του Θόδωρου Κουτσουμπού
Εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε αντι-Μπολσονάρο αντιφασιστικές διαδηλώσεις την Τετάρτης 7/10, αντιδρώντας στην πρωτιά και τον κίνδυνο επιστροφής των φασιστικών δυνάμεων, υπό την ηγεσία του φασίστα Φλάβιο Μπολσονάρο, γιου του φυλακισμένου για απόπειρα πραξικοπήματος, Ζαḯρ. Το Ρίο ντε Τζανέιρο πλημμύρισε από κόσμο, με τους φοιτητές να δίνουν τον τόνο, ενώ στο Σάο Πάολο διαδήλωσαν ένα εκατομμύριο λαού. Στις πρωτεύουσες 11 πολιτειών της Βραζιλίας οργανώθηκαν μεγάλες διαδηλώσεις κατά του κινδύνου επιστροφής της ακροδεξιάς στην εξουσία.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, 45 ετών, γιος του φασίστα πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου, φασίστας και ο ίδιος, αναδείχθηκε πρώτος στον πρώτο γύρο των εκλογών της Κυριακής 4/10, προκαλώντας σοκ στη Βραζιλία, και στην Αριστερά, που αγωνίζεται να ανακτήσει ψήφους ενόψει του επαναληπτικού γύρου στις 25 Οκτωβρίου.
Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου έδωσαν:
• Φλάβιο Μπολσονάρου (Φιλελεύθερο Κόμμα – PL): 47,03% (56.104.503 ψήφοι)
• Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα (Κόμμα των Εργατών – PT): 45,16% (53.879.538 ψήφοι)
• Αουγκούστο Κουρί (Augusto Cury): 2,89%
• Ρενάν Σάντος (Renan Santos): 2,24%
• Ρονάλντο Καϊάντο (Ronaldo Caiado): 2,18%
• Ρομέου Ζέμα (Romeu Zema): 0,27%
Η απειλή επιστροφής των φασιστών είναι πολύ μεγάλη καθώς περί το 7% των μικρών εκλογικών σχηματισμών είναι δεξιοί.
Την αγωνία τους εξεφρασαν πολλοί από τους συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις.
«Είμαι εδώ επειδή πιστεύω στη δημοκρατία. Επειδή φοβάμαι», είπε η 25χρονη Άλις Καρνέιρο, διοικητική υπάλληλος στη ναυτιλία, κλαίγοντας καθώς εξέφραζε φόβους για πιθανή αντίδραση εναντίον της συζύγου της, η οποία είναι τρανς.
Οι διαδηλωτές θύμισαν τη ζωή υπό τον Ζαΐρ Μπολσονάρο, ο οποίος ήταν στην εξουσία από το 2019 έως το 2022 και έχει μείνει στην ιστορία για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την πανδημία του Covid – την ονόμασε «μικρή γρίπη», πρότεινε να πίνουν χλωρίνη όπως και ο άλλος φασιστοειδής της βόρειας Αμερικής Τραμπ, με αποτέλεσμα ναα χαθούν οι ζωές πάνω από 700.000 ανθρώπων στη Βραζιλία, τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό θανάτων στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ.
«Θυμάμαι τις ζωές της οικογένειάς μου να κινδυνεύουν κατά τη διάρκεια της πανδημίας… Θυμάμαι την άρνηση εμβολιασμού», είπε ο Καρνέιρο.
Η πορεία στο Ρίο ντε Τζανέιρο μετά τον πρώτο γύρο, ήταν εντυπωσιακά πιο μαζική και ζωντανή από τη συγκέντρωση του Λούλα στο ίδιο σημείο την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, δυο μέρες πριν από τις εκλογές του πρώτου γύρου.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρο έχει ορκιστεί “σαρωτικές περικοπές” στον προϋπολογισμό, χρησιμοποιώντας ένα ψαλίδι, κατά το πρότυπο του επίσης φασίστα προέδρου της Αργεντινής Χαβιέ Μιλέι, του οποίου τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις έχει επαινέσει.
Η Βραζιλία αντιμετωπίζει ένα αυξανόμενο δημόσιο χρέος, το οποίο επιδεινώνεται από τα υψηλά επιτόκια. Το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου των εκλογών ανέβασε το χρηματιστήριο του Σάο Πάολο σε ιστορικά υψηλά επίπεδα – για να μην υπάρχουν αμφιβολίες ποιον υποστηρίζει το κεφάλαιο. Ο Τραμπ, ο Μιλέι της Αργεντινής, οι ακροδεξιοί ευαγγελικοί χριστιανοί των ΗΠΑ, οι μεγάλες αγροτοβιομηχανικές ενώσεις της Βραζιλίας και το μεγάλο κεφάλαιο, υποστηρίζουν τον Μπολσονάρο.
Οι διαδηλωτές υπενθύμισαν τις περικοπές που έκανε ο πατέρας Μπολσονάρο, Ζαΐχ, στα ομοσπονδιακά πανεπιστήμια, τις ερευνητικές υποτροφίες και το επιδοτούμενο από την κυβέρνηση πρόγραμμα Farmacia Popular, το οποίο παρέχει δωρεάν ή με έκπτωση φάρμακα.
«Είναι άσκοπο να περάσω τις εισαγωγικές εξετάσεις μόνο και μόνο για να καταλήξω σε ένα πανεπιστήμιο που δεν έχει χρηματοδότηση», δήλωσε ο 19χρονος Εμανουέλ Αραούχο, ο οποίος ετοιμάζεται να δώσει εξετάσεις εισαγωγής στο πανεπιστήμιο και χαρακτήρισε την άνοδο της ακροδεξιάς ως «πολύ λυπηρή».
Η 16χρονη Ιάρα Πινέιρο, η οποία ψήφισε για πρώτη φορά, κρατούσε ένα πλακάτ που έγραφε: «Όχι στον πατέρα, όχι στον γιο».
«Είμαι μαύρη γυναίκα και νομίζω ότι θα χάσουμε τα δικαιώματά μας αν τα πράγματα συνεχίσουν όπως είναι και εκλέξουμε ξανά Μπολσονάρο. Νομίζω ότι θα καταλήξουμε να χάσουμε τη δημοκρατία μας».
Ορισμένοι διαδηλωτές εξέφρασαν την ανησυχία τους για τα σχέδια του Φλάβιο Μπολσονάρο να ζητήσει αμνηστία για τον πατέρα του, ο οποίος εκτίει ποινή φυλάκισης 27 ετών για απόπειρα πραξικοπήματος μετά την ήττα του στις εκλογές του 2022.
«Η χορήγηση αμνηστίας για πραξικοπήματα δίνει το πράσινο φως για νέα πραξικοπήματα», έγραφε ένα πλακάτ.
Αρκετές άλλες συγκεντρώσεις υπέρ της δημοκρατίας έχουν προγραμματιστεί μέχρι πριν τις επαναληπτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.
Τόσο ο Φλάβιο Μπολσονάρο όσο και ο Λούλα αναδιοργανώνουν τις προεκλογικές τους εκστρατείες για να προετοιμαστούν για τον δεύτερο γύρο.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρο έχει επικεντρωθεί στη δημιουργία συνασπισμών και έχει εντείνει τα σχέδιά του για συρρίκνωση του κράτους και εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος. Υποσχέθηκε επίσης να χρησιμοποιήσει τη νέα κυριαρχία της δεξιάς στο Κογκρέσο για να κάνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις.
Ο 81χρονος Λούλα, διεκδικεί μια τέταρτη θητεία στην εξουσία, έχει κάνει επανεκκίνηση εστιάζοντας κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – όπου η δεξιά έχει εδώ και καιρό το πλεονέκτημα. Ωστόσο, η πολιτική που διακηρύσσει, στην ουσία είναι ίδια με αυτή που έφερε το σάπιο προϊόν της – τη φασιστική δεξιά ξανά στα πρόθυρα της εξουσίας. Μια ρεφορμιστική πολιτική που δεν τολμά να έλθει σε ρήξη με το μεγάλο κεφάλαιο και τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, ενώ τα συνδικάτα και οι εργάτες, δύσκολα εμπνέονται από την πολιτική του Λούλα.