35ο Συνέδριο της Γ.Σ.Ε.Ε.: Σε πλήρη διάσταση με την εργατική τάξη

35ο Συνέδριο της Γ.Σ.Ε.Ε.: Σε πλήρη διάσταση με την εργατική τάξη

Στις 21-24 Μαρτίου, διεξάγεται το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ στην Αλεξανδρούπολη. Τοποθεσία μακρινή, όσο κι η «απόσταση» που χωρίζει την εργατική τάξη από τους «ηγέτες» της. Από τους εργάτες, άλλωστε, τρέχουν να κρυφτούν καταφεύγοντας όσο πιο μακριά κι απόμερα γίνεται, υπό τον φόβο των κινητοποιήσεων ενάντιά τους. Φυσικά, δεν κρύβονται δα και σε τίποτα λαγούμια. «Χωμένοι» μέσα σε χλιδάτα ξενοδοχεία, μεταξύ «τυριού και αχλαδιού» συζητάνε για τα «συμφέροντα» μιας εργατικής τάξης που κυριολεκτικά πεινάει.

Το τριτοβάθμιο όργανο της Γ.Σ.Ε.Ε. συνιστά τη μεγαλύτερη συνδικαλιστική οργάνωση της Ελλάδας, αποτελούμενη από 157 δευτεροβάθμιες οργανώσεις, δηλαδή από 81 Εργατικά Κέντρα (ανά Νομό) και 73 Ομοσπονδίες εργαζομένων (ανά κλάδο/επάγγελμα), συν 3 αντίστοιχες συνταξιούχων. Συνολικά, το δυναμικό που καταγράφεται στις παραπάνω οργανώσεις ξεπερνά τα 2.000.000 μισθωτών. Από τις αρχαιρεσίες σε αυτές προκύπτουν κι οι αντιπρόσωποί τους για τη Γ.Σ.Ε.Ε., στο Συνέδριο της οποίας ψηφίζονται για τα ανώτερα όργανα της.

Η διάταξη των παρατάξεων που εκπροσωπούνται στη 45μελή Διοίκηση της Γ.Σ.Ε.Ε., όπως προέκυψαν κατά τις εκλογές του προηγούμενου 34ου Συνεδρίου, είναι ΠΑΣΚΕ (ΠΑΣΟΚ) με 22 έδρες, ΔΑΚΕ (ΝΔ) με 11, ΔΑΣ (ΚΚΕ) με 9 και η ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ (ΣΥΡΙΖΑ) με 3. Πρόεδρος και Γενικός Γραμματέας είναι οι κυβερνητικοί συνδικαλιστές Παναγόπουλος (ΠΑΣΚΕ) και Κιουτσούκης (ΔΑΚΕ).

Εκπρόσωποι των εργατών ή των εργοδοτών;

Η Γ.Σ.Ε.Ε. δεν είναι απλά άλλη μια γραφειοκρατική οργάνωση εργαζομένων, που στέκεται ανάμεσα στους εργάτες και στους εργοδότες, και με διαπραγματευτικό «όπλο» την Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας προσπαθεί να εξυπηρετήσει τα ιδιαίτερα συμφέροντα αναπαραγωγής της. Πρόκειται για μια συνδικαλιστική οργάνωση ενσωματωμένη στο κράτος και στις επιδιώξεις των αστικών κυβερνήσεων. Πρόσφατα, μάλιστα, πέρασε για πάντα τον Ρουβίκωνα, μετατρεπόμενη η ίδια σε εργοδότη, μέσα από τα προγράμματα «Κοινωφελούς Εργασίας». Στο όνομα της καταπολέμησης της ανεργίας, η οργάνωση που υποτίθεται πως προστατεύει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, προωθεί σαν το χειρότερο αφεντικό τη βαρβαρότερη μορφή ελαστικών σχέσεων εργασίας.

Αναμφίβολα η ίδρυσή της, το 1918, συνιστά ένα ιστορικό προοδευτικό σταθμό στο ζήτημα της οργάνωσης της εργατικής τάξης της χώρας. Από τότε, όμως, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Η ιστορία της Γ.Σ.Ε.Ε. συνδέεται άρρηκτα με την ίδια την ιστορία της Ελλάδας και την εξέλιξη των καθεστώτων της, που άφησαν σε κάθε περίοδο το πολιτικό τους στίγμα πάνω στη Συνομοσπονδία, ακόμα και με ρήξεις, συγκρούσεις κι ανακατατάξεις. Στη σύγχρονη μορφή της, από τη Μεταπολίτευση και δώθε, κι ιδιαίτερα από το 1981, αναδεικνύεται σε κυρίαρχη δύναμη η ΠΑΣΚΕ (αρχικά σε συνεργασία με την EΣAK/KKE), με ισχυρή παρουσία και της Δεξιάς. Ακόμα και τα χρόνια που το ΠΑΣΟΚ δεν βρισκόταν στην εξουσία, η Γ.Σ.Ε.Ε. δεν έπαψε να αποτελεί το «απόρθητο κάστρο» του, το μέσο ελέγχου τεράστιων στρωμάτων των εργαζομένων, πεδίο συνδιαλλαγών, υποσχέσεων, εξυπηρετήσεων, ένας μοχλός προώθησης της πολιτικής του, κι έτσι και της ίδιας της πολιτικής του Κεφαλαίου.

Η πρόσφατη διαλυτική κρίση του ΠΑΣΟΚ, δεν άφησε ανεπηρέαστη τη συνδικαλιστική του παράταξη. Διασπάσεις κι αποσκιρτήσεις ακόμα και κορυφαίων του στελεχών, πήραν μορφή χιονοστιβάδας τα σχεδόν τρία τελευταία χρόνια των Μνημονίων. Η χρεοκοπία του κράτους, η διάλυση των συλλογικών συμβάσεων, αφαίρεσαν από τα χέρια των γραφειοκρατών ισχυρά μέσα διαπραγμάτευσης και τον ίδιο τους τον λόγο ύπαρξης ως τέτοιοι, προκαλώντας τριγμούς σε όλο το συνδικαλιστικό κίνημα. Συνδικαλιστές ηγέτες από το ΠΑΣΟΚ, σε εξαιρετικά νευραλγικές και μαζικές Ομοσπονδίες (ΠΟΕ-ΟΤΑ, ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών κλπ.) διαχώρισαν την θέση τους από την κεντρική γραμμή του κόμματος, αναζητώντας νέες πολιτικές σχέσεις και κάλυψη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ σε ρόλο «μνηστήρα» της Γ.Σ.Ε.Ε.

Σε αυτό το πεδίο και θεωρώντας το προνομιακό, προσπαθεί να εισβάλλει δυναμικά ο ΣΥΡΙΖΑ διαμέσου της ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ. Στις πρώτες δεκαετίες της μεταπολίτευσης η ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, υπό το KKEεσ., την EAP και αργότερα φυτοζωούσε μέσω συνδιαλλαγών με την ΠAΣKE. Tα τελευταία χρόνια στα σχήματά της συμμετέχουν δυνάμεις του Συνασπισμού, των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά σε πολλά σχήματα και τα… απομεινάρια της ΔΗΜΑΡ). H προσπάθειά του ΣYPIZA να αναδειχτεί σε κυρίαρχη πολιτική δύναμη της χώρας ξετυλίγεται σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, μέσω της σταθερά δεξιόστροφης μετατόπισής του, με την παροχή όλων των διαπιστευτηρίων σεβασμού της αστικής νομιμότητας και την αμυντική στάση προσαρμογής στη μνημονιακή πραγματικότητα, που θα του επιτρέψει να πείσει την φοβισμένη άρχουσα τάξη πως μπορεί να τον εμπιστεύεται ως εναλλακτική λύση όταν καταρρεύσει ο Σαμαράς. Σε ένα δεύτερο παράλληλο επίπεδο, κινείται στην εργαζόμενη βάση της κοινωνίας, προσπαθώντας να κυριαρχήσει συνδικαλιστικά σε μεγάλες Ομοσπονδίες κι Εργατικά Κέντρα, κι έτσι και στη Γ.Σ.Ε.Ε., ως ένα ισχυρό μέσο πίεσης για όσο καιρό παραμένει αντιπολίτευση, κι ως μια δικλείδα ασφαλείας και ελέγχου των εργατικών αγώνων για όταν αναρριχηθεί στην εξουσία.

Η προσπάθεια ριζώματος της ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ μέσα στους κόλπους της οργανωμένης εργατικής τάξης παίρνει διάφορες μορφές: το «φλερτ» του ΣΥΡΙΖΑ με τα παλιά στελέχη της ΠΑΣΚΕ εκφράστηκε ανοιχτά στις εθνικές εκλογές του 2012, με συζητήσεις για ένταξή τους στα κομματικά ψηφοδέλτια (Φωτόπουλος, Μπαλασόπουλος κλπ.). Όπου αυτή πραγματοποιήθηκε, δεν έλειψαν κι οι επιτυχίες, όπως με τον Γ. Σταθά που από το Εργατικό Κέντρο Λειβαδιάς μεταπήδησε στα βουλευτικά έδρανα. Ο τελευταίος μάλιστα, έγινε ο πρωταγωνιστής μιας άλλης, πιο «βρώμικης» τακτικής: αφού δεν κατάφερε να εντάξει τον Τροτσκιστή Σ. Παπαδημητρίου στο ψηφοδέλτιο της Α.Π. για το Ε.Κ.Λ., διέλυσε το σχήμα των «Ανεξάρτητων», ενσωματώνοντας τον έτερο υποψήφιό τους και «δουλεύοντας» υπόγεια ενάντια στον σ. Σ.Π.

Δεν λείπουν οι περιπτώσεις που δημιουργούνται νέα σχήματα μέσα σε εργασιακούς χώρους αποτελούμενα από ΠΑΣΚίτες, ή η σύμπραξη μαζί τους σε κοινά ψηφοδέλτια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, στις εκλογές του οποίου τον Οκτώβριο του 2012, δυνάμεις της Α.Π. και της ΠΑΣΚΕ «κατέβηκαν» μαζί σε ψηφοδέλτιο με τίτλο «Ενωτική Αντιμνημονιακή Συνεργασία». Η συγκεκριμένη κίνηση, που στόχο είχε την κυριαρχία στο ΕΚΘ –αν και κατέληξε να αποφέρει μόνο μια έδρα παραπάνω και μόλις την 4η θέση στην εκλογική κατάταξη- διαφημίστηκε έντονα από τον φίλα προσκείμενα Τύπο, ως μια ελπιδοφόρα κίνηση ανατροπής των συσχετισμών μέσα στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Με παλιά υλικά, όμως, δεν χτίζεται τίποτα νέο. Οι βλέψεις του ΣΥΡΙΖΑ για κυριαρχία στο εργατικό κίνημα, τον οδηγούν στην ανοιχτή συνεργασία ή ακόμα και στην ενσωμάτωση δυνάμεων με λερωμένο «ποινικό μητρώο» στα μάτια της εργατικής τάξης. Η απόπειρα «εξαγνισμού» τους βάζοντάς τους κάτω από την «αριστερή φτερούγα» του ΣΥΡΙΖΑ, είναι κίνηση ρηχά ψηφοθηρική με απώτερο στόχο την ενδυνάμωσή του μέσα στη Γ.Σ.Ε.Ε., με αμφίβολα έτσι κι αλλιώς αποτελέσματα. Άλλωστε, η ρήξη με το ΠΑΣΟΚ δεν σημαίνει και αποχώρηση από τη συνδικαλιστική του παράταξη, με τα «παλιά» στελέχη ακόμα να δηλώνουν -και να είναι- συνδικαλιστές της ΠΑΣΚΕ (Φωτόπουλος, Μπαλασόπουλος, Λεβέντης), χωρίς ριζικές διαφορές με την γραμμή της.

Η σύγκρουση ενόψει της ανάδειξης νέου Προέδρου στη Γ.Σ.Ε.Ε., μεταξύ του απαξιωμένου Παναγόπουλου και του «μαχητικού» Φωτόπουλου, γίνεται περισσότερο πάνω σε προσωποκεντρική βάση παρά πάνω στη βάση διαφορετικής συνδικαλιστικής στρατηγικής. Παρά τις φημολογίες για συνεργασία του δεύτερου με την ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, επέλεξε να κατέβει ανεξάρτητος.

Ανεξάρτητα όμως από τις υψηλές προσδοκίες του ΣΥΡΙΖΑ, οι πιθανότητες να υπερισχύσει έναντι των κυβερνητικών παρατάξεων εντός της Γ.Σ.Ε.Ε., είναι μικρές. Οι παραδοσιακές γραφειοκρατίες, όσο κι αν έχουν αποδυναμωθεί, διατηρούν στα χέρια τους τον μηχανισμό ελέγχου του συνδικαλιστικού κινήματος. Ελέγχοντας πρωτοβάθμια σωματεία-«σφραγίδες», ελέγχει και την «ροή» των αντιπροσώπων σε δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο επίπεδο. Κάτι που αποτυπώνεται και στις εκλογές που διεξάγονται στις δευτεροβάθμιες οργανώσεις όλους τους τελευταίους μήνες, όπου κατά πλειοψηφία υπερισχύουν στα Δ.Σ. δυνάμεις που πρόσκεινται ή προέρχονται από τους μηχανισμούς της –μισοδιαλυμένης- ΠΑΣΚΕ.

Οι άλλες αριστερές δυνάμεις και οι προοπτικές των εργατών

Από την άλλη πλευρά, η άλλη αριστερή δύναμη που εκπροσωπείται σταθερά στο ανώτατο συνδικαλιστικό επίπεδο, το ΠΑΜΕ, ορθά κριτικάρει την οπορτουνιστική τακτική της Α.Π. και τους εναγκαλισμούς με τους ΠΑΣΚίτες γραφειοκράτες. Όμως, ούτε η δική του θέση είναι καθαρή. Ενώ στο όνομα της ανεξαρτησίας από την Γ.Σ.Ε.Ε., διασπά όλο το εργατικό κίνημα βάζοντας «σινικά τείχη» απομόνωσης ανάμεσα σε όποιες δυνάμεις ελέγχει και σε όποιες δεν ελέγχει, την ίδια στιγμή, συμμετέχει ενεργά μέσα στα Προεδρεία της Γ.Σ.Ε.Ε., κι έστω και αντιπολιτευτικά, κάθεται δίπλα-δίπλα με τους γραφειοκράτες και «συνδιαμορφώνει» την τακτική της.

Ελπίδα για το μέλλον της εργατικής τάξης, δεν μπορεί να αποτελέσει ούτε ο Συντονισμός Πρωτοβάθμιων Σωματείων Δημόσιου & Ιδιωτικού Τομέα. Με τη συμμετοχή δυνάμεων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να ταυτίζεται με τη Γ.Σ.Ε.Ε., αδυνατεί να απελευθερώσει τη δυναμική της εργατικής τάξης, εγκλωβισμένος πίσω από κλειστά γραφεία και γραφειοκρατικές λογικές, με ανεπαρκή στρατηγική πάλης ενάντια στη χρεοκοπία και στην εξαθλίωση. Η προοπτική της εργατικής τάξης δεν είναι να φτιάξει μια νέα Γ.Σ.Ε.Ε. ή ένα νέο ΠΑΜΕ.

Η προοπτική της εργατικής τάξης συνδέεται άμεσα με το ζήτημα της ταξικής ανεξαρτησίας της. Ανεξαρτησία από το κράτος, από την εργοδοσία κι από τις κάθε λογής γραφειοκρατίες. Ούτε με τους γραφειοκράτες της Γ.Σ.Ε.Ε., αλλά ούτε και με τους γραφειοκράτες της -επίδοξης- κυβερνώσας Αριστεράς. Χρειαζόμαστε ρήξεις με όσους δεν ανοίγουν τον δρόμο στους εργάτες, και θέλουν να τους καθυποτάξουν στα σχέδιά τους. Χρειαζόμαστε νέα όργανα κάθε μορφής, σωματεία, επιτροπές, συνελεύσεις. Χρειαζόμαστε τη συσπείρωση όλων αυτών σε Ανεξάρτητα Κέντρα Αγώνα, για να μπορέσουμε να οργανώσουμε τη Γενική Πολιτική Απεργία Διαρκείας για την ανατροπή της μνημονιακής κυβέρνησης και των μέτρων της τρόικας.

Αυτή δεν είναι ένας τυπικός αγώνας, που θα οργανωθεί από τη Γ.Σ.Ε.Ε. με 24ωρες… τουφεκιές. Είναι μια πολιτική πράξη, που η κήρυξή της σημαίνει μια ρήξη με την κυβέρνηση, με το κράτος, αλλά και με τις ίδιες τις γραφειοκρατίες, που θα προσπαθήσουν με κάθε τρόπο να την ανακόψουν. Και σε αυτή τη πορεία που είναι αναγκασμένη να περπατήσει η εργατική τάξη για να ζήσει, δεν μπορεί να την εμποδίσει κανένας προδότης της τάξης μας.

Κ. Αποστολόπουλος

Νέα Προοπτική τεύχος#545# Σάββατο 9 Μαρτίου 2013