορεία της στη ζωή το επιβεβαιώνει.
Η περιγραφή των πρώτων ψυχωτικών επεισοδίων είναι συγκλονιστική. «Από δώ και στο εξής άρχιζε η μεγαλύτερη πάλη της ζωής μου, η πάλη με την ψυχική ασθένεια». Επισημαίνει την απουσία ενημέρωσης των μελών της οικογένειας για τα πρόδρομα συμπτώματα ενός ψυχωτικού επεισοδίου, τις πολύ αρνητικές συνέπειες αυτής της απουσίας. Η ενημέρωση συμβάλει στην πρόληψη. Η παρατήρησή της, προϊόν πολύχρονης προσωπικής εμπειρίας, ότι κάθε θεραπευτής, πρέπει να εκπαιδευτεί στο να λειτουργεί μέσα σε ομάδα θεραπευτών και όχι μόνος του, έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ίδιο σημαντική είναι και η διαπίστωση της ανάγκης πραγματοποίησης οργανωμένων σεμιναρίων για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους καθώς και ομάδων στήριξης τόσο των ασθενών με μανιοκατάθλιψη όσο και των ανθρώπων του περιβάλλοντός τους.
Η συγγραφέας περιγράφει με κριτική διάθεση όλη την πορεία της σε ψυχιάτρους και ειδικές δομές, τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Είναι δίκαιη στις κρίσεις της, χωρίς να χαρίζεται σε κανένα.
Προς το τέλος του βιβλίου περιγράφει «το τρελάδικο των ονείρων της», όπως το ονομάζει.. «Θα είναι κατά προτίμηση δημόσιο, θα εξασφαλίζει όλες τις ειδικότητες θεραπευτών και επίσης εναλλακτικών, θα έχει 24ωρη εφημερία, θα στέλνει στο σπίτι θεραπευτικό προσωπικό και θα έχουν όλοι οι απαρτίζοντες την Ομάδα επαρκή και καλή συνεργασία μεταξύ τους» (σελ. 251). Τονίζει, επίσης ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες είναι πιο ισχυροί από τις φαρμακευτικές λύσεις και ότι ο ασθενής πρέπει να βρει ο ίδιος τους τρόπους να σταθεροποιεί το συναίσθημά του. Αυτό, ως καταστάλαγμα της προσωπικής εμπειρίας της. Και παρότι στις σελίδες του βιβλίου εκφράζεται ανοιχτά ο θυμός προς τη μητέρα της στο τέλος καταλήγει να πει ότι «μερικές φορές μπορεί να “φταίνε” ΚΑΙ οι γονείς, μεταξύ άλλων παραγόντων, αλλά σχεδόν πάντα άθελά τους» (σ.274).
Το βιβλίο είναι γραμμένο με πολύ μεράκι, περιλαμβάνει πολλά ενδιαφέροντα άρθρα της συγγραφέως, ακόμα και τραγούδια για την τρέλα. Καταλήγει με την περιγραφή του βιο-ψυχο-κοινωνικού μοντέλου θεώρησης και θεραπείας των συναισθηματικών διαταραχών, που ονειρεύεται να υλοποιήσει κάποτε.
Αξίζει πραγματικά να διαβαστεί από όλους, ειδικούς και μη, αυτή η χειμαρρώδης περιγραφή της πορείας τής συναισθηματικής διαταραχής από μια γυναίκα με ψυχιατρική εμπειρία.