Η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΑΚΩΡΥΧΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ

Συνέντευξη με τον ανθρακωρύχο συνδικαλιστή Lukasz Lugowski

Στις αρχές του έτους η δεξιά πολωνική κυβέρνηση της Εύα Κόπαζ, ανακοίνωσε το κλείσιμο μιας σειράς ανθρακωρυχείων, την ιδιωτικοποίηση άλλων και την ελαστικοποίηση του μοντέλου των εργασιακών σχέσεων σε όσα θα απέμεναν. Όλα σχεδόν βρίσκονται στη ζώνη της Σιλεσίας, στα νότια και νοτιοδυτικά της χώρας, στα σύνορα με την Τσεχία και την Σλοβακία. Αποτελούν δε, ένα μεγάλο κομμάτι της πάλαι ποτέ δημόσιας περιουσίας του μεταπολεμικού παραμορφωμένου εργατικού κράτους, που ακόμη και τώρα, 25 χρόνια μετά την διάλυσή του και την έναρξη της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στην χώρα, επιβιώνουν μερικά από τα στοιχεία του στην οικονομία εδώ κι εκεί.
Στις τεράστιες εργατικές κινητοποιήσεις που ακολούθησαν την απόφαση αυτή, τις μεγαλύτερες από το 2004, συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες Πολωνοί εργαζόμενοι και αγκάλιασαν μια μεγάλη περιοχή της χώρας, οδηγώντας την κυβέρνηση σε αναδίπλωση και σε συμβιβασμό στα σχέδιά της.
Αναφερθήκαμε στο φύλλο της Παρασκευής 27 Φεβρουαρίου της εφημερίδας, σχετικά με αυτές τις εξελίξεις. Τις προηγούμενες μέρες, η ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ βρέθηκε στην Πολωνία και μίλησε με τον συνδικαλιστή ανθρακωρύχο Lukasz Lugowski που ανήκει στο αριστερό συνδικάτο των ανθρακωρύχων Wolny Związek Zawodowy «Sierpień 80» (Ένωση των Ελεύθερων Συνδικάτων «Αύγουστος 80″) στην πόλη του Κατοβίτσε και μας είπε μίλησε για την απεργία από πρώτο χέρι.

 

ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ: Καταρχήν πείτε μας δυο λόγια για την απεργία καθεαυτή. Πόσο μεγάλη ήταν και ποια ήταν τα σημαντικότερα αιτήματά της;

LUKASZ LUGOWSKI: Είχαμε δυο κύματα απεργιακής κινητοποίησης. Το πρώτο ήταν ένα κύμα απεργιών για να υπερασπιστούμε τα τέσσερα ορυχεία της κρατικής Kompania Weglowa. Αυτά τα τέσσερα ορυχεία, ήθελε να τα κλείσει τελείως η κυβέρνηση. Αυτό το ανακοίνωσε στις 7 Ιανουαρίου. Αμέσως ξέσπασε η απεργία στα ορυχεία. Καθημερινά ο όγκος των απεργιακών κινητοποιήσεων και των διαδηλώσεων άρχισε να μεγαλώνει. Στο τέλος, οι απεργιακές κινητοποιήσεις και οι καθημερινές διαδηλώσεις, έβγαλαν στους δρόμους δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές.
Στο δεύτερο στάδιο, η απεργία απλώθηκε όταν ο πρόεδρος της κρατικής Jastrzebka Spolka Weglowa απέλυσε εννέα συνδικαλιστές ηγέτες της απεργίας που είχε γίνει εκεί σε αλληλεγγύη στην άλλη απεργία. Αυτή είχε οργανωθεί από το σωματείο της Jastrzebka Spolka Weglowa για αλληλεγγύη στους απεργούς της Kompania Weglowa όταν ανακοινώθηκαν οι κυβερνητικές αποφάσεις για το κλείσιμό τους. Αυτή η αυθαίρετη απόλυση οδήγησε σε ένα νέο κύμα απεργιών στην Jastrzebka Spolka Weglowa με δύο βασικά αιτήματα: την εκδίωξη του προέδρου της εταιρίας και την επαναπρόσληψη των απολυμένων συνδικαλιστών.
Είναι σημαντικό εδώ να πούμε ότι η απόφαση απόλυσης των συνδικαλιστών αποτελούσε παραβίαση της πρώτης συμφωνίας που είχε επιτευχθεί και που προέβλεπε να μην θιγεί κανένας συνδικαλιστής απεργούς οπουδήποτε. Και αυτό διότι η απεργία είχε εξαπλωθεί σε όλα τα ορυχεία όλων των κρατικών εταιριών της χώρας.

Ν.Π.: Πόσο κράτησε η απεργία συνολικά;

LUKASZ LUGOWSKI: Το πρώτο στάδιό της κράτησε 10 μέρες και το δεύτερο στάδιό της κράτησε 17 μέρες. Και οι δύο κέρδισαν στα βασικά αιτήματά τους αλλά κάνοντας κάποιες επί μέρους υποχωρήσεις. Στο πρώτο στάδιο η μάχη ήταν για τα σχέδια «ανασυγκρότησης» δηλαδή κλεισίματος των τεσσάρων ορυχείων της Kompania Weglowa, και κερδίσαμε να μην κλείσουν αλλά να διατηρηθούν όλες οι θέσεις εργασίας ανεξάρτητα από το μελλοντικό ιδιοκτησιακό καθεστώς τους. Στο δεύτερο στάδιο η μάχη έγινε ενάντια στον πρόεδρο της Jastrzebka Spolka Weglowa που δεν τήρησε τη συμφωνία που είχε υπογραφεί ανάμεσα στα σωματεία, την κυβέρνηση και τους υπεύθυνους των ορυχείων.

Ν.Π.: Μπορείτε να μας περιγράψετε τα σημεία της συμφωνίας ανάμεσα στην κυβέρνηση και τα σωματεία σας;

LUKASZ LUGOWSKI: H κυβέρνηση δεσμεύτηκε στα ακόλουθα σημεία:
1. Τα 4 ορυχεία που ήταν να κλείσουν θα συνεχίσουν να δουλεύουν χωρίς απολύσεις και περικοπές.
2. μια νέα εταιρία θα ιδρυθεί που θα ονομαστεί Nowa Kompania Węglowa (nowa = νέα) και θα αναλάβει τα 4 αυτά ορυχεία στη θέση της παλαιάς. Πολύ πιθανόν το ένα από αυτά να μεταφερθεί στη δημόσια εταιρία Tauron (την ΔΕΗ της Πολωνίας).
3. Θα γίνει ένα διεθνές κάλεσμα από την κυβέρνηση για την ιδιωτικοποίηση των ορυχείων υπό τον όρο ότι θα βρεθούν επενδυτές που θα δεχτούν να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας.
4. Σε περίπτωση που δεν επιτύχει αυτό, όλοι οι ανθρακωρύχοι θα απορροφηθούν σε άλλες εταιρίες του δημοσίου τομέα κατά προτίμηση σε άλλα ορυχεία.
5. Η κυβέρνηση θα ανοίξει ένα δημόσιο διάλογο για την κατάσταση των εργασιακών σχέσεων στα ορυχεία συνολικά.
6. Η κυβέρνηση δεσμεύεται να μην πάρει μέτρα ενάντια στους διαμαρτυρόμενους συνδικαλιστές (αυτό ήταν το σημείο που έσπασε η διεύθυνση της Jastrzębska Spółka Węglowa, απολύοντας 9 από αυτούς)
Πριν να γίνει αυτή η αυθαίρετη ενέργεια από μεριάς της διεύθυνσης του ορυχείου της JSW, είχε διεξαχθεί ένα δημοψήφισμα στις γραμμές των εργαζομένων καθώς εκεί το 90% των εργαζομένων είχαν ψηφίσει και είχαν πάρει μέρος στην απεργία.
Οι εργαζόμενοι εκεί, με αυτό το δημοψήφισμα, είχαν επιπλέον ζητήσει και την αποκατάσταση του 14ου μισθού τους (σ.σ. σαν το δώρο Χριστουγέννων στην Ελλάδα αλλά που εκεί είναι επίδομα ανθυγιεινής εργασίας που καταβάλλεται τον Δεκέμβριο κάθε χρόνου) καθώς και μια σειρά άλλα ζητήματα όπως η κατοχύρωση του 5θημερου κ.λπ.
Επιπλέον αυτά είχαν προβλεφθεί και είχε εγγυηθεί για αυτά και παλαιότερα η κυβέρνηση όταν πριν από τέσσερα χρόνια η JSW εισήχθη στο χρηματιστήριο. Αλλά αυτά παραβιάζονταν συστηματικά από την διεύθυνσή της.
Ήταν μετά από το δημοψήφισμα που η διεύθυνση απέλυσε τους 9 συνδικαλιστές και έτσι η απεργία συνεχίστηκε με αίτημα την επαναπρόσληψή τους και την παραίτηση της διεύθυνσης πράγμα που επιτεύχθηκε.

Ν.Π.: Πείτε μας για τη βία και την αστυνομική καταστολή των διαδηλώσεων.

LUKASZ LUGOWSKI: Ήταν για εμάς μια σκανδαλώδης απόφαση του δικαστηρίου να βγάλει παράνομη την απεργία στην Jastrzebka Spolka Weglowa (λίγες μόνο μέρες πριν το σταμάτημά της και ενώ υπήρχε διαπραγμάτευση εν εξελίξει και σε προχωρημένο στάδιο). Το δεύτερο πρωτοφανές για τα δεδομένα μας ήταν η βιαιότητα της αστυνομίας στις διαδηλώσεις στις 3 και στις 9 Φεβρουαρίου – που προκλήθηκε από την απόφαση του αρμόδιου πολιτικού προϊσταμένου της που είναι στέλεχος του κυβερνώντος δεξιού κόμματος. Πάνω από 20 ανθρακωρύχοι τραυματίστηκαν, μερικοί από τους οποίους σοβαρά. Η αστυνομία χρησιμοποίησε πλαστικές σφαίρες, δακρυγόνα, ακόμη και αντλίες νερού, ενώ οι θερμοκρασίες είχαν πέσει κάτω από τους 0 C.

Ν.Π.: Ποια ήταν η στάση της κοινωνίας απέναντι στην απεργία σε τοπικό και πανεθνικό επίπεδο;

LUKASZ LUGOWSKI: Ο μεγάλος ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός, πανεθνικής εμβέλειας, το TVN, δημοσιοποίησε μια δημοσκόπηση που έδειχνε ότι η πλειοψηφία της κοινωνίας σε ποσοστό που άγγιξε το 70% ήταν υπέρ της απεργίας. Πώς αυτό το ποσοστό μεταφράζονταν στις πόλεις και χωριά των ορυχείων; Ήταν ακόμη μεγαλύτερο. Μπορεί κανείς να το καταλάβει αν σκεφτεί πως στην κωμόπολη του Brzeszcze (σ.σ.: κοντά στο Oswiecim-Auschwitz με μεγάλη παράδοση στην αντίσταση ιστορικά), για παράδειγμα, που αριθμεί 11 χιλιάδες κάτοικους συνολικά, καθημερινά διαδήλωναν 3 χιλιάδες στους δρόμους! Και δεν μιλάμε για ανθρακωρύχους που ήταν στις απεργιακές φρουρές τους εκείνη τη στιγμή. Σε άλλες πόλεις όπως την Ruda Slaska (σ.σ.: κοντά στο Κατοβίτσε), που έχει 150 χιλιάδες κάτοικους, καθημερινά στις διαδηλώσεις συμμετείχαν 10-15 χιλιάδες διαδηλωτές!

Ν.Π.: Υπήρξαν διαδηλώσεις ή απεργίες αλληλεγγύης από άλλους κλάδους;

LUKASZ LUGOWSKI: Υποστήριξη τέτοιου είδους είχαμε από κάθε τμήμα της εργατικής τάξης και του λαού στην Πολωνία. Ιδιαίτερα αναφέρουμε τους σιδηροδρομικούς, τους αγρότες, τους καθηγητές, τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους, τους εργαζόμενους στην εταιρία ηλεκτρισμού και πολλούς ακόμη. Οι ανθρακωρύχοι είχαν στο παρελθόν υποστηρίξει τα δικά τους αιτήματα και είχαν κατέβει σε συμπαράσταση σε πρόσφατες κινητοποιήσεις τους.

Ν.Π.: Ποιες πολιτικές δυνάμεις εκφράζονται συνδικαλιστικά μέσα στο σωματείο των ανθρακωρύχων;

LUKASZ LUGOWSKI: Υπάρχει μια ευρεία γκάμα πολιτικών και συνδικαλιστικών κινήσεων που πιάνει από την δεξιά «Αλληλεγγύη», μέχρι τα OPZZ και FZZ που είναι συνδεδεμένα με την σοσιαλδημοκρατία και η ριζοσπαστική αριστερά που αντιπροσωπεύεται από το δικό μας σωματείο το «Ελεύθερο σωματείο – Αύγουστος 80».

(Γ.Χ. για την Νέα Προοπτική από την Πολωνία)