ΑΟΖ , ΕΛΛΑΔΑ , ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ... ΚΡΙΣΗ

«Σύννεφα» πάνω από  την Κύπρο

Η Τουρκική κρίση

Δυστυχώς, η «άλγεβρα» της Ιμπεριαλιστικής εποχής παραμένει τόσο προβλέψιμη όσο κι επικίνδυνη. Ανεξάρτητα από την επιθυμία για το αντίθετο, γεγονός είναι πως οι «εξισώσεις» που συνδυάζουν τις παραμέτρους της κρίσης με τον εθνικιστικό παροξυσμό, έχουν πολλές φορές ως αποτέλεσμα τον πόλεμο. Γι’ αυτό και δεν χωράει αδιαφορία γύρω από τα τεκταινόμενα που εκτυλίσσονται στα ύδατα της Κύπρου, για το θέμα της ΑΟΖ και της εξόρυξης των υδρογονανθράκων.
Η υπόθεση είναι πολύ πιο σύνθετη από μια απλή σύγκρουση αντίπαλων κρατικών δυνάμεων για την νομή των κερδών από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μιας περιοχής.
Αφορά στην ευρύτερη κρίση στη Μέση Ανατολή και στο χάος που έχει αφήσει πίσω της η κατάρρευση των Ιμπεριαλιστικών επιχειρήσεων του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», μέσα και από τα ζιγκ ζαγκ της επαναστατικής σπείρας που εγκαινιάστηκε το 2011, με πιο πρόσφατη εξέλιξη την επέλαση του αντεπαναστατικού εφιάλτη του ISIS, που αναδιατάσσει βίαια τα εθνικά σύνορα της περιοχής.
Αφορά, επίσης, στην εσωτερική κρίση της Τουρκίας, τροφοδοτούμενης σε μεγάλο βαθμό από την ιδιαίτερη θέση της στην Μεσανατολική ανάφλεξη που περιγράφηκε παραπάνω. Η τελευταία, την αναγκάζει να θέσει επί τάπητος και να αναζητήσει επειγόντως λύσεις σε όλους τους ανοιχτούς «φακέλους» της εθνικής και διεθνούς της πολιτικής: από την οριστική «επίλυση» του Κουρδικού ζητήματος στο εσωτερικό της, μέχρι την αποκατάσταση της ισορροπίας στις σχέσεις της με ιστορικούς της συμμάχους (ΗΠΑ, Ισραήλ κ.α.) όταν εκείνοι εξ ανάγκης στρέφονται στην υποστήριξη εχθρικών Κουρδικών δυνάμεων στα σύνορά της (Ροζάβα), για την αντιμετώπιση του τέρατος του Ιμπεριαλιστικού Φρανκενστάιν (ISIS). Καθώς, βεβαίως, και στα «παιχνίδια» με τη φωτιά που διεξάγει, ελέω υψηλών φιλοδοξιών, ο πρόεδρος Ερντογάν, με τα ανοιχτά φλερτ του με το Χαλιφάτο, και την διεθνή του απομόνωση, ενώ ταυτόχρονα οραματίζεται, εις μάτην, μια αναβίωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στην περιοχή, με τον ίδιο στη θέση του «σουλτάνου».
Όλ’ αυτά, ας σημειωθεί, δεν πραγματώνονται σε ιστορικό κενό, αλλά στα πλαίσια της πιο σφοδρής καπιταλιστικής κρίσης στην ιστορία, που παίρνει, μεταξύ άλλων, τις ειδικές μορφές μεγάλων πολιτικών σπασμών και εξεγέρσεων, που τα τελευταία δύο χρόνια δεν έχουν αφήσει σε «χλωρό κλαρί» την γείτονα, με τον λαό και την εργατική τάξη διαρκώς επί ποδός πολέμου, αψηφώντας κάθε σχέδιο καταστολής: εξέγερση Γκεζί Παρκ, ταραχές από θάνατο Μπερκίν Ελβάν, ταραχές από την δολοφονία των εργατών στη Σόμα, ξανά ταραχές Κούρδων και Αριστεράς ενάντια στις κρατικές δυνάμεις για τον βρώμικο ρόλο της Τουρκίας στην πολιορκία του Κομπανί. Αιτίες, αλλά μαζί και συνέπειες, της τεράστιας καθεστωτικής κρίσης στην οποία έχει βυθιστεί η γειτονική χώρα, έχοντας για πρώτη φορά και τα δύο αντιμαχόμενα μπλοκ της αστικής της τάξης, ισλαμικό και κοσμικό, σε κατάσταση αποσύνθεσης κι αποδιοργάνωσης.
Μόνο μέσα από μια προσεκτική ματιά στο εσωτερικό της Τουρκίας, μπορεί κάποιος να αντιληφθεί τις κινήσεις της στο εξωτερικό. Μόνο έτσι μπορεί κανείς να καταλάβει το «γιατί τώρα» και το «γιατί έτσι», των επικίνδυνων ελιγμών της στην περιοχή της Μεσογείου.

Τα γεγονότα

Από τα μέσα Οκτωβρίου η κοινή γνώμη και των τριών χωρών (Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία), παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις γύρω από τις θάλασσες της Νήσου, όπου έχουν ανακαλυφθεί τα περίφημα (;) κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Συγκεκριμένα, το Τούρκικο ερευνητικό πλοίο «Μπαρμπαρός», μαζί με σεισμολογικά κι άλλα πλοιάρια επιστημονικών μελετών, κόβουν βόλτες σε όλο το υδάτινο έδαφος της Κύπρου, με μια έμφαση στο επίμαχο οικόπεδο 9, όπου ήδη διεξάγονται εξορύξεις από ιταλό-κορεάτικη κοινοπραξία. Σε ένα παιχνίδι της «γάτας με το ποντίκι», δεν έχει λείψει η κινητοποίηση από την μια και από την άλλη πλευρά, και πολεμικών σκαφών, που ανεβάζουν το θερμόμετρο της αναμέτρησης στα ύψη.
Προς το παρόν, η σύγκρουση παραμένει στο επίπεδο των διεθνών διπλωματικών πιέσεων, με τις κυβερνήσεις Σαμαρά-Βενιζέλου και Αναστασιάδη, να πιέζουν την Τουρκία στο ευαίσθητο σημείο της ενταξιακής της πορείας στην Ε.Ε., θέτοντας βέτο αν δεν αποσύρει τον ερευνητικό της στολίσκο, επιδιώκοντας να αποσπάσουν έτσι, αντίστοιχου πνεύματος κινήσεις από τους Ευρωπαίους εταίρους. Την ίδια στιγμή, το State Department εφαρμόζει με συνέπεια πολιτική ίσων αποστάσεων, τονίζοντας πως οι δύο πλευρές πρέπει να τα βρουν και να επωφεληθούν όλοι (Ε/Κ και Τ/Κ κοινότητα) ισόποσα από τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Στην πραγματικότητα, η «γραμμή» των ΗΠΑ, είναι μια εκβιαστική επανάληψη της επιχειρηματολογίας που ανέπτυξαν πέρσι διά της εκπροσώπου τους, Βικτόρια Νούλαντ, γύρω από την ανακίνηση του Κυπριακού μέσω ενός νέου «σχεδίου Ανάν» και τη δημιουργία ενός «ενιαίου» κυπριακού κράτους, ως βάση για την άμεση εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου.
Το ΕΕΚ και οι διεθνείς σύμμαχοι του, στην 2η Εργατική Ευρωμεσογειακή Συνδιάσκεψη, στις 29&30 Μάρτη στην Αθήνα, με τη συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αγωνιστών, είχαν προειδοποιήσει έγκαιρα πως η αναμόχλευση του Κυπριακού ζητήματος από τον Ιμπεριαλισμό στα πλαίσια της παγκόσμιας διαλυτικής καπιταλιστικής κρίσης και με υπόβαθρο τον ανταγωνισμό για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, με τη συνέργεια και των τριών αστικών κυβερνήσεων, φέρνουν πολεμικές «φουρτούνες» στα νερά της Μεσογείου. Τελικά, η επιβεβαίωση έρχεται πιο σύντομα και με μεγαλύτερη οξύτητα από το αναμενόμενο.
Στα νερά της Κύπρου συμπυκνώνονται βαθύτερες συγκρουσιακές σχέσεις και ανταγωνισμοί από τους άμεσα ορατούς. Δεν έπεσε από τον ουρανό, λοιπόν, η πραγματοποίηση ναυτικών στρατιωτικών γυμνασίων στα Κυπριακά νερά, απέναντι από τα Τουρκικά πλοία, από πλευράς Ρωσίας πρωτίστως, και Ισραήλ δευτερευόντως, μέσα στον Οκτώβρη. Δυνάμεις που αμφότερες έχουν συμφέροντα στην συγκεκριμένη επένδυση κι εμπλέκονται οικονομικά στην Κύπρο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ωστόσο, δεν κάμφθηκε η αποφασιστικότητα των Τουρκικών ερευνών που επιμένουν όχι απλά στην πλεύση σε «απαγορευμένα» νερά, αλλά και στις απειλές για εγκατάσταση εξέδρας εξορύξεων.
Από την πλευρά της, η ελληνική πλευρά μαζί με τον Πρόεδρο της Κύπρου Αναστασιάδη, πιστοί στις δυνάμεις της «δημοκρατίας», έσπευσαν σε συνάντηση με τον δικτάτορα και σφαγέα της Αιγυπτιακής Επανάστασης, Αλ-Σίσι, για την ανακήρυξη της μεταξύ τους Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με σκοπό την πρόσθετη πίεση στην Τουρκία για τις παραβιάσεις της. Αντίστοιχες συναντήσεις σχεδιάζονται και με το Ισραήλ.
Στην πράξη, όμως, η ανυποχώρητη στάση της Τουρκίας, που δεν δείχνει να «συγκινείται» από τεχνάσματα, δείχνει πως η «διέξοδος» ενός θερμού επεισοδίου στην περιοχή, ίσως να συνιστά ακόμη μεγαλύτερη «εκτόνωση» από ό,τι ίσως περίμεναν οι αναλυτές, και γι’ αυτό το λόγο, να είναι ακόμη πιο πιθανή απ’ ότι μέχρι πρότινος μπορούσε να αγγίξει η φαντασία.

Η ελληνική κρίση και οι κίνδυνοι της «εθνικής ενότητας»

Σε έναν πόλεμο μεταξύ αστικών κρατών, παρ’ όλ’ αυτά, δεν «ανησυχούν» το ίδιο οι λαοί, που προορίζονται για «κρέας για τα κανόνια» και οι αστικές τους τάξεις, με τις μυστικές τους διπλωματίες και τους σκοτεινούς τους σχεδιασμούς. Ποιος μπορεί να αρνηθεί τα πολιτικά οφέλη που θα παρείχε, παραδείγματος χάριν, ένας πόλεμος, αυτή τη συγκεκριμένη συγκυρία, στην ελληνική αστική τάξη, που έχει, μάλιστα, ένα τέτοιο πολεμοκάπηλο παρελθόν και παράδοση;
Ήδη, η αντιμετώπιση των ΜΜΕ στα τεκταινόμενα βρίθει από εθνικισμό και σωβινισμό (των ίδιων ΜΜΕ που όταν οι ανάγκες το επιτάσσανε, μιλούσαν για «ελληνοτουρκική φιλία» – όχι την γνήσια, των εργατών, αλλά την κάλπικη, των καπιταλιστικών συμφερόντων). Επιχαίρουν  με την «ελληνοπρεπή» πυγμή του Σαμαρά, όπου αυτή επιδεικνύεται, ενώ οι πιο παραληρηματικοί, τον κατακρίνουν που δεν έχει ακόμα κηρύξει τον πόλεμο στους «Τουρκαλάδες». Όχι τυχαία, στην πρόσφατη παράδοση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας από τον Αβραμόπουλο στον «ρωμαλέο» Δένδια, αρκετές δημοσιογραφικές αναφορές έγιναν πεδίο εξύμνησης του πόσο πιο ετοιμοπόλεμο και σύγχρονα εξοπλισμένο έγινε το στράτευμα, σε μια περίοδο που ο λαός στενάζει από την έλλειψη βασικών αγαθών κι η χώρα έχει «γονατίσει» από την χρεοκοπία.
Για την κήρυξη μιας κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, για να μπει ο λαός στο γύψο και να ανασταλούν όλα του τα δικαιώματα, το τέλειο άλλοθι πάντοτε ήταν ο «εθνικός κίνδυνος», όπως πηγάζει μέσα από μια πολεμική αναμέτρηση. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό: ο πόλεμος απαιτεί την συγκέντρωση όλων των δυνάμεων του έθνους σε κοινή ρότα και κοινό σχεδιασμό. Όχι μόνο οι «παράλογες» απαιτήσεις των «από κάτω» επενδύονται με το «ηθικό τσιμέντο» για να κηρυχτούν κι επίσημα επιζήμιες, αλλά η «εθνική ανάγκη» επιτάσσει και στους «από πάνω» να τα βρουν για το «κοινό καλό». Και εδώ είναι που τα πιο επικίνδυνα σενάρια μπορούν να βρουν την εφαρμογή τους.
Το κυβερνητικό πρόβλημα στην Ελλάδα, είναι από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της Ευρωπαϊκής μπουρζουαζίας, με την εγχώρια καθεστωτική κρίση να παίρνει την πιο προωθημένη της μορφή από ολόκληρη την υπόλοιπη ήπειρο. Η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου, έχοντας φάει τα ψωμιά της, δεν εμπνέει καμιά εμπιστοσύνη ότι θα μπορέσει να επιβιώσει ομαλά ούτε για τους αμέσως επόμενους μήνες. Το παράδειγμα με την «έξοδο από το Μνημόνιο», το επακόλουθο χρηματιστηριακό κραχ και την εκτόξευση των spreads, είναι χαρακτηριστικό. Η ίδια η ευρωπαϊκή και η εγχώρια μπουρζουαζία δείχνει να συμβιβάζεται με την ιδέα της διαδοχής από μια κυβέρνηση Τσίπρα, την ίδια στιγμή όμως, που γνωρίζει πως δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στην παραμικρή αναταραχή και πολιτική αβεβαιότητα, που η τελευταία ενδέχεται να επιφέρει. Άλλωστε, παρά το λαϊκό ρεύμα που φέρνει τον ΣΥΡΙΖΑ σε αυτήν την θέση, είναι σαφές πως αυτό δεν είναι αρκετό όχι απλά για να του δώσει μια καθαρή και πανίσχυρη αυτοδυναμία στην επόμενη κυβέρνηση, αλλά ούτε για να του εξασφαλίσει μια περίοδο χάριτος και προστασίας από την κοινωνική οργή, για όταν θα αρχίσει να διαψεύδει μία-μία τις λαϊκές προσδοκίες, αδυνατώντας να δώσει απαντήσεις σε φλέγοντα ζητήματα, όπως το μη-βιώσιμο χρέος ή η «αστρονομική» ανεργία.
Ο γρίφος μοιάζει σχεδόν χωρίς λύση. Το ελληνικό αστικό κράτος βάζει υποψηφιότητα για τον ρόλο του ακυβέρνητου καραβιού, σε μια περίοδο που η αντικειμενική κατάσταση απαιτεί στιβαρό χέρι στο πηδάλιο και κυβερνητική «μπουνάτσα».
Αν όμως, μια «κυβέρνηση εθνικής ενότητας», θα ήταν ιδανική λύση για την ελληνική αστική τάξη και το κυβερνητικό της πρόβλημα, το δυσοίωνο είναι όταν ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Πρόεδρος του Αλ. Τσίπρας καλοβλέπουν τον εαυτό τους σε αυτή τη θέση, ζωντανεύοντας,  έτσι, μπροστά στα μάτια της εργατικής τάξης, εφιάλτες, που η πολιτική του «Λαϊκού Μετώπου» συγκρινόμενη μαζί τους, μοιάζει με «όαση» επαναστατικής πολιτικής κι ελπίδας.
Σαν ανανήψας κήρυκας των «εθνικών συμφερόντων» -εκτός από «συνεχιστής» του κράτους- ο Αλέξης Τσίπρας, σε μια σειρά συναντήσεων με εγχώριους και μη αξιωματούχους, σε ΜΜΕ, σε εσωκομματικά όργανα, σε επίσημες επισκέψεις, έχει επιδοθεί σε δηλώσεις, όπου καταγγέλλει την «Τουρκική επιθετικότητα και προκλήσεις», ευθυγραμμιζόμενος πλήρως όχι απλά με την κυβερνητική γραμμή, αλλά και με τα πιο ταπεινά εθνικιστικά ένστικτα εντός της Ελλάδας. Σαν αφαίρεση, η Τούρκικη πολιτική, δεν αφορά ούτε στην παρούσα καπιταλιστική κρίση, ούτε σε ευρύτερες Ιμπεριαλιστικές διεργασίες και δυνάμεις, με τις οποίες, όχι μόνο η κυβέρνηση Σαμαρά, αλλά και ο ίδιος ο Τσίπρας, φιλοδοξεί να συνεχίσει να συναγελάζεται στα πλαίσια Ιμπεριαλιστικών οργανισμών όπως το ΝΑΤΟ, η Ε.Ε. κ.ο.κ., σαν πιστός και δηλωμένος σε κάθε ευκαιρία σύμμαχος. Δεν είναι οξύμωρο, άρα, που λαμβάνει συγχαρητήρια από τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα της πολεμοκάπηλης ελληνικής αστικής τάξης, για την συνεπή «εθνική» του στάση, ότι συντάσσεται πίσω από τις δυνάμεις του αστικού κράτους και των συμμάχων του, και όχι πίσω από τους λαούς, για την επίλυση αυτού του εκρηκτικού αδιεξόδου.
Αν αυτό που παρατηρούμε ενώπιον μας, είναι το στρώσιμο του εδάφους για μια μελλοντική κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» και «εθνικού σκοπού», δεν θα δυσκολευτούμε να προβλέψουμε την στάση των ρεφορμιστών του ΣΥΡΙΖΑ, στο ενδεχόμενο μιας σύρραξης με την Τουρκία. Τα κόμματα της Δεύτερης Διεθνούς, ακριβώς εκατό χρόνια πριν, έχουν δείξει τον δρόμο, της «εθνικής συστράτευσης» κάτω από τις πολεμικές σημαίες της αστικής «μας» τάξης και της «πατρίδας».
Εμείς λέμε: όχι στα επικίνδυνα παιχνίδια στην περιοχή, όχι στο πολεμικό σφαγείο των λαών, όχι στην κάλπικη «εθνική ενότητα» εκμεταλλευτών κι εκμεταλλευόμενων. Μόνο ο επαναστατικός, ταξικός «πόλεμος» ενάντια στον εχθρό που βρίσκεται μέσα στην ίδια μας τη χώρα, και στις δυο πλευρές του Αιγαίου, μπορεί να εξασφαλίσει την ειρήνη στην περιοχή και την ευημερία για την εργατική τάξη και τους λαούς.

Κ. Αποστολόπουλος