ΚΥΠΡΟΣ: 1974-2014

Κύπρος: 1974-2014
40 χρόνια μετά, οι τάφοι χάσκουν ακόμα ανοιχτοί!

Η είδηση μας έρχεται από την Κύπρο. Αρχές Φλεβάρη του 2014, ομαδικός τάφος ανακαλύπτεται κοντά στο χωριό Τόχνη (Taşkent). Περιέχει τα λείψανα 45 Τουρκοκυπρίων. Άλλα 40 είχαν ανακαλυφθεί το 2010, σε άλλο ομαδικό τάφο στην ίδια περιοχή. Με την τελευταία αυτή ανακάλυψη, κλείνει η υπόθεση των 85 Τουρκοκύπριων αγνοουμένων, επιβαινόντων σε δύο λεωφορεία, που εξαφανίστηκαν στις 14 Αυγούστου 1974. Προηγούμενα, ο Εοκαβιτατζής Ανδρέας Δημητρίου, είχε παραδεχτεί πως είχαν εισβάλλει στο χωριό για να συλλάβουν όποιον Τουρκοκύπριο άνω των 9 ετών έβρισκαν μπροστά τους. Οι απαχθέντες από τους παραστρατιωτικούς, μεταφέρθηκαν σε μυστική τοποθεσία και εκτελέστηκαν. Κανείς από τους εμπλεκόμενους ούτε διώχτηκε, ούτε θέλησε να δώσει στοιχεία για το σημείο της ομαδικής ταφής.

40 χρόνια μετά, και ούτε οι μισοί από τους 2001 αγνοούμενους και των δύο πλευρών δεν έχουν ακόμα εντοπιστεί. Οι έρευνες συχνά προσκρούουν στην άρνηση των «φανατικών» κι από τις δύο μεριές να υποδείξουν που έκαναν πράξη τα εγκλήματά τους, εκείνο το «μαύρο» καλοκαίρι του 1974.

Η Ιστορία λες και θέλησε να πάρει την εκδίκησή της από την Κύπρο: ποτέ δεν της συγχώρησε την μη άμεση εμπλοκή της σε κανέναν από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους που κατέκαψαν την υπόλοιπη ανθρωπότητα. Έμελλε να ζήσει μέσα στις επόμενες δεκαετίες, συμπυκνωμένη, όλη την βαρβαρότητα της Ιμπεριαλιστικής εποχής. Ένας Κύπριος ή μια Κύπρια, που είναι σήμερα στα 60-65, έχει ολόκληρη την γκάμα των αναμνήσεων: από παιδί, την στυγνή Αγγλική αποικιοκρατία, τις φυλακίσεις, τις κρεμάλες, τις εφόδους και τις έρευνες στα σπίτια κάτω από τα τρομοκρατημένα βλέμματα των παιδιών, τους Άγγλους φαντάρους να πετούν από τα καμιόνια σοκολάτες, για να καλοπιάσουν τα πεινασμένα και ξυπόλητα παιδιά των «ιθαγενών» – κι εκείνα να τους τις πετάνε πίσω.

Όπως και την αντικομμουνιστική ΕΟΚΑ, τον χίτη Γρίβα που μπήκε στην Κολυμβήθρα του Σιλωάμ του «εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα», κάτω από την γνώση και μερική ανοχή των αποικιοκρατών, που έτρεμαν την άνοδο της Αριστεράς μέσα στις μάζες και την καθοδήγηση των αντιαποικιοκρατικών διαδηλώσεων από το ΑΚΕΛ. Αλλά ταυτόχρονα, και την εγκληματική άρνηση του τελευταίου να πάρει τα όπλα ενάντια στο Στέμμα, επηρεασμένο από το πνεύμα της «ειρηνικής συνύπαρξης», αφήνοντας παθητικά όλο τον χώρο ανοιχτό στην δεξιά ΕΟΚΑ, να δρέψει τους καρπούς του αγώνα της απελευθέρωσης.

Κι έπειτα, μαζί με την «κουτσή» απελευθέρωση, ήρθαν μέσα στην δεκαετία του ’60 ο βαθύς διχασμός ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους (έξυπνα δουλεμένος από την περίοδο της Αγγλοκρατίας), οι διακοινοτικές ταραχές του ’63-’64, οι πρώτοι θύλακες, οι ταραχές στα μικτά χωριά και στις πόλεις, οι τρύπες από σφαίρες που ακόμα «κοσμούν» τους τοίχους των σπιτιών, τα μπλόκα στους δρόμους,  η σφαγή της Κοφίνου από τον Γρίβα το 1967. Αλλά και τα μεγάλα πάθη ανάμεσα σε Μακαριακούς και Γριβικούς, η εξαφάνιση της πολιτικής ανεξαρτησίας της εργατικής τάξης κάτω από το ράσο του «Εθνάρχη» Μακαρίου (που πριν συνδεθεί με το «Κίνημα των Αδεσμεύτων» και την ΕΣΣΔ, επισκεπτόταν τον Εθνικό Στρατό για να του δώσει συγχαρητήρια για τη νίκη στο Γράμμο), ο σχηματισμός της παραστρατιωτικής ΕΟΚΑ Β’ κι οι παρελάσεις της στους δρόμους, η τρομοκρατία κατά Αριστερών και Τουρκοκύπριων και τα περίστροφα των τραμπούκων επιδεικτικά πάνω στα τραπέζια των καφενείων, οι βόμβες στα αστυνομικά τμήματα και στα δημόσιο κτήρια, οι δολοφονίες κι οι απαγωγές υπουργών, οι δεσμοί με την Ιωαννιδική χούντα, η διάσπαση του αστικού κράτους ανάμεσα σε Εθνική Φρουρά και Αστυνομία, ο εξοπλισμός του μακαριακού Εφεδρικού με τα τσεχοσλοβάκικα όπλα, ο εμφύλιος του ’71-’74, το πραξικόπημα Σαμψών, ο βομβαρδισμός του Προεδρικού Μεγάρου.

Και μετά η εισβολή. Ο πόλεμος κι η κατοχή της μισής Κύπρου. Οι νεκροί, οι πρόσφυγες, οι αγνοούμενοι. Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Σαν τους 85 που βρέθηκαν στην Τόχνη. Ή σαν τους 358 Ελληνοκύπριους που βρέθηκαν όλα τα τελευταία χρόνια, πεταμένοι σε λάκκους, σε μια σειρά από περιοχές των κατεχόμενων.
Κάθε τέτοια νέα ανακάλυψη, δίνει το έναυσμα στα φασιστοειδή να «ξεθάψουν» το εθνικιστικό, αντιτουρκικό τους μίσος. Για εμάς, κάθε νέος ομαδικός τάφος που έρχεται στο φως, δικαιώνει το μίσος μας απέναντι στο καπιταλιστικό σύστημα, σαν μια ακόμα απόδειξη της βαρβαρότητάς του. Σαν ένα επιπλέον κίνητρο για να παλέψουμε για την συντριβή του, σε κοινό διεθνιστικό αγώνα και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Οι νεκροί, είτε αυτοί που ανακαλύφθηκαν είτε αυτοί που θα ανακαλυφθούν, δεν θα δικαιωθούν και δεν θα «ησυχάσουν» με την νίκη της μίας ή της άλλης εθνικής πλευράς. Παρά μόνο με το τσάκισμα της αστικής μηχανής και του Ιμπεριαλισμού, με το «κοκκίνισμα» του Αιγαίου κι όλης της Μεσογείου.

Για να βρει το δίκιο του κάθε Έλληνας ή Τούρκος, που καταπιέστηκε, απήχθηκε, τρομοκρατήθηκε, βασανίστηκε, ξυλοκοπήθηκε, φυλακίστηκε ή δολοφονήθηκε, από κάθε Άγγλο αποικιοκράτη, από κάθε χωροφύλακα, από κάθε μέλος της ΕΟΚΑ, της ΕΟΚΑ Β’, της ΤΜΤ, της Βολκάν, από κάθε Έλληνα ή Τούρκο στρατιώτη ή παραστρατιωτικό, πάνω στα ξερά χώματα της πολύπαθης Κύπρου.

ΥΓ. Αφιερώνεται στον θείο Ανδρέα, που δεν γνώρισα ποτέ, αφού έμεινε για πάντα 20 χρονών, όπως εκείνο το καλοκαίρι του 1974. Ό,τι βρέθηκε από αυτόν μαζί με τα οστά του, το καλοκαίρι του 2007, παραδόθηκε στην μητέρα του και στην αδερφή του: ένα ζευγάρι γυαλιά, λίγα κέρματα, και μία χτένα. Έτσι, μπόρεσαν να βάλουν μαύρα και να τον πενθήσουν, μαζεύοντας το παραπανίσιο πιάτο που τον περίμενε επί 33 χρόνια στο τραπέζι. Ένα «συνηθισμένο» δράμα, σχεδόν για κάθε κυπριακή οικογένεια.

«Χαστούκι» σε κάθε μισαλλόδοξο εθνικιστή:επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας που ανακάλυψε τον ομαδικό τάφο, μία Τουρκάλα ερευνήτρια. Η Τουρκάλα εντόπισε τον άνθρωπο που περισυνέλλεξε τα πτώματα που κείτονταν νεκρά και της υπέδειξε το σημείο της ταφής. Ήταν ένας ηλικιωμένος Τουρκοκύπριος, παρών στην εκτέλεσή τους, που έδειξε απέναντι στους «εχθρούς» Έλληνες, περισσότερη ανθρωπιά απ’ ότι θα μπορούσε ποτέ να νοιώσει ένας «συμπατριώτης» φασίστας: «τους λυπήθηκε η ψυχή μου, τους πήρα μόνος μου και τους έθαψα σε ένα λάκκο για να μην τους φάνε τα σκυλιά…»

Κ. Αποστολόπουλος