ΤΑ 3+1 ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η απελπισμένη στροφή της κυβέρνησης να κινητοποιήσει τα ρευστά διαθέσιμα των οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα για να πληρωθούν οι “δανειστές” (ΔΝΤ και ΕΚΤ) με πράξη νομοθετικού περιεχομένου, παρατείνοντας τις “διαπραγματεύσεις” με την τρόικα μέσα στον Μάιο, αποτυπώνει με τον πλέον… εκκωφαντικό τρόπο το αδιέξοδο στο οποίο κινείται.

Έτσι κι αλλιώς τα διαθέσιμα αυτά -δεν ξεπερνούν τα 4 – 5 δισ. ευρω- χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα διαθέσιμα των ασφαλιστικών ταμείων που είναι ήδη κατατεθειμένα στην Τράπεζα της Ελλάδος στον ειδικό λογαριασμό του Κοινού Κεφαλαίου, δεν επαρκούν να καλύψουν τις πληρωμές για μισθούς συντάξεις τους επόμενους δύο μήνες και την εξυπηρέτηση του χρέους ταυτόχρονα.

Κατά συνέπεια τα σενάρια που μπορούν να συμβούν σε γενικές γραμμές είναι τα ακόλουθα :

Η κυβέρνηση αποδέχεται τις απαιτήσεις των “δανειστών” και προχωρά σε συμφωνία η οποία περιλαμβάνει επιπλέον μέτρα της τάξης των 4 – 4,5 δισ. ευρώ μέσα στο 2015 που αφορούν κυρίως σε περικοπές δαπανών και κατα δεύτερο λόγο σε αυξημένα φορολογικά έσοδα. Αν το σενάριο αυτό υλοποιηθεί η κυβέρνηση στην προσπάθεια υλοποίησής του έρχεται προφανώς σε ρήξη με το λαϊκό κύμα που ανέτρεψε τη δεξιά στις 25 Γενάρη με αναπόφευκτες πολιτικές εξελίξεις καθώς αυτή η συμφωνία δεν είναι παρά ο προθάλαμος για τη “μεγάλη συμφωνία” που θα εξαγγελθεί για ενα τρίτο (μνημονιακό “αναπτυξιακό”) πρόγραμμα με λεφτά της Ευρωζώνης.

Η Κυβέρνηση αρνείται να πληρώσει τις δόσεις των δανείων σε ΔΝΤ και ΕΚΤ και κηρύσσεται χρεοστάσιο για πρώτη φορά από χώρα του ΟΟΣΑ. Η ΕΚΤ σταματά να χορηγεί άδεια έκτακτης χρηματοδότησης στις τράπεζες μέσω του ELA και εφαρμόζονται από την ΤτΕ περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων τόσο στο εσωτερικό της χώρας (στην ανάληψη καταθέσεων, στις συναλλαγές, κ.λπ.) όσο και διασυνοριακά. Η χώρα παραμένει στο ευρώ αλλά αρχίζουν οι διαδικασίες είτε για την κυκλοφορία διπλού νομίσματος είτε για την υποκατάσταση του ευρώ με νέο νόμισμα και δρομολογούνται οι διαδικασίες για την έξοδο από το ευρώ. Η ύφεση στην οικονομία και το “πάγωμα” των συναλλαγών επιβάλλουν τη χρήση δελτίων στις συναλλαγές και την προμήθεια προϊόντων.

Η κυβέρνηση πληρώνει μισθούς συντάξεις και ΔΝΤ αλλά σταματά να πληρώνει τις υποχρεώσεις (ομόλογα) προς την ΕΚΤ και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Στην περίπτωση αυτή και πάλι μπαίνουν περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (όπως στο δεύτερο σενάριο) αλλά η χώρα μπαίνει σε ενα ιδιότυπο καθεστώς “χρεοστασίου εντός ευρώ”. Σύμφωνα με τον κ. Βαρουφάκη που είναι και ο βασικός υποστηρικτής του σενάριου αυτού, η Ευρωζώνη θα υποχρεωθεί να αποδεχθεί ενα πρόγραμμα “κουρέματος” του επίσημου χρέους και έτσι θα υπάρξει διαγραφή μέρους του χρέους συνοδευόμενη βέβαια από ένα “πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων”. Αντίθετα από τον κ. Βαρουφάκη, στην Ευρωζώνη θεωρούν οτι ένα τέτοιο σενάριο θα οδηγήσει σε Grexit σε λίγους μήνες.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρατείνει την διαπραγμάτευση με την τρόικα και να ενσωματώσει τα μέχρι σήμερα σημεία συμφωνίας στη “μεγάλη συμφωνία” του Ιουνίου, που θα πρέπει να έχει “αναπτυξιακό” και “μεταρρυθμιστικό” χαρακτήρα. Σε περίπτωση που τα ρευστά της διαθέσιμα δεν της επιτρέπουν να καλύπτει μισθούς – συντάξεις και τις πληρωμές χρέους ταυτόχρονα στο διάστημα αυτό, αρχίζει να εφαρμόζει ένα πρόγραμμα μερικής εξόφλησης των μισθών και συντάξεων με ευρώ και το υπόλοιπο με ένα υποκατάστατο παράλληλου υποτιμημένου νομίσματος για να μπορεί να εξυπηρετεί κανονικά το χρέος. Οι πολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής θα είναι εκρηκτικές και οι εξελίξεις ραγδαίες.

Τελευταία πάντως, πέραν των σεναρίων αυτών για τις ενδεχόμενες εξελίξεις στην Ελλάδα, έχουν πυκνώσει οι συζητήσεις για το κατά πόσο ένα “ατύχημα” στην Ελλάδα, δηλαδή ένα χρεοστάσιο που θα οδηγούσε σε Grexit σε οποιαδήποτε παραλλαγή του, θα συμπαρασύρει ή όχι την Ευρωζώνη αλλά και τις ΗΠΑ σε ενα νέο κύκλο της κρίσης που έχει ξεσπάσει από το 2008.

Το ουσιαστικό στοιχείο και η βάση σ’ αυτή την “συζήτηση” είναι η ουσιαστική αμφισβήτηση για το κατά πόσο η νομισματική (και κατα συνέπεια η συναλλαγματική) πολιτική εξακολουθεί να είναι αποτελεσματικό “εργαλείο” για την αντιμετώπιση της κρίσης από τις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη. Ή ότι η κρίση του 2008 έχει “ακυρώσει” την δυνατότητα αυτή και μαζί της την ισχύ των κεντρικών τραπεζών απέναντι στο ανεξέλεγκτο των διεθνών αγορών κεφαλαίου.

Το ενδεχόμενο “ατύχημα” στην Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον σαν “τέστ αντοχής” για το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα του οποίου όμως οι συνέπειες μπορούν να αποδειχθούν ανεξέλεγκτες…  

ΓΑ