ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ GREXIT ΝΑ “ΧΤΥΠΗΣΕΙ” ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ;

Πριν από δέκα περίπου χρόνια, το 2004 – 2005, ο κ. Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Oμοσπονδιακής Tράπεζας των HΠA, αποφάσιζε ότι είχε έρθει η ώρα να αναστρέψει την “τροφοδοσία” της φούσκας στο αμερικάνικο τραπεζικό σύστημα. Άρχισε λοιπόν να αυξάνει σταδιακά τα αμερικάνικα επιτόκια.

Συγκεκριμένα, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 τα επιτόκια ήταν στο 6%. Tο 2004 είχαν μειωθεί στο στο 1%. Από τότε και μέσα σε δύο χρόνια ο κ. Γκρίνσπαν προχώρησε στην σταδιακή αλλά σταθερή αύξησή τους στο 5,5%, το 2006.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι μέσα σε δυο χρόνια από την απόλυτη πλημμυρίδα κεφαλαίων στο τραπεζικό σύστημα, βρεθήκαμε στο σκάσιμο των μεγάλων επενδυτικών τραπεζών με κέντρο τα δομημένα ομόλογα της αγοράς ακινήτων.

Η μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στην μεταπολεμική ιστορία του αμερικανικού καπιταλισμού στο τραπεζικό σύστημα επέτρεψε να διασωθούν όλες οι τράπεζες εκτός μιας, της Lehman Brothers.

Τότε στην FED και το αμερικάνικο Υπ. Οικονομικών υπερίσχυσε η εκτίμηση ότι αν δημιουργηθεί ένα κεφαλαιακό φράγμα προστασίας στο τραπεζικό σύστημα, το “σκάσιμο” της Lehman Brothers όχι μόνο δεν θα κοστίσει αλλά αντίθετα θα μπορούσε να λειτουργήσει και “παραδειγματικά” για την άφρονα τραπεζική κεδροσκοπία.

Αυτή η “εκτίμηση” κόστισε τρία προγράμματα “ποσοτικής χαλάρωσης” της τάξης των 4 τρισ. δολ. και μια κρίση που ακόμα και τώρα μεταλάσσεται μέσα από νέες μορφές (φούσκες) έχοντας επεκταθεί στην Ευρώπη, αφού προηγουμένως έχει προκαλέσει ένα νέο ανολοκλήρωτο νομισματικό “χαμό”…

Αν λοιπόν αναζητήσει κανείς απαντήσεις στο κατά πόσο το Grexit μπορεί να το αντέξει η Ευρωζώνη, θα πρέπει να παρατηρήσει όχι απλά τις αναλογίες των προγραμμάτων “ποσοτικής χαλάρωσης”, τα πραγματικά αρνητικά επιτόκια της ΕΚΤ, αλλά τον συσχετισμό της επικείμενης αύξησης των επιτοκίων από τις ΗΠΑ σε ένα διεθνές περιβάλλον (ΗΠΑ – Ευρωζώνη – Ιαπωνία – Κίνα) πολύ πιο ευάλωτο από εκείνο του 2005 – 2007 στις ΗΠΑ, με την κατάσταση της Ευρωζώνης.

Τα τρία προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης των ΗΠΑ σε μεγάλο μέρος τους και ειδικά το τελευταίο έχουν απορροφηθεί από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Και τώρα θα πρέπει να “εξοφληθεί” με υψηλότερα επιτόκια και ακριβότερο δολάριο…

Η απόφαση της ΕΚΤ να δρομολογήσει το δικό της πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης με σχεδόν μηδενικά επιτόκια έχει στόχο να στηρίξει τις ευρω-τράπεζες που ασθμαίνουν ακόμα και μετά την προσαρμογή των περσινών stress test και των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου που προηγήθηκαν εν όψει των συνεπειών της αλλαγής της νομισματικής πολιτικής στις ΗΠΑ.

Μπορεί να επαναληφθεί το “σκηνικό” της διετίας 2006 – 2007; Για τις ΗΠΑ το ερώτημα αυτήν τη φορά δεν έχει να κάνει με δομημένα ομολογιακά δάνεια ακινήτων, αλλά με κάτι διαφορετικό. Η “φούσκα” που έχει δημιουργηθεί και έχει στην καρδιά της τα παράγωγα ενός νέου κύματος δανείων στην βιομηχανία ενέργειας, αυτού της βομηχανίας σχιστολιθικού αερίου. Και όχι μόνο…

Η αναστροφή της νομισματικής πολιτικής της FED “πυροβολεί” πλέον όχι μόνο μέσα στις ΗΠΑ προκαλώντας μια χωρίς προηγούμενο “επιστροφή” κεφαλαίων που ενισχύει το δολάριο αλλά ταυτόχρονα πυροδοτεί όλες τις άλυτες αντιφάσεις στο τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης και των οικονομικών σχέσεών της με τους βασικούς εταίρους της στην Ασία.

Σ’ αυτό το πάζλ το Grexit είναι ένα στοιχείο που από μόνο του θέτει σε αμφισβήτηση είτε άμεσα είτε έμμεσα την οικονομική και τραπεζική σταθερότητα στην Ευρωζώνη, αμφισβητώντας όχι τόσο την δυνατότητα για άμεση απομόνωσή του μέσω της ΕΚΤ όσο την συστημική δυναμική της Ευρωζώνης σε έκταση και βάθος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο της Lehman Brothers στην ενοποιημένη οικονομία των ΗΠΑ το 2008.

Γ. Aγγ.