Συνέντευξη Τύπου της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών και της Επιτροπής #SAVEPROSFYGIKA
Τρισεύγενη Βαρελά – Γιαννατσή
Το απόγευμα της Τετάρτης 11/2/26 στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών δόθηκε Συνέντευξη Τύπου από την Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας και την Επιτροπή SaveProsfyika ενόψει της επικείμενης εκκένωσής τους και του πλάνου για την υπεράσπισή τους.
Μίλησαν τρία μέλη από την Κοινότητα, ο απεργός πείνας Αριστοτέλης Χαντζής, δικηγόρος από την Επιτροπή SaveProsfyika, οι δικηγόροι της “Εναλλακτικής Παρέμβασης Δικηγόρων Αθήνας” Παναγιώτης Αντωνίου και Κώστας Παπαδάκης. Παρεμβάσεις έκαναν οι καθηγητές της σχολής αρχιτεκτόνων ΕΜΠ Σταύρος Σταυρίδης και Τάσης Παπαϊωάννου, η Τόνια Κατερίνη Αρχιτέκτων – Μηχανικός και μέλος της Ενωτικής Πρωτοβουλίας κατά των Πλειστηριασμών, η δικηγόρος Άννυ Παπαρούσσου, ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης.
Στη συνέντευξη έγινε μία αναλυτική ενημέρωση για το πλάνο της επικείμενης εκκένωσης από την μεριά του κράτους και ενημέρωση για το πλάνο υπεράσπισης που θα γίνει από μέλη της κοινότητας και από μέλη της Επιτροπής για την Ανάδειξη και Υπεράσπιση της Κοινότητας και της Συλλογικής της Μνήμης.
Ιστορία
Αρχικά τα μέλη της Κοινότητας αναφέρθηκαν για στο ιστορικό της γειτονιάς, από το 1933 όταν χτίστηκαν οι πολυκατοικίες για τους πρόσφυγες της Μ. Ασίας περνώντας μέσα από πολλά πλάνα. Με απόπειρες κατεδάφισης μέσα στη Χούντα για να κτιστεί το Εφετείο. Με απόπειρες εκτοπισμού και τρομοκρατίας των κατοίκων, με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις στα τέλη της δεκαετίας 1990 από την “Κτηματική Ετ. Δημοσίου”, παρέμειναν λίγοι κάτοικοι και μετά από προσφυγές στο ΣτΕ φτάσαμε στο 2009 όπου κατάφεραν τα κτίρια να κηρυχθούν, ως διατηρητέα καθώς αποτελούν μοναδικό συγκρότητα κατοικιών του κινήματος Bauhaus (Μπάουχαους), αλλά και ιστορικά νεότερα μνημεία καθώς εκεί δόθηκαν σημαντικές μάχες τον Δεκέμβρη του 1944 – και τα σημάδια τους είναι ορατά ακόμη. Το 2000 ήταν γειτονιά φάντασμα με μόνο 51 κατοίκους. Το 2010 οι λιγοστοί κάτοικοί τους αποφάσισαν να συλλογικοποιηθούν και να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις ναρκομαφίες που λυμαίνονταν την γειτονιά και τα σπίτια. Το 2012 δημιουργήθηκε καταστατικό πλαίσιο που λειτουργεί ως σήμερα συνεξελισσόμενο σαν ζωντανός οργανισμός. Με βασικούς άξονες που ορίζεται ότι τα σπίτια ανήκουν στη κοινότητα, δεν υπάρχει ιδιοκτησιακό καθεστός, δεν επιτρέπεται η εμπορία ναρκωτικών, η βία μεταξύ μελών και δεν επιτρέπεται η χρηματικές ανταλλαγές μεταξύ των κατοίκων της όταν γίνονται κάποιες δουλειές.
Η συγκρότηση της κοινότητας βασίζεται στο τρόπο που λειτουργούσαν οι κοινότητες πολλά χρόνια πριν, είναι οριζόντιος, αντιιεραρχικός και αμεσοδημοκρατικός. Στην εβδομαδιαία συνέλευση παίρνονται όλες οι αποφάσεις για υλοποίηση. Από το 2010 μέχρι σήμερα υπάρχουν 22 αυτοοργανωμένες δομές μία από αυτές η δομή για τις εσωτερικές συντηρήσεις των κτιρίων, με τελευταία την δομή που εγκαινιάστηκε το περασμένο φθινόπωρο για τη φιλοξενία θεραπευόμενων και συνοδών του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου “Ο Αγιος Σάββας” σε συνεργασία με το σύλλογο εργαζομένων του νοσοκομείου. Κάτι άλλο σημαντικό που βοηθάει την κοινότητα να δυναμώνει και να ενισχύεται είναι ο τρόπος που έχουν αποφασίσει να συσχετίζονται. Διευκρίνησε τι δεν θέλουν, είπε ζούμε σε ένα σύστημα που παράγει καταπίεση, εκμετάλλευση, βία, ατελείωτο πόνο. Καταφέρνουν 400 άνθρωποι με 27 εθνικότητες, διαφορετικές γλώσσες και πολιτιστικά μπαγκράουντ να έχουν συννενόηση. Τα 50 παιδιά είναι από 4 μηνών έως 17 χρονών και πολλές ευάλωτες ομάδες με ψυχικό πόνο και σοβαρά προβλήματα υγείας που η κοινότητα και ίδιαίτερα η Δομή Υγείας έχει αναλάβει την φροντίδα τους. Όλες οι κυβερνήσεις θέλουν να σώσουν τα Προσφυγικά αλλά το τελευταίο πλάνο είναι και το πιο επικίνδυνο γιατί λένε ότι θα φτιάξουν κοινωνικές κατοικίες και δομή φιλοξενίας για τους καρκινοπαθείς του “Αγίου Σάββα” αυτά όμως ήδη συμβαίνουν. Δεκαέξι χρόνια είναι δεκάδες αυτοί που πέρασαν. Πολλοί ερχόμενοι από τα πεδία του πολέμου, ζητούσαν και είχαν στέγη, τροφή, νερό και ενδυνάμωση για να φύγουν να βρουν τους συγγενείς τους στην Ευρώπη. Θέλουν να φτιάξουν τις 177 από τις 228 κατοικίες στα 4 μπροστινά κτιριακά συγκροτήματα αλλά η κοινότητα είναι αποφασισμένη να μείνει, να υπερασπιστεί τη ζωή όχι μόνο για τους ίδιους αλλά για ολόκληρη την κοινωνία που μπορεί να εμπνευστεί από αυτό το εγχείρημα.
Η επόμενη ομιλήτρια τόνισε την ανοιχτότητα της κοινότητας προς όλη τη γειτονιά και τη συγκρότηση ισχυρών σχέσεων και δεσμών με τη γειτονιά των Αμπελοκήπων. Εξήγησε πώς λειτουργεί η δομή παιδικού στεκιού και αυτομόρφωσης που στηρίζει όλα τα παιδιά με πάρα πολλούς τρόπους. Κατάφεραν και πηγαίνουν όλα στο δημόσιο σχολείο και έχουν την στήριξη από συλλόγους διδασκόντων και γονέων που είναι κοντά στα παιδιά. Υπάρχει αλληλοενημέρωση και αναγνώριση του έργου της κοινότητας στο σύνολό της. Καλούν τον κόσμο να έλθει στην κοινότητα και να ενημερωθεί για το έργο της και την ανοιχτότητά της.
Το 2023 συγκροτήθηκε η Επιτροπή για την ανάδειξη και υπεράσπιση των Κατειλημμένων Προσφυγικών και της συλλογικής τους μνήμης με 1ο πλάνο τη διοργάνωση εκδηλώσεων όπως η περσινή πετυχημένη εκδήλωση για την επέτειο της μάχης των Δεκεμβριανών και το 2ο πλάνο είναι η συντήρηση και αποκατάσταση και εξωτερικά των κτιρίων. Έτσι δημιουργήθηκε η ομάδα για την αντιπρόταση της ανακαίνισης και αποκατάστασής τους με δικά τους έξοδα και εργασία όπου η κοστολόγηση είναι πάρα πολύ μικρότερη από τα 15 εκατομμύρια που θέλει να φάει το κράτος για τα Προσφυγικά.
Το 3ο μέλος μίλησε για την σύγκρουση των δύο κόσμων του κράτους και του καπιταλισμού από τη μια, του αγώνα από την άλλη. Τα προσφυγικά αποτελούν ένα μεγάλο οικονομικό φιλέτο στο κέντρο της Αθήνας για τους εκμεταλλευτές, στα πλαίσια του “εξευγενισμού” της πόλης που έχει οδηγήσει εκατοντάδες κατοίκους να χάσουν τα σπίτια τους. Επιδιώκουν την διάλυση ενός πολιτικού και ιδεολογικού αντιπάλου μίας κοινότητας παράδειγμα αυτοοργάνωσης και αλληλεγγύης σε Ελλαδικό, Ευρωπαϊκό και Διεθνές επίπεδο. Το σχέδιο ανάπλασης είναι ένα πρόσχημα. Το σχέδιο της Περιφέρειας έχει ξεκινήσει από την εποχή των Ολυμπιακών αγώνων του 2004 όταν έδιωξαν τους ήδη υπάρχοντες πρόσφυγες και τις οικογένειές τους και τους ξαναέκαναν πρόσφυγες για να δημιουργήσουν μία γειτονιά φάντασμα. Το ίδιο επιχειρούν να κάνουν και σήμερα. Υπάρχει άμεσος κίνδυνος εκκένωσης. Αποφασισμένοι να παλέψουν μέχρι τέλους και καλούν όλους για την στήριξη του αγώνα, σε κινητοποίηση και πρωτοβουλία όπου ο καθένας ανήκει πολιτικά, συλλογικότητες και ατομικότητες.
Μίλησε για τον 1ο απεργό πείνας λέγοντας ότι είναι μία απεργία πείνας για την υπεράσπιση της ζωής στους καθημερινούς αγώνες που όλοι δίνουμε. Είναι μία απεργία πείνας όχι για να πεθάνουμε αλλά για να ζήσουμε ! Δεν είναι άμυνα, είναι Αντεπίθεση ! Ετσι κι αλλιώς μας σκοτώνουν καθημερινά στα Τέμπη, στη Μάντρα, στη Πύλο, στη Χίο τώρα, στους δρόμους, στα εργασιακά κάτεργα και η λίστα δεν έχει τελειωμό. Συνέχισε λέγοντας ότι δεν ζητάμε λύπηση αλλά συμμετοχή σε ένα ευρύτερο αγώνα για στέγη, υγεία, παιδεία, τροφή και συνολικά Αξιοπρέπεια ! Ο απεργός πείνας ανοίγει το δρόμο για να βαδίσουμε όλοι μαζί. Μίλησε για τους 3 άξονες του αγώνα, Νομικό Αγώνα, Κοινωνική Αλληλεγγύη για δημιουργία ισχυρής ασπίδας απέναντι στην επίθεση, προπαγάνδιση και φυσική υπεράσπιση της γειτονιάς με τα σώματά τους.
Ο αγώνας δεν ξεχωρίζει από ό,τι βιώνει συνολικά η κοινωνία σε όλη τη χώρα – το καθεστώς Μητσοτάκη είναι ήδη απονομιμοποιημένο. Η κοινωνία ψάχνει προοπτική για να βγει από τα αδιέξοδα. Τα προσφυγικά αποτελούν ένα “παιδί” που πήραμε στα χέρια μας, μεγάλωσε στα χέρια μας, είναι 16 χρονών και είμαστε αποφασισμένοι να το προστατεύσουμε. Καλούμε όλους να το κάνετε μαζί μας !
Και τα τρία μέλη κατέληξαν στις ομιλίες τους λέγοντας Ή ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ Ή ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ !
Απεργός πείνας
Το μέλος της κοινότητας Αριστοτέλης Χαντζής που βρίσκεται στην 7η μέρα απεργίας πείνας, ξεκίνησε την ομιλία του διευκρινίζοντας ότι η απεργία δεν είναι προσωποκεντρική. Είναι ένα συλλογικό μέσο αγώνα. Έχουμε πάρει συλλογική απόφαση να υπερασπιστούμε όλα αυτά που προανέφεραν οι συντρόφισσες και οι σύντροφοι. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, το κράτος, η άρχουσα τάξη κηρύσσει ένα πόλεμο συνολικά στη κοινωνία. Ο πόλεμος που δεχόμαστε είναι κομμάτι αυτού του συνολικού πολέμου, του πολέμου που δέχονται τα κινήματα, όσοι αντιστέκονται και συνολικότερα η κοινωνία. Η απεργία πείνας είναι μέσο ανάδειξης του συνολικού αγώνα που δίνουμε ως κοινότητα κατειλημμένων προσφυγικών και καλούμε συνολικά την Ελλαδική κοινωνία να έλθει, να αγκαλιάσει αυτόν τον αγώνα, γιατί είναι ένας αγώνας ενάντια στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, την άρχουσα τάξη που έχει βάλει την κοινωνία να στενάζει. Μας σκοτώνουν, μας δολοφονούν. Πρέπει κάποια στιγμή να σηκώσουμε αυτόν τον αγώνα για να μη απλά πεθάνουμε περιμένοντας. Το σύνθημά μας είναι Ή ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ Ή ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ !
Ο δικηγόρος της Επιτροπής SaveProsfyika στην παρέμβασή του αναφέρθηκε στην νομική άμυνα, αλληλένδετη με τα δύο άλλα πλάνα ώστε να παραχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα. Συγκροτήθηκε μία ομάδα εξειδικευμένων νομικών που ασχολούνται με το διοικητικό δίκαιο, δημόσιες συμβάσεις και πλαισιωμένη και από ποινικολόγους και πολλοί άλλοι δικηγόροι που πλαισιώνουν τον νομικό αγώνα. Τον Ιούνη του 2025 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση από την Περιφέρεια Αττικής μαζί με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Δ.ΥΠ.Α. Αναφέρουν ότι μέσα στο 1ο τρίμηνο του 2026 θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός, ενστάσεις, ανάθεση κ.λπ. Εδώ όμως μιλάμε για κοινότητα αγώνα, όπου υπάρχει και η διαδικασία καταστολής και εκκένωσης, η σύμβαση μιλάει για κινητά αντικείμενα, όχι για κατοίκους. Το Υπ. ΠΡΟ.ΠΟ και το Υπ. Δικαιοσύνης θα αναλάβουν την εκκένωση τους επόμενους μήνες. Από την μεριά των κατοίκων θα γίνουν διάφορες προσφυγές σε Διοικητικά Δικαστήρια, στο Σ.τ.Ε., στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και Διεθνείς φορείς. Ετσι φτιάχτηκε η ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ “ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ Λ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Α.Μ.Κ.Ε.” σαν νομικό όχημα για τις νομικές διαδικασίες και να γίνει αποδεκτό ότι η αποκατάσταση εξωτερικά των κτιρίων θα γίνει από αυτή την Α.Μ.Κ.Ε. Με εκατοντάδες φίλους και υποστηρικτές. Σημειωτέον ότι υπάρχει μεγάλη Διεθνιστική Αλληλεγγύη, ένα “αγκάλιασμα” από οργανώσεις και συλλογικότητες από την Ευρώπη και άλλα μέρη του κόσμου.
Ο δικηγόρος Π. Αντωνίου συνήγορος υπεράσπισης μελών της κοινότητας αναφέρθηκε στην επίθεση αστυνομίας και κράτους που θα δεχτούν, ώστε να πεταχτούν όλοι στο δρόμο με μεγάλης κλίμακας κατασταλτική επιχείρηση. Αναφέρθηκε και σε περιπτώσεις καταστολής στην κοινότητα, ιδιαίτερα πριν από μεγάλες κινητοποιήσεις που έχουν γίνει στο παρελθόν την τελευταία επταετία, με ιδιαίτερη έμφαση τον Νοέμβρη του 2022 που έβγαζαν τους ανθρώπους από τα σπίτια τους.
Ο δικηγόρος Κ. Παπαδάκης χαρακτήρισε την κοινότητα των προσφυγικών ως εστία κοινωνικής και πολιτικής αντίστασης που βρίσκεται στο επίκεντρο της κρατικής καταστολής. Η δημοτική κίνηση “Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα” στην οποία ο ίδιος ανήκει στέκεται δίπλα στην κατειλημμένη κοινότητα προσφυγικών από τότε που συγκροτήθηκε. Η δημοτική κίνηση πιστεύει ότι το στεγαστικό ζήτημα δεν πρέπει να λυθεί ούτε με όρους αγοράς, ούτε με όρους κράτους αλλά με τους όρους της κοινωνίας. Απαγόρευση AirBnB, περιορισμός ενοικίων, και διαμόρφωση όρων με βάση τις κοινωνικές ανάγκες για τη διάθεση των δεκάδων χιλιάδων ακατοίκητων διαμερισμάτων και σπιτιών. Υπερασπιζόμαστε την κοινότητα γιατί αποτελεί πρωτοπορία, κοινωνικής, οικονομικής και στεγαστικής αυτοοργάνωσης. Η κοινότητα είναι παρούσα και στα καθήκοντά της απέναντι στην ιστορία και τον πολιτισμό με διοργάνωση εξαιρετικού διήμερου για τα Δεκεμβριανά του ’44 τον Δεκέμβρη του 2024. Αντιπροσωπεύουν ένα άλλο μοντέλο αξιών ζωής και με την παρουσία τους εκπληρώνουν όχι μόνο προς όφελος του εαυτού τους αλλά προς όφελος της κοινωνίας τον ιστορικό ρόλο για τον οποίο χτίστηκαν αυτά τα σπίτια.
Ακολούθησαν οι παρεμβάσεις των Αρχιτεκτόνων και των δικηγόρων Άννυς Παπαρρούσου και Θ. Καμπαγιάννη.
Μετά την 1η μαζική Ανοιχτή Συνέλευση Αλληλεγγύης στις 8/2 και την Συνέντευξη Τύπου η κοινότητα καλεί στην 2η Ανοιχτή Συνέλευση Αλληλεγγύης την Κυριακή 15/2 στις 17.00 στο χώρο των Κατειλημμένων Προσφυγικών.