ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΗ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ -ΚΑΙ ΠΑΛΙ- Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ - ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟΥ

 

 

 

Στους ασφαλισμένους της χώρας θα έλθει και πάλι το… πικρό ποτήρι της κρίσης του ασφαλιστικού, αν και δεν ευθύνονται αυτοί.

Επένδυση των ρευστών αποθεματικών των ασφαλιστικών φορέων σε κρατικά ρέπος, άτυπη στάση πληρωμών από τον ΕΟΠΥΥ και ρύθμιση ληξιπροθέσμων οφειλών είναι τα βασικά μέτρα τα οποία προωθεί το Υπουργείο Εργασίας για να ικανοποιήσει τις προγραμματικές δεσμεύσεις του. Ποιες είναι αυτές ; Να μη μειωθούν άλλο οι κύριες, επικουρικές και εφάπαξ συντάξεις, να μην περιοριστεί το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ) και να δοθεί η 13η σύνταξη στους χαμηλοσυνταξιούχους.

Η αυταπάτη των ρυθμίσεων

Κανείς, φυσικά, δεν μπορεί να διαφωνήσει με αυτά τα μέτρα, τα οποία επιχειρούν να αποκαταστήσουν έστω και κατ’ ελάχιστο τις τεράστιες εισοδηματικές απώλειες τις οποίες υπέστησαν οι συνταξιούχοι και οι οικογένειές τους από το 2010 μέχρι σήμερα.

Η προηγούμενη κυβέρνηση σχεδίαζε μαζί με την τρόικα να περικόψει κατά 15% τις επικουρικές συντάξεις. Ο αναπληρωτής Υπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Δημήτρης Στρατούλης, σωστά δεν υπέγραψε τη σχετική υπουργική απόφαση. Το ίδιο σωστά, ο Στρατούλης δεσμεύεται πως δεν θα κοπεί καμία σύνταξη, ειδικά του ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ κ.λπ.) που βρίσκονταν μέχρι πρότινος πρώτες στη λίστα των χασάπηδων της τρόικας.

Ωστόσο, δεν είναι σωστό το γεγονός ότι τα έσοδα με τα οποία θα καλυφτεί αυτή η μη – μείωση των  συντάξεων θα προέλθουν από μια ισοπεδωτική ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Δεν είναι όλοι οι οφειλέτες το… ίδιο. Άλλοι είναι οι μικρο-οφειλέτες που φτάσανε τα τελευταία τρία – τέσσερα χρόνια να χρωστάνε έκαστος 15.000 – 20.000 ευρώ π.χ. στον ΟΑΕΕ και άλλο οι 871 οφειλέτες που χρωστάνε… 3 δισ. ευρώ στο ΙΚΑ. Τί γίνεται με αυτούς; Γιατί ο Στρατούλης δεν ζητά τη λίστα από τη διοίκηση του ΙΚΑ;  

Σύμφωνα, επίσης, με έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ, αν όλοι οι οικονομικά ενεργοί ελεύθεροι επαγγελματίες κατέβαιναν εθελοντικά στην κατώτερη ασφαλιστική κλάση, τότε δεν θα υπήρξε καμία ανάγκη περικοπής των συντάξεών τους, ούτε επιπλέον κρατικής χρηματοδότησης. Αντ’ αυτού ο Στρατούλης δίνει τη δυνατότητα για ελεύθερη επιλογή μόνο μιας κλάσης παρακάτω από εκείνη που έχει κάποιος ασφαλισμένος ήδη. Από το ΙΜΕ της ΓΣΕΒΕΕ εκτιμούν ότι αυτό θα φέρει πτώση 80 εκατ. ευρώ στα έσοδα του ΟΑΕΕ από τρέχοντες εισφορές. Και αυτό γιατί προβλέπεται ότι τη δυνατότητα αυτή θα μπορούν να την αξιοποιήσουν μόνο όσοι ήδη πληρώνουν τρέχουσες εισφορές…

Μπορεί, έστω και αυτή η όχι και τόσο… δίκαιη ρύθμιση οφειλών να δώσει ανάσα στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων από ασφαλιστικές εισφορές;

Η μέχρι τώρα εμπειρία των εσόδων από ρυθμίσεις δείχνει πως τα έσοδα από τις ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών πάνε καλά, όταν πάνε καλά και τα έσοδα από τρέχουσες εισφορές.

Ήδη, όμως, από το τελευταίο τρίμηνο του 2014 έχει ξεκινήσει μια πτώση στα έσοδα από τρέχουσες εισφορές, η οποία δεν σχετίζεται μόνο με την σταδιακή όξυνση της πολιτικής αβεβαιότητας. Η πτώση αυτή συνεχίστηκε και το α’ δίμηνο του 2015 και αφορά προπαντός τον ΟΑΕΕ, που αποτελεί δείκτη για όλα τα ασφαλιστικά ταμεία. Αυτό αποτελεί προένδειξη για την πορεία και της νέας ρύθμισης των 100 δόσεων για όλους τους οφειλέτες από την οποία ο Στρατούλης προσδοκά… 1,46 δισ. ευρώ (περίπου 5% των ετήσιων δαπανών για τις συντάξεις). Την αμφίβολη πορεία των εσόδων από τη διαβόητη νέα ρύθμιση τη γνωρίζουν ήδη στο Υπουργείο Εργασίας. Γι’ αυτό προβλέπουν να απορροφηθεί γρηγορότερα η κρατική χρηματοδότηση -ειδικά στον ΟΑΕΕ- από ό,τι αρχικά είχαν προγραμματίσει.

Την ίδια στιγμή το χρέος των ασφαλιστικών ταμείων στον ΕΟΠΥΥ φτάνει κοντά στο 1 δισ. ευρώ απειλώντας ευθέως τη χρηματοδότησης της δημόσιας υγείας, είτε αυτή γίνεται από τα κρατικά νοσοκομεία είτε (κακώς) από τις ιδιωτικές κλινικές.  

Προς δεύτερο “κούρεμα” τα αποθεματικά των ταμείων ;

Για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της παραπάνω πρόβλεψης  έπεσε η πρόταση του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) για επένδυση των ρευστών διαθεσίμων των ασφαλιστικών φορέων ύψους 3,2 δισ. ευρώ σε κρατικά ρέπος. Τί σημαίνει αυτό ; Σημαίνει πως το κράτος θα δανειστεί για 15 -20 μέρες μέρος των ρευστών των ασφαλιστικών φορέων -για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες του (μαζί και για τις δόσεις των δανείων προς τους διεθνείς πιστωτές)- και θα τους τα επιστρέψει αμέσως μετά αποδίδοντάς τους ένα τόκο 2,2-2,6%.

Αυτό, όμως, απαιτεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία την έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο των αντίστοιχων φορέων. Μέχρι τώρα κανένα ΔΣ δεν έχει εγκρίνει  υπό το φόβο επανάληψης στιγμών PSI του 2012, όταν “κουρεύτηκαν” κατά 53% (πραγματικά, κατά 85%) οι αξίες των ελληνικών κρατικών ομολόγων στα οποία ήταν επενδυμένα, όντας κατατεθειμένα στην Τράπεζα της Ελλάδας. Κρίσιμη πάντως είναι η τελική απόφαση του ΔΣ του ΟΑΕΔ το οποίο έχει 450 εκατ. ευρώ ρευστά  και του ΔΣ του ΕΤΑΑ (μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι), το οποίο έχει 300 εκατ. ευρώ .  

Τα μόνα σίγουρα λεφτά είναι εκείνα του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), ο οποίος είναι ο μεγάλος κουμπαράς των ταμείων με 3,7 δισ. ευρώ, συγκεντρώνοντας έσοδα από το κράτος και από εισφορές από υψηλές συντάξεις. Το ΑΚΑΓΕ έχει άλλα 600 εκατ. ευρώ κατατεθειμένα στο λογαριασμό ταμειακής διαχείρισης στην ΤτΕ τα οποία μπορούν ανά πάσα στιγμή να χρησιμοποιηθούν για κρατικά ρέπος.

Λεφτά … υπήρχαν, αλλά τ’ άφησαν να φύγουν

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση, ο αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Δημήτρης Μάρδας και ο κολλητός συνεργάτης του Πρωθυπουργού Υπουργός Εργασίας, Πάνος Σκουρλέτης έχουν βάλει  ευθέως στο… μάτι τα ρευστά αποθεματικά των ασφαλιστικών φορέων μόνο ως σκιαμαχίες μπορούν να χαρακτηριστούν οι κινήσεις που γίνονται σε βάρος των αφορολόγητων καταθέσεων των πλουσίων.

Εδώ και δύο μήνες, έχουν φύγει από τις τράπεζες έως 20 δισ. ευρώ, πολλά από τα οποία έχουν πάει στο εξωτερικό. Κανείς, όμως, από την κυβέρνηση δεν τους ενόχλησε. Κανείς δεν ενόχλησε την εκταμίευση τεράστιων ποσών από ελληνικές τράπεζες σε ξένες, την ίδια στιγμή που τα 3/4 των μετοχών τους βρίσκονται υπό κρατικό έλεγχο. Τα χρήματα αυτά, όμως, όχι μόνο προέρχονται από την εκμετάλλευση των εργατών αυτής της χώρας, αλλά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως χαμηλότοκα δάνεια για χάρη της ανάπτυξης της οικονομίας στα πλαίσια ενός δημοκρατικά επεξεργασμένου σχεδίου κάτω από τον έλεγχο και  τη διαχείριση των εργατών και των φτωχών βιοπαλαιστών της πόλης και της υπαίθρου.

Δ.Κ.