Αναδημοσιεύουμε εδώ ένα κείμενο του Τρότσκυ του 1908 για την συνολικότερη αποτίμηση του συγγραφικού του έργου και των πολιτικών και φιλοσοφικών του αντιλήψεων. Το συγκεκριμένο κείμενο είχε δημοσιευθεί ως ένα από τα συμπληρωματικά κείμενα του Τρότσκυ στην έκδοση του κλασικού του βιβλίου «Λογοτεχνία και επανάσταση» (Εκδόσεις «ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ» 1966 και 1980, «ΑΛΛΑΓΗ» 1985, σε Μετάφραση – Σημειώσεις – Επιμέλεια του Μιχάλη Λίλλη (Λ. Μιχαήλ) από όπου και οι σημειώσεις που το συνοδεύουν).