2014 ΣΤΟΝ ΦΑΥΛΟ ΚΥΚΛΟ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ & ΥΦΕΣΗΣ



Το 2014 δεν μπήκε με το δεξί. Και από τις δύο ακτές του Ατλαντικού τα «νέα» ακόμα και όταν έρχονται «φτιασιδωμένα» για τις ανάγκες της καπιταλιστικής επιβίωσης δεν μπορούν να ξεφύγουν από την σιδερένια αναγκαιότητα του φαύλου κύκλου της κρίσης χρέους και της ύφεσης.

*   Η αμερικάνικη κεντρική ομοσπονδιακή τράπεζα (Fed) άρχισε από αυτόν τον μήνα την σταδιακή ανατροπή της πολιτικής με την οποία επί πέντε χρόνια προσπαθούσε να ανατρέψει τις συνέπειες της κρίσης που ξέσπασε το 2008. Από τον Ιανουάριο και το αργότερο μέχρι τα τέλη του 2014 η Fed θα έχει σταματήσει σταδιακά την χρηματοδότηση της οικονομίας με το περιβόητο QE, δηλαδή την μεταφορά στο τραπεζικό σύστημα 85 δις ευρώ κάθε μήνα. Η πρώτη περικοπή θα είναι 10 δις δολ. λιγότερα για τον Γενάρη.

*  Στην Ευρωζώνη, όπως παραδέχθηκε ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, η ανεργία παραμένει σε πρωτοφανή υψηλά επίπεδα και οι αναγκαίες «προσαρμογές των ισολογισμών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα» θα συνεχίσουν να επηρεάζουν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα. Με άλλα λόγια τόσο τα κράτη όσο και το τραπεζικό σύστημα (και μαζί του ολόκληρος ο ιδιωτικός τομέας) θα συνεχίζουν την περιβόητη «απομόχλευση» δηλαδή την μείωση των δανείων με στόχο τον περιορισμό του χρέους περιορίζοντας την χρηματοδότηση της δημόσιας και ιδιωτικής οικονομικής δραστηριότητας, με άμεσο αποτέλεσμα την συντήρηση ή την αύξηση της ανεργίας και την συνέχιση της περιδίνησης μέσα στην ύφεση.

Με λίγα λόγια, ανεξάρτητα από τις διαβεβαιώσεις των τραπεζιτών και των κυβερνητών για την βεβαιότητα της «σταδιακής» ανάκαμψης των οικονομιών, ο φαύλος κύκλος της υπερχρέωσης και της ύφεσης εμφανίζεται σαν ο μοναδικός ορίζοντας για το 2014.

Ιδιαίτερα για την Ευρωζώνη ο συνδυασμός των συνεπειών του αμερικάνικου “tapering” (διακοπή της πολιτικής «ποσοτικής χαλάρωσης») και της μαζικής «απομόχλευσης» (δραστική μείωση στην χορήγηση δανείων) λόγω των επικείμενων stress test στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα δημιουργεί ένα εκρηκτικό μίγμα στην ευρω-οικονομία που σφίγγει ακόμα περισσότερο την θηλιά στις οικονομίες του Ευρωπαϊκού Νότου.
Το σημαντικό εδώ είναι ότι οι αλλαγές αυτές –όπως είχε προειδοποιήσει η Νέα Προοπτική από το φθινόπωρο του 2013– δημιουργούν μια εντελώς στρεβλή εικόνα για την πραγματικότητα μέσω της αναθέρμανσης των χρηματιστηριακών αγορών .
Συγκεκριμένα ενισχύεται με μεγαλύτερη ένταση η στροφή των διαθέσιμων κεφαλαίων παγκοσμίως από τις παραγωγικές διαδικασίες στις κερδοσκοπικές επενδύσεις χαρτοφυλακίου.
Με αποτέλεσμα η σχετικά βίαιη επιστροφή κεφαλαίων από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες στα χρηματοοικονομικά κέντρα των ΗΠΑ και της Ευρώπης, να τροφοδοτούν την επενδυτική δραστηριότητα σε κάθε «αποδοτικό»  τίτλο (ομόλογα, μετοχές, παράγωγα) ακόμα και αν πρόκειται για τίτλους που μέχρι πριν από λίγο απειλούνταν από χρεοστάσιο.
Αυτή η ισχυρή τάση στην κίνηση κεφαλαίων διεθνώς πλημμύρισε κυριολεκτικά την Ιρλανδία πριν από λίγες ημέρες όταν της δόθηκε το πράσινο φως για να εκδώσει και πάλι ομόλογα μετά το τέλος του «προγράμματος στήριξης» από την τρόικα. Η προσφορά κεφαλαίων έφθασε στο τετραπλάσιο ποσοστό της ζήτησης ! Με αποτέλεσμα να μειωθούν οι αποδόσεις και τα spreads των ομολόγων ακόμα και χωρών που είναι εκτός αγορών όπως η Πορτογαλία ή ακόμα και η Ελλάδα.
Αυτή την τάση θέλει να εκμεταλλευτεί και η κυβέρνηση Σαμαρά μιλώντας ολοένα και πιο συχνά για την «έξοδο στις αγορές».
Το παζάρι γύρω από αυτή την προοπτική θα γίνει πολύ σκληρό τους επόμενους μήνες καθώς η μνημονιακή κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει την τρόικα να της επιτρέψει να ξαναδανεισθεί (με επιτόκια της τάξης του 6% – 7%) προκειμένου να αποφύγει ένα τρίτο δάνειο/μνημόνιο που θα ισοδυναμούσε με αυτόματη ανατροπή της σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.
Γ. Aγγ.