[90 χρόνια από την έναρξη της Ισπανικής επανάστασης ο κόσμος βυθίζεται -ξανά- στη δίνη ενός τρίτου παγκόσμιου πολέμου, όπως δείχνει η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με την συνδυασμένη επίθεση του αμερικάνικού ιμπεριαλισμού και του σιωνιστικού κράτους του Ισραήλ κατά του Ιράν. Οι ίδιες δυνάμεις, οι άρχουσες τάξεις και σήμερα οι δις και τρισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley συνειδητά ενισχύουν τις φασιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη – και τις ΗΠΑ.
90 χρόνια αργότερα, στις νέες συνθήκες της άλυτης παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, και των παραγώγων της, των πολέμων/του Πολέμου και των επαναστάσεων, είναι αναγκαία μια φρέσκια μελέτη των μαθημάτων της Ισπανικής επανάστασης. Είναι σημαντικό, οι επαναστάτες της σήμερον να αντλούν γνώση από μια από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις του 20ού αιώνα.
Εδώ, δημοσιεύουμε ένα κείμενο από το 2ο φύλλο της εφημερίδας του POUM La Batallia [Η Μάχη], για τα όπλα της λογικής και η λογική των όπλων – παράλλαξη της μαρξικής φράσης για τα όπλα της κριτικής και την κριτική των όπλων. Το POUM [Εργατικό Κόμμα Μαρξιστικής Ενοποίησης] έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Ισπανική επανάσταση, όμως, δυστυχώς, όπως και η τεράστια δύναμη της CNT, δεν στάθηκαν ικανοί να οδηγήσουν νικηφόρα την αντιφασιστική επανάσταση. Εδώ, η κριτική του Τρότσκι και της τροτσκιστικής αντιπολίτευσης των Μπολσεβίκων Λενινιστών στο POUM είναι αναντικατάστατη.
Θ.Κ.]
Κάθε προοδευτική τάξη, κάθε επαναστατική τάξη, επιβλήθηκε πάντοτε, πρώτα απ’ όλα, με τα όπλα της λογικής και, σε τελευταία ανάλυση, με τη λογική των όπλων.
Ο Κρόμγουελ και το Κοινοβούλιο, στη διάρκεια της αγγλικής επανάστασης του 17ου αιώνα, πάλεψαν αρχικά, απέναντι στον Κάρολο Α’, την αριστοκρατία και τον κλήρο, με τα όπλα της λογικής· κατόρθωσαν όμως να επιβληθούν μόνο όταν ένωσαν σ’ αυτά και τη λογική των όπλων. Χωρίς τον στρατό τους, χωρίς τους περίφημους «Σιδηρόπλευρους», η επανάσταση θα είχε μείνει βαλτωμένη, θα είχε εκφυλιστεί σε μια στείρα αποτυχία.
Οι Γάλλοι εγκυκλοπαιδιστές, οι Γιρονδίνοι και οι Ιακωβίνοι έδωσαν την πρώτη μάχη στο όνομα των όπλων της λογικής· χωρίς όμως τη λογική των όπλων —δηλαδή χωρίς τη γκιλοτίνα και χωρίς τους δεκατέσσερις στρατούς που έστειλε η Συμβατική Εθνοσυνέλευση ενάντια σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αντίδραση, που είχε συνασπιστεί κατά της Μεγάλης Επανάστασης— αυτή δεν θα μπορούσε να θριαμβεύσει.
Το ίδιο συνέβη και με τη ρωσική επανάσταση. Οι μπολσεβίκοι, αυθεντικοί εκπρόσωποι των μεγάλων εργατικών και αγροτικών μαζών, νόμιμοι υπερασπιστές των συμφερόντων τους, είχαν το δίκιο με το μέρος τους απέναντι στον τσαρισμό πρώτα, απέναντι στην αστική τάξη και στους πράκτορές της, τους μενσεβίκους, κατόπιν· όμως χωρίς την περίφημη Τσεκά και χωρίς τον Κόκκινο Στρατό τους, δεν θα είχαν νικήσει τους εχθρούς τους ούτε στο εσωτερικό ούτε στο εξωτερικό.
Η αστική τάξη, όσο υπήρξε προοδευτική και επαναστατική τάξη, όσο μπορούσε να ενώνει τα όπλα της λογικής με τη λογική των όπλων, επέβαλε παντού την κυριαρχία της πάνω στη φεουδαρχία, την απόλυτη μοναρχία, την Εκκλησία…
Όμως η αστική τάξη έπαψε να είναι προοδευτική και επαναστατική τάξη και μετατράπηκε, αφού εκπλήρωσε την ιστορική της αποστολή, σε τάξη οπισθοδρομική, αντιδραστική. Έχασε τα όπλα της λογικής, τα οποία πέρασαν στα χέρια του προλεταριάτου, της μόνης επαναστατικής τάξης και της μόνης αληθινής και νόμιμης διεκδικήτριας της εξουσίας. Η αστική τάξη δεν μπορεί πλέον να υπερασπιστεί τον εαυτό της παρά μόνο με τη λογική των όπλων — δηλαδή με την κατάχρηση, την αυθαιρεσία, την αδικία. Η πιο ωμή έκφραση όλων αυτών είναι η φασιστική δικτατορία. Αυτό είναι που θριάμβευσε προσωρινά, πάνω από κάθε λογική και κάθε δικαιοσύνη, στην Ιταλία, στη Γερμανία, στην Αυστρία… Αυτό ήταν που επιδίωξαν να επιβάλουν και στην Ισπανία οι στασιαστές στρατιωτικοί.
Στη δική μας εποχή, εποχή οξυμένης ταξικής πάλης, στις χώρες όπου το προλεταριάτο δεν κατορθώνει να ενώσει τη δύναμη με το δίκαιο, τη λογική των όπλων με τα όπλα της λογικής, το δίλημμα της εποχής μας —σοσιαλισμός ή φασισμός— λύνεται μοιραία υπέρ του φασισμού. Εκεί όμως όπου το προλεταριάτο, που έχει το δίκιο με το μέρος του, κατακτά και τη δύναμη, όπου κατορθώνει να πάρει στα χέρια του τα όπλα, εκείνο που θριαμβεύει —εκείνο που οφείλει να θριαμβεύσει— είναι η σοσιαλιστική επανάσταση.
Στην Ισπανία διεξάγεται σήμερα μια σκληρή αναμέτρηση ανάμεσα στο προλεταριάτο και την αστική αντίδραση, ανάμεσα στην επανάσταση και την αντεπανάσταση, ανάμεσα στον σοσιαλισμό και τον φασισμό. Απέναντι στους φασίστες στρατιωτικούς, το ισπανικό προλεταριάτο, άοπλο, αναγκάστηκε τις πρώτες στιγμές να ριχτεί στους δρόμους με γυμνό στήθος, με το δίκιο αλλά χωρίς όπλα. Μέσα στην πορεία της πάλης κατόρθωσε να κατακτήσει τα όπλα. Σήμερα δεν κουβαλά το δίκιο του μόνο στο στήθος και στο μυαλό του· σήμερα το κουβαλά και στις ξιφολόγχες του και στη σκανδάλη των τουφεκιών του. Μέσα του συντελέστηκε η σύντηξη, η σύνθεση, των όπλων της λογικής και της λογικής των όπλων. Και αυτή είναι μια κατάκτηση που δεν πρέπει να εγκαταλείψει ποτέ.
Η ισπανική εργατική τάξη δεν πρέπει να αφήσει ποτέ ξανά κανέναν και τίποτε να την αφοπλίσει. Πρέπει να σφίγγει το τουφέκι στα χέρια της, έτοιμη να το υπερασπιστεί με το τίμημα της ίδιας της ζωής της. Δεν πρέπει να επιτρέψει ποτέ ξανά να αποστρατευθεί. Οφείλει να παραμένει διαρκώς σε πολεμική ετοιμότητα. Κάθε εργάτης πρέπει να είναι ταυτόχρονα και πολιτοφύλακας της επανάστασης. Μόνο έτσι θα κατορθώσουμε να συντρίψουμε οριστικά τον φασισμό. Μόνο έτσι θα κατορθώσουμε να θριαμβεύσει ο σοσιαλισμός.
