της Κατερίνας Μάτσα
Σε αυτό το πόρισμα κατέληξε μεγάλη έρευνα που έκανε μια διαχρονική αποτίμηση της απόδοσης του ΕΣΥ στον απόηχο της οικονομικής και της πανδημικής κρίσης (2009 – 2024).
Η σημαντική αυτή έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Αλέξη Μπένο, ομότιμο καθηγητή Υγιεινής, Κοινωνικής Ιατρικής, Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, γνωστού για τους αγώνες του για την υπεράσπιση της Δημόσιας και Δωρεάν Υγείας, τον Ηλία Κονδύλη, επίσης καθηγητή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Πολιτικής Υγείας του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ και των συνεργατών τους. Τα πιο σημαντικά πορίσματα αυτής της έρευνας μαζί με τον πολύ εύστοχο σχολιασμό της γνωστής δημοσιογράφου Ντάνυς Βέργου, εξειδικευμένης σε θέματα υγείας, δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα των Συντακτών, 13-14/12/2025. Η έρευνα έγινε από το Κέντρο Ερευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΚΕΠΥ) με τη στήριξη του Ινστιτούτου ΕΤΕΡΟΝ.
Στις αρχές αυτού του μήνα (8/12) ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας για αυτό το ΕΣΥ που καταρρέει, δήλωσε με θράσος ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα ο τομέας της υγείας εισέρχεται σε μια περίοδο ουσιαστικής αναβάθμισης και μετασχηματισμού!
Ας ρίξουμε, λοιπόν, μια ματιά στα βασικά σημεία αυτής της έρευνας, που αποκαλύπτουν την πραγματική κατάσταση του ΕΣΥ σήμερα, διαψεύδοντας πανηγυρικά τον πρωθυπουργό.
Κατά το διάστημα 2009 – 2019 η δημόσια δαπάνη για την Υγεία μειώθηκε κατά 43,3% και η χρηματοδότηση των νοσοκομείων μειώθηκε κατά 36,3%. Έγιναν συγχωνεύσεις, έκλεισαν νοσοκομεία, οι νοσοκομειακές κλίνες μειώθηκαν κατά 23,5%, το ήδη μειωμένο υγειονομικό προσωπικό μειώθηκε κατά 12,9%. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας εξακολούθησε να υποχρηματοδοτείται ακόμα και στη διάρκεια της πανδημίας. Εκείνη την περίοδο η συνολική δαπάνη υγείας αυξήθηκε, όμως αυτή η αύξηση δεν πήγε στο ΕΣΥ, αλλά στον ιδιωτικό τομέα, απ’ τον οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη προτιμούσε να αγοράζει υπηρεσίες υγείας. Συνολικά, από το 2009 μέχρι το 2023 η απώλεια δημόσιας χρηματοδότησης του ΕΣΥ ξεπερνά το αστρονομικό ποσόν των 37 δισεκατομμυρίων ευρώ! Στο μεταξύ αυξάνεται το ποσοστό του πληθυσμού που αναφέρει ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες, δηλαδή αυξήθηκε κατά 28,2% ο πληθυσμός που παρουσίασε προβλήματα υγείας αλλά δεν μπόρεσε να τα αντιμετωπίσει γιατί δεν είχε χρήματα! Αυξήθηκε επίσης κατά 4,1% το ποσοστό του πληθυσμού που καταστράφηκε οικονομικά για να πληρώσει ιατρικά έξοδα. Είναι χαρακτηριστικό της κρίσης του ΕΣΥ το γεγονός ότι ο ένας (1) στους 6 έλληνες που χρειάστηκε γιατρό δεν κατάφερε να τον επισκεφθεί είτε γιατί η λίστα αναμονής στο δημόσιο ήταν πολύ μεγάλη είτε γιατί δεν είχε χρήματα για να αγοράσει υπηρεσίες από τον ιδιωτικό τομέα!
Το πρόβλημα της υποστελέχωσης των νοσοκομείων και των άλλων δομών υγείας αποκτά όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις. Όπως φαίνεται από την έρευνα το υγειονομικό προσωπικό του ΕΣΥ είναι σήμερα κατά 10% λιγοτερο από τα επίπεδα προ του 2009 και επιπλέον το 11,7% είναι επικουρικό, δηλαδή προσλαμβάνεται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Είναι φανερό ότι το ΕΣΥ όχι μόνο δεν αναβαθμίζεται, αλλά διαρκώς υποβαθμίζεται μέσα από την άλωσή του από τον ιδιωτικό τομέα στον οποίο παραδίνονται συστηματικά από την κυβέρνηση Μητσοτάκη οι υπηρεσίες του ΕΣΥ.
Σε σχέση με το μέλλον του ΕΣΥ οι σημαντικοί αυτοί ερευνητές τονίζουν ότι τα εμπόδια στην ανάταξή του είναι μεγάλα και συνδέονται με την οικονομία του πολέμου που αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Ενωση για τα κράτη μέλη της και τις δραστικές περικοπές κοινωνικών δαπανών προκειμένου να αυξηθούν οι πολεμικές καθώς και με την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων και της διαρκούς εμπορευματοποίησης του πολύτιμου κοινωνικού αγαθού της υγείας, που προωθεί η λαομίσητη κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο ανεκδιήγητος υπουργός υγείας.
Η ελπίδα για δημόσια και δωρεάν υγεία για όλους συνδέεται με τον αγώνα για την ανατροπή της κυβέρνησης και την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, που όσο βαθαίνει η κρίση του γεννά αρρώστια και θάνατο