Τόσο “Ξυλάς”, που δεν τον φωνάζαμε τόσο Νίκο όσο… Ξυλά. Ήταν πάντα εκεί, με τα κοκάλινα γυαλιά του, έτοιμος να «αποφύγει» την περιαυτολογία και να αναλύσει την πραγματικότητα με τον δικό του, μοναδικό τρόπο, πάντα πρόθυμος να σου εξηγήσει μαθηματικά. Ταυτόχρονα όμως, ήταν πάντα έτοιμος να πιει και να παίξει τάβλι. Έπινε πολύ, τραγουδούσε φάλτσα —”από ξι φάλτσορε παρακαλώ”, όπως συνήθιζε να λέει— και χόρευε όπως-όπως, αν και για μένα έλεγε πειραχτικά ότι μπορώ να χορέψω ακόμα και τις τηλεοπτικές “Ειδήσεις”. Καμιά φορά έβγαζε το ρολόι που δεν αποχωριζόταν ποτέ (γιατί άραγε;), άνοιγε με απάθεια το μπρασελέ, το άφηνε πάνω στην μπάρα των μπαρ και έβγαινε στον δρόμο για να παλέψει φιλικά, για παράδειγμα με τον Σπύρο, που ήταν επίσης πάντα πρώτος στο… ποτό!
Ο Νίκος οργανώθηκε στο ΕΕΚ όταν ήταν ακόμα φοιτητάριος, ενταγμένος στον πυρήνα του Χαϊδαρίου. Γέννημα-θρέμμα της “Γύφτισσας” Αγίας Βαρβάρας, γνωριστήκαμε σε μια από εκείνες τις κυριακάτικες εξορμήσεις για την πώληση της “Σοσιαλιστικής Αλλαγής” —και μετέπειτα της “Νέας Προοπτικής”— στις εργατικές πολυκατοικίες, οι οποίες κατέληγαν παραδοσιακά στο “Κοκονάτ”. Συμμετείχε ενεργά στις πωλήσεις τής εφημερίδας στο κέντρο του Χαϊδαρίου και στην Ελευσίνα, στις συζητήσεις, αλλά και σε κάθε είδους αφισοκόλληση. Ήταν πάντα παρών στην οργάνωση, στο στήσιμο, στις συναυλίες και στα πάρτι των Νέων Σοσιαλιστών στην τελευταία τους φάση, καθώς και στην αρχική περίοδο του “Κονσερβοκουτιού” που στήναμε κάθε τόσο στο Αιγάλεω και στο Χαϊδάρι με την παραμικρή αφορμή. Στο “Κονσερβοκούτι” ήταν ο συντάκτης στα σφυροδρεπανάκια και στα ζώδια, επιστρατεύοντας πάντα την ειρωνεία, το πλούσιο χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό του. Χιούμορ και θλίψη: αυτά ήταν τα δίδυμα αντανακλαστικά του απέναντι σε έναν άθλιο κόσμο, ένας τρόπος να διασκεδάζει τη μοναξιά του στις οινοποσίες, στα μπαρ και στα σπίτια φίλων και συντρόφων. Εκεί, ανάμεσα στα ποτήρια, αναλύαμε τις καταστάσεις ακούγοντας τη μουσική που πάντα γουστάραμε: πανκ ροκ και όλα εκείνα που οι φραγκοφονιάδες των δισκογραφικών εταιρειών βάφτισαν “ποστ πανκ”. Αν και, για να λέμε την αλήθεια, ο ίδιος γούσταρε πιότερο από όλους τον συνώνυμό του: τον Νίκο τον “Σπηλιά” — τον Nick Cave (ο οποίος αποδείχτηκε και αυτός φραγκοφονιάς).
Ο Ξυλάς αντιπροσώπευε ανάγλυφα και επάξια την ταυτότητα μιας ολόκληρης γενιάς συντρόφων που πάλεψαν και έζησαν έξω από τα καλούπια του συστήματος πολλές φορές αυτοκαταστροφικά και μποέμικα. Πάντως ποτέ δεν ανήκαμε στο σκυλολόι τού «μαζί τα φάγαμε» των ενδόξων μεταπολιτευτικών χρόνων.
Συμμετείχε σε κομβικές στιγμές του ελληνικού κινήματος, στις καταλήψεις και το κίνημα του ’90-’91 από τη σχολή του στο ΠΑ.ΠΕΙ., που μαζί με την απεργία των 11 μηνών της ΕΑΣ έριξαν, στο τέλος-τέλος την κυβέρνηση του πατρός Μητσοτάκη (“ΕΑΣ-ΕΑΣ, να φύγει ο κερατάς”), αφού πρώτα παραιτήθηκε ο υπουργός του της Παιδείας Κοντογιαννόπουλος μετά τη δολοφονία του καθηγητή Νίκου Τεμπονέρα από τους “Κενταύρους” της ΝΔ. Ζούσε μια ζωή που ποτέ του δεν κατάφερε να υπομείνει τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Πάντα βέβαια θα θυμόταν την απεργία πείνας του Νίκου Μπουντούκη, που τον σημάδεψε στα μαθητικά του χρόνια (είχε περάσει τότε από την ΚΝΕ για κάποια φεγγάρια, πριν διαγραφεί με την πρώτη ευκαιρία). Και σίγουρα πρέπει να σημειώσουμε τη δράση του στη δημοτική κίνηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Αγία Βαρβάρα… και άλλα πολλά, προσωπικά και συλλογικά, που δεν χωρούν εδώ τώρα.
Σύντροφε Νικόλαε, το καλύτερο ουίσκι της ζωής μου το ήπια στα γενέθλιά σου κάποτε, μαζί με τον σύντροφο Βαγγέλα να ‘ναι καλά εκεί πάνω, κάπου στον Βορρά.
Επειδή λοιπόν δεν σε ξεχνάμε, εμείς οι φίλοι και σύντροφοί σου θα μαζευτούμε στη “Λοκομοτίβα” να πιούμε ένα ποτό (τι άλλο;) στην υγειά σου και να μιλήσουμε για σένα και να ανταμώσουμε ξανά γύρω από τη μνήμη σου
Κυριάκος
[ Εκδήλωση στη Λοκομοτίβα για τον σύντροφο Νίκο Ξυλά
Σάββατο 19 Σεπτέμβρη 2026, ώρα 7 μ.μ.
Locomotiva Cooperativa – βιβλίο | καφέ | bar, Μπόταση 7 και Σολωμού, Εξάρχεια ]