ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ , ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΕΚΒΙΟΜΗΧΑΝΙΣΗΣ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ

Σε διαρκείς κινητοποιήσεις, με στάσεις εργασίας καθημερινά 8 – 12 το πρωΐ, κλείσιμο της εθνικής οδού και άλλες δράσεις, βρίσκονται οι εργάτες της Xαλυβουργικής, που μαζικά τίθενται σε διαθεσιμότητα από την οικογένεια των Aγγελόπουλων. 192 εργάτες σε σύνολο 263 βγαίνουν σε διαθεσιμότητα. Τα κέρδη δικά μας, τα κόστη στους εργάτες.
Το 1963 η Χαλυβουργική αποτέλεσε το σύμβολο της τρίτης φάσης εκβιομηχάνισης του ελληνικού καπιταλισμού (η πρώτη φάση επί Τρικούπη στα τέλη του 19ου αιώνα, η δεύτερη μετά τη μικρασιατική καταστροφή και ιδίως στη δεκαετία του 30 και η τρίτη στα χρόνια 1963 – 1977). Οι συμφωνίες ένταξης της Ελλάδας με την τότε ΕΟΚ σήμαναν την αποφασιστική συρρίκνωση της δραστηριότητας της  βιομηχανίας  με το κλείσιμο της υψικάμινου – το αντάλλαγμα ήταν προνόμια  στη ναυτιλία και τον τουρισμό και επιδοτήσεις στην γεωργία. Τώρα, μέσα σε συνθήκες της βαθύτερης παγκόσμιας, δομικής και ιστορικής κρίσης του καπιταλισμού, η πλήρης κατάρρευση της Χαλυβουργικής  έρχεται να σημάνει μια νέα φάση στην κατάρρευση όσω βιομηχανιών έχουν  απομείνει.

Στο προηγούμενο τεύχος της Ν.Π. (Σ. Παπαδημητρίου: «Η σύγκρουση ΔΕΗ και ενεργοβόρας βιομηχανίας ή αλλιώς η χρεοκοπία του καπιταλισμού»), επ’ αφορμή της περίπτωσης της Αλουμίνιον Ελλάς, δόθηκε έμφαση στην ασύμβατη πλέον σχέση μεταξύ της υψηλής τιμής του ρεύματος που πουλάει η ΔΕΗ και των παραγωγικών αναγκών των βιομηχανιών, και πώς, μέσα στο περιβάλλον της καπιταλιστικής χρεοκοπίας, οδηγούνται σε καταστροφή και η μεν και οι δε.
«Πριν αλέκτωρ λαλήσει τρις», έφτασαν τα κακά μαντάτα, από την Χαλυβουργική, συμφερόντων Αγγελόπουλου με την απόφαση τα τεθούν σε διαθεσιμότητα 192 από τους 263 εργαζόμενους. Ουσιαστικά απονεκρώνει όλο το παραγωγικό κομμάτι, και διατηρείται μόνο το εμπορικό και η φύλαξη των εγκαταστάσεων, δηλαδή όσοι εργαζόμενοι χρειάζονται για να φυλάξουν και να πουλήσουν τα ήδη έτοιμα προϊόντα («ψυχρή εφεδρεία»). Μετά κι από αυτό, με τις μηχανές σβησμένες και χωρίς προϊόν, όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο οριστικό λουκέτο.
Το «καμπανάκι» είχε ξαναχτυπήσει για τη Χαλυβουργική, που τα τελευταία χρόνια κατέγραφε σταθερά πτώση των πωλήσεων και ζημιές. Πρώτα θύματα οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της, που δέχτηκαν ένα κούρεμα 20% στους μισθούς τους, κατάργηση όλων των εξτρά επιδομάτων, αλλά και 148 αποχωρήσεις υπό την μορφή της εθελούσιας εξόδου.     
Δεν ήταν όμως η εξαίρεση στον κλάδο: η Χαλυβουργία του Μάνεση, ουσιαστικά έχει κλείσει το εργοστάσιο στον Ασπρόπυργο, που σημαδεύτηκε με την 8μηνη ηρωική απεργία, ενώ και στο εργοστάσιο του Βόλου στο τέλος του 2013 απολύθηκαν 40 εργάτες. Και στη Σιδενόρ-Βιοχάλκο μέσα στη χρονιά είχαμε απολύσεις ενώ ο εργοδότης Στασινόπουλος πραγματευόταν να εγκαταλείψει πλήρως την ελληνική αγορά. Οι εργάτες στα δύο εργοστάσιά της σε Θεσσαλονίκη και Βόλο (Sovel), δούλευαν μόνο λίγες μέρες τη βδομάδα με ελαστικούς όρους εργασίας, που άλλαζαν… κάθε μήνα. Συνολικά, μόνο την τετραετία 2009-2012, και οι τρεις εταιρείες μαζί, συσσώρευσαν ζημιές ύψους 600 εκατ. Ευρώ.
Πίσω από την κατάσταση της ελληνικής βιομηχανίας βρίσκεται, σαφώς, και η υψηλή τιμή του ρεύματος, που είναι εξαιρετικά δαπανηρή σε σχέση με τις αντίστοιχες Ευρωπαϊκές, «προσθέτοντας» στην τελική τιμή του προϊόντος και καθιστώντας το λιγότερο ανταγωνιστικό. Σε ουκ ολίγες περιπτώσεις των τελευταίων ετών, τα εργοστάσια λειτούργησαν μόνο με τη νυχτερινή βάρδια, για να επωφεληθούν του μειωμένου τιμολογίου.
Τον παράγοντα «ενεργειακό κόστος» έχουν κάνει «σημαία» τους οι βιομήχανοι, από τον Μυτιληναίο ως τον Αγγελόπουλο, δείχνοντας την ΔΕΗ ως αποκλειστικό ένοχο της κατάρρευσής τους, και ταυτόχρονα αποποιούμενοι των ευθυνών τους απέναντι στους εργάτες τους για τα δεινά στα οποία τους υποβάλλουν. Αν όμως αυτός ο παράγοντας αποκοπεί από το συνολικό πλαίσιο, είναι πολύ εύκολο να πέσει η εργατική τάξη σε ατραπούς: από το να συνταχθεί με τα αφεντικά της ενάντια στη ΔΕΗ, μέχρι να συνταχθεί με τη «καλή» κυβέρνηση της «πατρίδας» που κάνει ό,τι μπορεί για να πείσει την «κακή» Ε.Ε. και Τρόικα να ξανασυζητήσουν τις ενεργειακές τιμές, ή ακόμα να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στους «καλούς» Ρώσους της Γκαζπρόμ για να ρίξουν τα τιμολόγια του φυσικού αερίου.
To υψηλό ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα, όμως, δεν εξηγεί το λόγο που επίσης κλείνουν εργοστάσια διεθνών χαλυβουργικών «κολοσσών», όπως του ομίλου Duferco στο Σαρλερουά του Βελγίου, ή δύο εργοστάσια της μεγαλύτερης χαλυβουργικής επιχείρησης στον κόσμο, της ArcelorMittal, αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες απολυμένους. Δεν εξηγεί την τραπεζική διάλυση, που έκλεισε τη στρόφιγγα του ρευστού και έριξε σε πιστωτική ασφυξία τις επιχειρήσεις. Ούτε επίσης, μπορεί να εξηγήσει την επιδείνωση της κρίσης χρέους σε όλη την Ευρωζώνη που αλληλεπιδρά με την τρομακτική ύφεση, την κατάρρευση του κατασκευαστικού και οικοδομικού τομέα διεθνώς, που οδήγησε σε «αφανισμό» της ζήτησης μεταλλευμάτων. Δεν μπορεί να εξηγήσει ούτε καν, το πώς, με ένα «ειδικό» τρόπο στην Ελλάδα, η μνημονιακή υπερφορολόγηση και τα χαράτσια επί της ακίνητης περιουσίας έχουν αφήσει χιλιάδες σπίτια αδιάθετα, ρίχνοντας τον χάλυβα στα αζήτητα. Για να καταλάβουμε το μέγεθος της καταστροφής, ενώ τα χρόνια προ κρίσης, μέσα από ακόρεστο τραπεζικό δανεισμό κι επενδύσεις η παραγωγική ικανότητα των ελληνικών χαλυβουργιών έφτανε τα 4.000.000 τόνους, μέσα στο 2013, από αυτά, η αγορά δεν «ζήτησε» παρά μόνο λιγότερους από 300.000 τόνους. Δηλαδή, η ζήτηση συρρικνώθηκε παλινδρομώντας ξανά στα επίπεδα που ήταν την δεκαετία του ’50!
Η ελληνική βιομηχανία είναι μπλεγμένη σε ένα φαύλο κύκλο παγκόσμιων διαστάσεων, στον οποίο η εν Ελλάδι τιμή του ρεύματος, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια παρωνυχίδα. Βρισκόμαστε μέσα σε ένα συντριπτικό κύμα αποβιομηχάνισης, που έρχεται να σαρώσει ό,τι μπόρεσε να στήσει μεταπολεμικά ο ελληνικός καπιταλισμός και το βιομηχανικό του κεφάλαιο, με όλες τις διακυμάνσεις του, στηριγμένο, φυσικά, στην εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Από την μεταπολεμική ανάπτυξη της βιομηχανίας, στην κρίση της στα τέλη της δεκαετίας του ’70, κι από εκεί στον ωκεανό των «προβληματικών» που η διάσωσή τους έπεσε βαρύ φορτίο στις πλάτες του ελληνικού δημοσίου και… του λαού. Με την παρούσα κρίση που ξεκίνησε το 2007, η κρίση στη σφαίρα της παραγωγής, που βρίσκεται στη βάση της καπιταλιστικής κρίσης, εκδηλώνεται μέσα από μια συντονισμένη ύφεση σε όλο τον πλανήτη, που μας οδηγούν σε ιστορικό «πισωγύρισμα» στη παραγωγή. Η διάλυση της βιομηχανίας, που παράγει αξίες χρήσης απαραίτητες για την συνολική κίνηση της οικονομίας και της ζωής, δείχνουν ένα σύστημα που δεν έχει να προσφέρει πια τίποτα άλλο στον άνθρωπο, παρά μόνο δυστυχία και εξαθλίωση. Η άμεση «μετάφραση» αυτού του συντριπτικού κύματος αποβιομηχάνισης, είναι μια ραγδαία καταστροφή της εργατικής τάξης, που προσθέτει κάθε μέρα χιλιάδες επιπλέον ανέργους στα συνολικά 2.000.000.
Από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της κρίσης, είναι πρόδηλο πως δεν μπορούμε να ονειρευόμαστε εθνικές λύσεις, για την «παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας» (όπως συζητιέται τελευταία σε «άνομες» συναντήσεις μεταξύ Τσίπρα-Δασκαλόπουλου του ΣΕΒ) πόσο μάλλον παραμένοντας μέσα σε ένα καπιταλισμό που γκρεμίζεται.
Η λύση μπορεί να είναι μόνο διεθνής και επαναστατική. Ας ξεκινήσουμε, οι εργάτες, οι άνεργοι, οι νεολαίοι στην Ελλάδα, που βρισκόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με την καταστροφή, να απαλλοτριώσουμε το κεφάλαιο και να πάρουμε τα εργοστάσια κι όλο τον πλούτο στα χέρια μας, με επανάσταση κι εργατική εξουσία. Σε κοινό βήμα με τους αδερφούς μας εργάτες της Ευρώπης και του κόσμου, να ξαναχτίσουμε πάνω στα καπιταλιστικά αποκαΐδια την βιομηχανία και όλη την παραγωγή σε νέες σοσιαλιστικές βάσεις που θα εξυπηρετούν τις ανθρώπινες ανάγκες.

Κ. Αποστολόπουλος