Το έπος των Χαλυβουργών

TO EΠΟΣ TΩN  XAΛYBOYPΓΩN

Με το λίπασμα της συνείδησης για την νέα εποχή των κοινωνικών συγκρούσεων

 

Η ηρωική απεργία των εργατών της Χαλυβουργίας Ελλάδος έληξε στις 28 Iουλίου με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των εργαζομένων, έπειτα από σχετική πρόταση του Δ.Σ. Παρ’ ότι έφυγε από την πρώτη σειρά της επικαιρότητας δεν μπορούμε να μη σχολιάσουμε αυτή τη συγκλονιστική μάχη των χαλυβουργών που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των αγώνων της εργατικής τάξης για 9 ολόκληρους μήνες.

Πέρα από τα όποια σωστά ειπώθηκαν στην πρόταση του Δ.Σ., θα πρέπει να εξεταστούν με ειλικρίνεια οι όροι κάτω από τους οποίους επήλθε η λήξη της απεργίας. Γιατί αυτό που χρειάζεται πριν απ’ όλα η εργατική τάξη είναι η αλήθεια, εκτεθειμένη στην ολότητά της μπροστά στα μάτια της για να μπορέσει να κρίνει η ίδια, να αναδιαμορφώσει την πράξη της και να οδηγηθεί στη νίκη.

Η πρώτη παραδοχή που θα πρέπει να κάνουμε είναι πως, δυστυχώς, οι Χαλυβουργοί δεν βγήκαν νικητές από αυτή τη μάχη. Το Δ.Σ., που ελέγχεται από το ΠΑΜΕ, απέσυρε την στήριξη του στην απεργία, μετά από την τελευταία επικοινωνία με το Υπουργείο Εργασίας. Η ηγεσία του Σωματείου, κάτω από τις τεράστιες πιέσεις του τελευταίου διαστήματος που κορυφώθηκαν με την καταστολή των ΜΑΤ, ουσιαστικά συμφώνησε για την επιστροφή των εργατών στη δουλειά μεταφέροντας τη πρόταση στο σώμα της Συνέλευσης για ψήφιση, χωρίς να καταφέρει να αποσπάσει απολύτως καμιά άλλη δέσμευση από την εργοδοσία, ούτε καν για την μειωμένη πρόταση των 40 αντί 120 επαναπροσλήψεων, έχοντας μόνο την απαίτηση να αποχωρήσουν τα ΜΑΤ από την πύλη.

Αυτή η απαίτηση δεν έχει ουσιαστικό νόημα. Ο λόγος που βρέθηκαν στην πύλη του εργοστασίου τα ΜΑΤ στοιχίζοντας τις κλούβες τους κατά μήκος της Εθνικής Οδού, ήταν να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη είσοδο όσων εργατών επιθυμούσαν να δουλέψουν, και όχι για να τους εμποδίσουν να μπουν αν αποφασίσουν τελικά να εργαστούν.  Όταν λοιπόν διατυπώνεται μια απαίτηση προς την εργοδοσία που είναι δεδομένο πως θα ικανοποιηθεί γιατί δεν αντιτίθεται στα συμφέροντα της, έχει μάλλον την λογική να εμφανίσει εκ των υστέρων έστω μια μερική νίκη την στιγμή που τα βασικά διακυβεύματα των εννέα μηνών απεργίας κρίθηκαν ανεξαιρέτως υπέρ της εργοδοσίας. Τα ΜΑΤ αποχώρησαν από την πύλη αλλά οι απολυμένοι παρέμειναν απολυμένοι. Σε αυτό δεν υπάρχει τίποτα θετικό.

Κανείς, όμως, δεν μπορεί να επικρίνει τους εργάτες για την απόφασή τους για λήξη της απεργίας, που είναι προϊόν αδιεξόδων του ίδιου του αγώνα. Επί εννέα μήνες, σήκωσαν στην πλάτη τους το βάρος μιας ολόκληρης τάξης με ανυπολόγιστες συνέπειες σε οικονομικό, προσωπικό κι οικογενειακό επίπεδο. Η κούραση και η συναίσθηση του αδιεξόδου είναι πλήρως κατανοητά, γιατί τα παραπάνω υπήρξαν αντικειμενικά. Αυτό που πρέπει να εξεταστεί είναι γιατί φτάσαμε ως εδώ, αν και πως θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, για να μιλάμε τώρα από μια άλλη σκοπιά.

Στη Χαλυβουργία εφαρμόστηκε επί εννέα μήνες, η γνωστή απομονωτική τακτική του ΚΚΕ/ΠΑΜΕ, που βρέθηκε να παίζει εξ αρχής κεντρικό ρόλο στην απεργία, εξαιτίας της δύναμης του μέσα στο Δ.Σ. του Σωματείου. Πρώτα και κύρια προσπάθησε επανειλημμένα να «μαντρώσει» τους Χαλυβουργούς σε ένα πλαίσιο ασφυκτικού ελέγχου. Ενδεικτικά, στις πορείες αλληλεγγύης, το πανό των Χαλυβουργών έμπαινε δικαίως πάντα μπροστά με τον κόσμο του ΚΚΕ ν’ ακολουθεί κάνοντας… αλυσίδες περιφρούρησης στις υπόλοιπες αλληλέγγυες δυνάμεις. Τήρησε εξ αρχής εχθρική στάση ενάντια σε κάθε προσπάθεια επαφής των Χαλυβουργών με τμήματα της εργατικής τάξης και της Αριστεράς που δεν είναι κάτω από τον έλεγχό του. Προσπάθησε επισταμένως να καλλιεργήσει απροκάλυπτα με όλα του τα μέσα και με όλα του τα στελέχη, την εντύπωση πως «μόνο το ΠΑΜΕ μας στηρίζει, όλοι οι υπόλοιποι είναι εχθροί μας», κάτι για το οποίο ποτέ δεν κατάφερε να πείσει εξολοκλήρου τον βασικό όγκο των απεργών, που εξ αρχής ήταν θετικοί στην αλληλεγγύη του κινήματος.

Δεν θέλησε ποτέ, το Κόμμα του Περισσού, να «εκμεταλλευτεί» το ειδικό βάρος που απέκτησε η απεργία της Χαλυβουργίας και την τεράστια συσπείρωση κοινωνικών δυνάμεων γύρω της θέτοντάς την στο επίκεντρο, για να προωθήσει προσπάθειες συγκρότησης ενός Ταξικού Μετώπου που να παλεύει απαντώντας σε όλα τα κοινωνικά ζητήματα, με στρατηγική την κατάληψη της εξουσίας, για την νίκη όχι μόνο των Χαλυβουργών αλλά ολόκληρης της εργατικής τάξης.

Το ΕΕΚ τόνιζε από καιρό, στεκόμενο εξ αρχής στο πλευρό των απεργών, πως το «όλη η Ελλάδα μια Χαλυβουργία», δεν έπρεπε να μείνει στο επίπεδο ενός συνθήματος ή μια γενικόλογης διακήρυξης, αλλά έπρεπε να γίνει το κεντρικό περιεχόμενο της πάλης των Χαλυβουργών. Το τεράστιο δίκτυο αλληλεγγύης που πρόσφερε τα μέγιστα στο επίπεδο της κάλυψης των βασικών αναγκών των απεργών, ήταν απαραίτητο, αλλά ταυτόχρονα δεν αρκούσε για να δημιουργήσει τους όρους της νίκης. Ενώ το ΚΚΕ διακήρυσσε πως η απεργία δεν είναι απλά ένα οικονομικό αλλά ένα πολιτικό γεγονός, αυτό δεν εκφράστηκε σε ένα επίπεδο αιτημάτων και πάνω σε αυτή τη βάση ευρύτερων ταξικών συμμαχιών. Την στιγμή που κατήγγειλε σε όλους τους τόνους την κυβέρνηση του «Μαύρου Μετώπου ΠΑΣΟΚ- ΝΔ- ΛΑΟΣ» αλλά και την μετέπειτα συγκυβέρνηση, δεν έβαλε ποτέ ως στόχο πάλης την ανατροπή της, παλεύοντας γι’ αυτήν είτε μέσα στη Χαλυβουργία, είτε οπουδήποτε αλλού. Αυτή θα ερχόταν –αν ερχόταν- διά των προκαθορισμένων εκλογικών διαδικασιών, στις οποίες ο λαός «όφειλε» να ενισχύσει το σταλινικό Κόμμα, κι όχι μέσα από μαζική ταξική πάλη στους δρόμους. Ενώ έδειχνε στα λόγια να συνειδητοποιεί πως πίσω από τον Μάνεση συστρατεύονταν όλη η αστική τάξη, η κυβέρνηση, τα ΜΜΕ, το κράτος, ωστόσο η αναγκαία κοινή δράση και ενότητα των εργατών στην πράξη παρέμειναν άγνωστες λέξεις για το ΚΚΕ. Περιορίστηκε να μεταφέρει δεξιά κι αριστερά εκπρόσωπους των Χαλυβουργών σε περιοδείες σε εργασιακούς χώρους, κάνοντας γενικόλογα καλέσματα για στήριξη της απεργίας, χωρίς ποτέ να πάρει την πρωτοβουλία να προτείνει ένα πρόγραμμα κοινής δράσης, συνένωσης και συντονισμού των σκόρπιων αγώνων. Οι μορφές της πάλης, με πρωτοβουλία του ΚΚΕ/ΠΑΜΕ, περιορίστηκαν σε μονοήμερες απεργίες κλεισμένες σε τοπικά όρια, όπως η Παναττική απεργία αλληλεγγύης στους Χαλυβουργούς στις 17 Γενάρη. Για το ΚΚΕ δεν είναι ακόμα ώριμες οι συνθήκες, ούτε κι ο λαός, για να θέσει το σύνθημα για Γενική Πολιτική Απεργία Διαρκείας και να το ζυμώσει με το ειδικό βάρος που έχει ιστορικά μέσα στην ελληνική εργατική τάξη. Περίμενε (αν αποσκοπούσε κάπου συγκεκριμένα τελικά), η απεργία των Χαλυβουργών να νικήσει απλά και μόνο σπάζοντας όλα τα χρονικά ρεκόρ, με την υπόλοιπη εργατική τάξη απλά να παρατηρεί τους μήνες να περνούν, χωρίς να συμμετέχει η ίδια δραστικά με δικούς της αγώνες.

Σημείο καμπής στην όλη πορεία της απεργίας υπήρξε η καλοδεχούμενη επίσκεψη κλιμακίου της Χρυσής Αυγής στο εργοστάσιο, μεταφέροντας… νερά και γκοφρέτες από το LIDL, ως δήθεν ένδειξη αλληλεγγύης. Η ηγεσία του Σωματείου και προσωπικά ο Γ. Σιφωνιός, αφού δέχτηκαν την βοήθεια έδωσαν το μικρόφωνο στον Κασιδιάρη για να ξεράσει την φασιστική προπαγάνδα του. Δεν πτόησε κανέναν το γεγονός ότι λίγο καιρό πριν, η Χ.Α. ανακοίνωνε την στήριξή της στο Μάνεση. Έτσι, αρκετά πριν την εκλογική εκτόξευση των Νεοναζί, είχε φροντίσει το ΠΑΜΕ να προωθήσει τη δημοτικότητα της Χ.Α. φέρνοντάς την σε επαφή με τους εργάτες στο επίκεντρο της ταξικής πάλης στη χώρα. Οι απαντήσεις του ΚΚΕ και του ΠΑΜΕ στην κριτική, έκαναν μια αναφορά στην «προβοκάτσια της Χ.Α.» για να περάσουν στην επίθεση ενάντια στις δυνάμεις του κινήματος. Έβαζαν τρικλοποδιές στην απεργία, όχι όσοι κουβάλησαν τους φασίστες σε αυτή, αλλά αυτοί που τους άσκησαν δικαιολογημένη κριτική!

Το συγκεκριμένο γεγονός με την Χ.Α. να καμαρώνει στην πύλη της Χαλυβουργίας, προκάλεσε μεγάλη αποστράτευση δυνάμεων από το κίνημα αλληλεγγύης το οποίο διασπάστηκε σε χίλια κομμάτια, χωρίς να αποφευχθούν και ανεγκέφαλες αντιδράσεις που έκτοτε κράτησαν αδιάφορη ή/και εχθρική στάση ενάντια στους απεργούς συνολικά.

Αυτά είναι τα αρνητικά μαθήματα που πρέπει να βγάλουμε από την απεργία. Μαθήματα για τον άθλιο ρόλο του σταλινισμού, που όταν δεν εναντιώνεται στους αγώνες των εργατών, ξέρει καλά πώς να τους οδηγεί σε ξέρες. Η πρόταση του Δ.Σ. κάνει λόγο για συνέχιση του αγώνα μέσα από το εργοστάσιο. Δεν κάνει λόγο τι εννοεί ακριβώς, ποιες μορφές πάλης προτείνει, και πως θα γίνει αυτό με τους εργάτες να δουλεύουν και τους απολυμένους να είναι ακόμη στο δρόμο.

Ωστόσο την απογοήτευση και την αποστράτευση την αφήνουμε στους σταλινικούς και σε όλους όσοι πουλάνε φτηνά το όραμά τους στερούμενοι προοπτικής. Ακόμα και αν η πρόταση λήξης της απεργίας προσπαθεί να χρυσώσει το χάπι μιας άτακτης υποχώρησης, ωστόσο, σωστά διατυπώνονται κάποια από τα μεγάλα κεκτημένα της επικής αυτής απεργίας.

Η εργατική τάξη βγαίνει σοφότερη από αυτή τη μάχη. Τώρα έχει την δυνατότητα να ξεχωρίζει πιο καθαρά τους φίλους της από τους εχθρούς της. Κυρίως, τώρα ξέρει καλά τη δύναμη της, ξέρει τι μπορεί να κάνει όταν η ίδια το αποφασίσει. Έδωσε το στίγμα μιας ολόκληρης εποχής που τώρα ανοίγει, εποχή αγώνων των προλετάριων για την υπεράσπιση του δικαιώματος στη δουλειά, στη ζωή και στην αξιοπρέπεια, στο μέσο μιας βαθιάς, άλυτης και μη-διαχειρίσιμης κρίσης, που εξαφανίζει κάθε περιθώριο συμβιβασμού ανάμεσα στα δύο ταξικά στρατόπεδα. Κατέδειξε τη σημασία της απεργίας διαρκείας, τη σημασία της οργάνωσης και περιφρούρησης των μαχών, προσθέτοντας πολλά λιθαράκια στο χτίσιμο της συνείδησης του ταξικού αγώνα και της σύγκρουσης, ενάντια στη κάλπικη λογική της υποταγής κάτω από το «κοινό συμφέρον» εργατών κι εργοδοτών.

Δεν είναι τυχαία η στιγμή που επιλέχτηκε να γίνει η υποτιθέμενη «επίδειξη δύναμης» με τα ΜΑΤ στη Χαλυβουργία: η αστική τάξη που βλέπει τον κόσμο της να καταρρέει κάτω από το βάρος της ύφεσης, φοβάται τώρα περισσότερο από ποτέ την ανάπτυξη της δυναμικής και της ενέργειας της επαναστατικής τάξης σε πλανητικό επίπεδο.

Η επέμβαση του κράτους, γίνεται σε μια στιγμή που η κρίση εξουσίας παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις και ξεθεμελιώνει το πολιτικό σύστημα με μια κυβέρνηση που παραπαίει πριν καλά-καλά σχηματιστεί. Βάση των παραπάνω, δεν είναι άλλη από την χρεοκοπία της χώρας και την πλήρη αδυναμία χάραξης οποιασδήποτε στρατηγικής διεξόδου από το οικονομικό τέλμα, στα πλαίσια της συντριπτικής για τον καπιταλισμό Παγκόσμιας Κρίσης, που τον αποσαρθρώνει οικονομικά αλλά και πολιτικά. Χαρακτηριστική έκφραση αυτού, σε εθνικό επίπεδο, η κατάρρευση όλης της μεταπολιτευτικής πολιτικής πραγματικότητας με την καταβύθιση των αστικών κομμάτων εξουσίας, και η κίνηση των μαζών προς τα αριστερά στις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις. Αυτές είναι οι πραγματικές αιτίες πίσω από το «απονενοημένο διάβημα» της επέμβασης των ΜΑΤ, τα σημάδια της οικτρής τους ανημπόριας να επιβιώσουν σαν σύστημα. Αποσύρονται από την Ιστορία και το γνωρίζουν καλύτερα κι από εμάς. Βλέπουν την αναπτυσσόμενη δύναμη της νέας εποχής που καταφτάνει, βλέπουν τους δημιουργούς της νέας ζωής να αντιλαμβάνονται την δύναμη και το πεπρωμένο τους. Είδαν πανικόβλητοι όλα τα παραπάνω να ανθίζουν, εδώ και εννέα μήνες, κάπου στον Ασπρόπυργο.

Η απεργία των Χαλυβουργών έληξε. Αλλά το λουλούδι που ξεφύτρωσε ανάμεσα στα καμίνια και στο τσιμέντο, έχει όλες τις δυνατότητες να ορθωθεί και να τους πνίξει. Αρκεί να το ποτίσουμε με το νερό της ενότητας, αρκεί να το θρέψουμε με το λίπασμα της συνείδησης. Η εποχή των μεγάλων συγκρούσεων, που εγκαινιάστηκε με το έπος της Χαλυβουργίας, είναι μαζί μας.

* Tο άρθρο σε πιο εκτεταμένη μορφή έχει αναρτηθεί στο site www.eek.gr

Νέα Προοπτική τεύχος #532# Σάββατο 1 Αυγούστου 2012