Η Κύπρος βάζει “φωτιά” στην πυριτιδαποθήκη του ευρώ

Η Κύπρος βάζει “φωτιά” στην πυριτιδαποθήκη του ευρώ

 

Ανεξάρτητα από το πως θα καταλήξει τα επόμενα 24ωρα η ωρολογιακή βόμβα της κρίσης στην Κύπρο, τα γεγονότα που έχουν μεσολαβήσει, απειλούν να πυροδοτήσουν ανά πάσα στιγμή μια χωρίς προηγούμενο αλυσιδωτή αντίδραση μεγατόνων στο ιταλικό τραπεζικό σύστημα, με ανεξέλεγκτες επιπτώσεις σ’ ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σιωπηρά “δουλεύει” τις τελευταίες ημέρες στην προετοιμασία ενός συστήματος αντισυμβατικών μέτρων με στόχο την “ανάσχεση” μιας πολύ πιθανής βίαιης υπεραντίδρασης των αγορών κεφαλαίου απέναντι στο ευρώ εξ αφορμής της κυπριακής κρίσης, ιδιαίτερα μετά την απόφαση της κυπριακής βουλής να απορρίψει το σχέδιο “κουρέματος” των καταθέσεων.

Τα γεγονότα με λίγα λόγια: Σε λιγότερο από ένα χρόνο και σε μια “μικρή” γεωγραφική περιοχή, μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, η στρατηγική της ευρωπαϊκής απομόχλευσης (μείωσης των δανείων και του χρέους) με τα λεφτά των ομολογιούχων και των καταθετών, αγγίζει, αν δεν ξεπερνά πλέον, τα όρια αντοχής του ευρώ.

Με την πρωτοβουλία γερμανικής άρχουσας τάξης και την σιωπηρή ανοχή της Γαλλίας η Ευρωζώνη επιχειρεί εδώ και τρία χρόνια να καλύψει μέρος της “μαύρης τρύπας” της κρίσης του χρέους με “πραγματικά λεφτά”, αυτά των μισθών, του κοινωνικού κράτους, των φορολογούμενων και τώρα των καταθετών. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, που έχουν επιλέξει την στρατηγική του νομισματικού πληθωρισμού και… του τυπογραφείου της FED.

Αποτέλεσμα αυτής της επιλογής των κυρίαρχων ομάδων της ευρωπαϊκής άρχουσας τάξης, υπό την καθοδήγηση του χρηματιστικού κεφαλαίου, είναι η πρωτοφανής βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή που συνοδεύεται από την απαλλοτρίωση των διαθέσιμων “κουμπαράδων” ή μορφών αποταμίευσης (ομόλογα, καταθέσεις).

Οι κινήσεις αυτές όμως έχουν υπονομεύσει τους δύο άξονες πάνω στους οποίους έχει οικοδομηθεί η αξιοπιστία του ευρώ και της Ευρωζώνης. Ήτοι :

* Η φερεγγυότητα του κρατικού χρέους. Η απόφαση για το “κούρεμα” του ελληνικού χρέους με το PSI+ έχει υπονομεύσει ανεπανόρθωτα την φερεγγυότητα των κρατικών ομολόγων, δηλ. της βεβαιότητας ότι οι οικονομίες που συγκρότησαν το ευρώ θα αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους που εκδίδονται με την μορφή “χρέους” στο ενιαίο νόμισμα.

* Η φερεγγυότητα των καταθέσεων. Η απόφαση του eurogroup να δρομολογήσει το “κούρεμα” των καταθέσεων, ήτοι την απαλλοτρίωση καταθέσεων προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η βιωσιμότητα των τραπεζών, έχει κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη στο ενιαίο νόμισμα του ευρωπαϊκού ή ξένου αποταμιευτικού κοινού.

Η επέκταση μάλιστα μέρους αυτής της απαλλοτρίωσης ακόμα και κάτω του ορίου των 100 χιλιάδων ευρώ έχει προκαλέσει πρωτοφανή ανησυχία έως και πανικό σε όλα τα επίπεδα. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς το όριο των 100 χιλ. ευρώ είχε τεθεί από την σύνοδο του G-20 ως όριο εγγύησης των καταθέσεων σε παγκόσμια κλίμακα το 2009 μετά τον πανικό που είχε προκαλέσει η κατάρρευση της Lehman Brothers.

Ο χαρακτηρισμός των δύο περιπτώσεων, της Ελλάδας με το PSI και της Κύπρου με τις καταθέσεις, από το Eurogroup ως “μοναδικών περιπτώσεων” αντιμετωπίζεται με αρκετή ειρωνεία πέρα από επιφυλακτικότητα, καθώς κανένας δεν εγγυάται ότι δεν θα επαναληφθεί και σε άλλες περιπτώσεις ευρωπαϊκών χωρών που ήδη βρίσκονται παγιδευμένες στον φαύλο κύκλο της κρίσης ύφεσης και χρέους.

Άλλωστε το ξέσπασμα της κρίσης στην Κύπρο έστειλε αμέσως προειδοποιητικά μηνύματα στις αγορές κεφαλαίου για την Ιταλία και την Ισπανία, χώρες με οικονομίες υπερχρεωμένες και τραπεζικά συστήματα υπό αμφισβήτηση…

Σε κάθε περίπτωση η αμφισβήτηση των δύο ακρογωνιαίων λίθων φερεγγυότητας θέτει αντικειμενικά θέμα διάσπασης της Ευρωζώνης που από όσο δείχνει το παράδειγμα της Κύπρου, δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει πολιτικά η Ευρωζώνη.

Όπως παρατηρούν αναλυτές στις Βρυξέλλες, την ίδια ώρα που θα πρέπει να αποκλειστεί μια βίαιη και απότομη διάσπαση της Ευρωζώνης με εξοστρακισμό μιας χώρας μέλους, εν τούτοις η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί επαναφέρει τους εναλλακτικούς σχεδιασμούς αναδιάρθρωσης της Ευρωζώνης ενσωματώνοντας την προοπτική “ομαλής” αναδιάρθρωσης σε βάθος χρόνου…

Τι σημαίνει αυτό; Όπως διευκρινίζουν διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες οι αντοχές του ευρώ δοκιμάζονται αυτή την περίοδο από την συνδυασμένη πίεση της κρίσης χρέους και της ύφεσης. Και σε μία τέτοια διαδικασία τα “ατυχήματα” που ανοίγουν και πάλι το παράθυρο του εξοστρακισμού από το ευρώ, όπως αποδεικνύουν η περίπτωση της Ελλάδας ή της Κύπρου, δεν μπορούν να αποκλείονται.

Όμως η Ευρωζώνη γνωρίζει οτι μια κατάρρευση όπως αυτή της Lehman Brothers σε επίπεδο κράτους-μέλους θα ήταν καταστροφική. Και κανείς δεν θέλει να δοκιμάσει κάτι τέτοιο…

Για τον λόγο αυτό άλλωστε, όπως υποστηρίζουν διπλωμάτες στις Βρυξέλλες, οι χώρες της Ευρωζώνης καταφεύγουν στο παρά 5′ σε πολιτικές αποφάσεις οι οποίες χωρίς να αλλάζουν την κεντρική κατεύθυνση επιχειρούν κάθε φορά να δώσουν χρόνο στην ΕΚΤ και στις Κυβερνήσεις να εκτονώσουν την ένταση.

Στην ουσία πρόκειται για ενα παιχνίδι όπου όλες οι πλευρές προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο μετατοπίζοντας το σημείο ισορροπίας πάνω σε ένα εκρηκτικό πεδίο κρίσης και αντικρουόμενων συμφερόντων…

Γ. Αγγ.

 

 

 

 

Νέα Προοπτική τεύχος#546# Σάββατο 23 Μαρτίου 2013